Ciekawostki o cyrku oraz fakty i informacje ze świata cyrku

Ciekawostki o cyrku oraz masa informacji i faktów związanych z cyrkową areną.

Cyrk to miejsce, które jeszcze nie tak dawno było miejscem, do którego wybierali się z wielką radością najmłodsi, jak i najstarsi, szukając rozrywki i dobrej zabawy. Obecnie cyrk najlepsze lata ma już za sobą, widowiska pod ogromnymi namiotami przegrywają z Internetem, grami komputerowymi, telewizją i innymi formami rozrywki dostępnymi na wyciągnięcie ręki. Jako dziecko marzyłem o pójściu z rodzicami do cyrku i nie przegapiłem żadnej okazji, by im o tym przypominać, dziś dzieciaki uważają, że to nudne, a najfajniejsze popisy mogą oglądać w sieci.

W artykule poniżej znajdziesz ciekawostki o cyrku, o jego pochodzeniu, historii, a także o słynnych szkołach cyrkowych i wiele innych ciekawych informacji, które dla Ciebie zebraliśmy.

Ciekawostki o cyrku i historia najsłynniejszych aren cyrkowych starożytności

• Stolicą cyrku jest starożytny Rzym, to tam narodziła się tradycja popisów, często krwawych, dla uciechy publiczności.
• Widowiska rozrywkowe na dużą skalę pojawiały się także w starożytnym Egipcie, choć miały bardziej religijny charakter.
• Aleksander Wielki stworzył rodzaj cyrku, który przypominał dzisiejsze ZOO. Dziesiątki zwierząt przywiezionych z całego, podbitego świata było ogromną atrakcję. W przeciwieństwie do cyrku rzymskiego tutaj dbano o zwierzęta.
• Cyrk, a w zasadzie budowla pełniąca funkcję areny z widownią, nazywana jest również hipodromem.
• Rzymski cyrk był odpowiednikiem wcześniejszych greckich stadionów, gdzie sportowcy, aktorzy i artyści popisywali się swoimi umiejętnościami.
• Pierwszym i największym cyrkiem w Rzymie był Circus Maximus (Cyrk Największy). Leżał on pomiędzy rzymskimi wzgórzami Palatyn i Awentyn, a jego początki sięgają VI wieku przed naszą erą.
• Circus Maximus w Rzymie był ogromny, potrafił pomieścić ponad 250 tysięcy ludzi i miał długość ponad połowy kilometra, a szerokość blisko 130 metrów.
• Najsłynniejszym cyrkiem starożytności jest Koloseum w Rzymie.
• W najwcześniejszym cyrku odbywały się przede wszystkim wyścigi konne, wyścigi rydwanów, pokazy i popisy jeździeckie, inscenizacje legendarnych bitew, walki gladiatorów oraz tresura dzikich zwierząt.
• Z terenów Circus Maximus pochodzi ogromny przeniesiony, na polecenia papieża, obelisk stojący dziś na Plac del Popolo.
• Inną formą cyrku był cyrk naumachii podobna budowla, lecz zamiast areny w jej centralnej części mieścił się basen z wodą, na którym odgrywano bitwy morskie.
• Wraz z upadkiem Rzymu zniknęła też tradycja cyrku jako miejsca rozrywki. Jedynie w Bizancjum kultywowano wyścigi rydwanów i popisy jeźdźców.
• Grecy jako pierwsi zaczęli szkolić i uczyć sztuczek zwierzęta domowe jak psy i konie.

Ciekawostki o cyrku i jego nowożytna historia

• Wraz z końcem starożytnego świata cyrk przestał pełnić swoją ważną społeczną rolę, a artyści zaczęli tworzyć niewielkie trupy składające się z aktorów, kuglarzy, tancerzy i żonglerów.
• Z czasem ilość artystów w wędrownych trupach zwiększyła się i dołączyli do nich mimowie, atleci, siłacze, wróżbici czy treserzy zwierząt.
• Występy wędrownych cyrków odbywały się na miejskich placach lub terenach leżących tuż przy murach miejskich. Podobnie jest zresztą i dzisiaj.
• Wędrowni cyrkowcy stracili zupełnie swój wzniosły status pamiętany ze starożytności i traktowani byli bardziej, jako żebracy i włóczędzy niż artyści.
• W średniowieczu wraz z artystami cyrkowymi wędrowali sprzedawcy cudów, relikwii czy leków na wszystkie choroby. Dlatego też występy cyrkowców łączono często z miejskimi jarmarkami.
• Dla cyrku największym zagrożeniem był kościół. Duchowni traktowali artystów jako konkurencję, gdyż ludzie woleli oglądać popisy kuglarzy niż poświęcić się modlitwie. Dlatego też aż do końca XVII wieku zmarłych wędrownych artystów grzebano na niepoświęconej ziemi, a w kościołach podczas mszy przypisywano cyrkowi najgorsze cechy.
• Jedną z grup, dzięki której rozwijał się średniowieczny cyrk, byli wędrowni cyganie.
• Cyrk ewoluował i z czasem zaczął przypominać ten, który znamy dzisiaj. Na rozkładanych arenach pojawiali się linoskoczkowie, żonglerzy, komicy i tancerze.
• W Anglii pojawił się po raz pierwszy pokaz tresury koni i konnej jazdy. Pierwszą poważną cyrkową grupę jeździecką stworzył Philip Astley w roku 1769. Dzięki jego pomysłowi powstała w Londynie pierwsza stała arena do popisów jeździeckich.
• To również Philip Astley zastosował po raz pierwszy płócienny namiot, którym nakrył arenę cyrkową. Miała ona chronić artystów oraz widzów przed deszczem, w końcu rzecz działa się w Anglii.
• Philip Astley zapisał się w historii jako ojciec współczesnego cyrku.
• Pomysł Anglika okazał się świetnym przedsięwzięciem biznesowym. Jego cyrk przyciągał ogromne rzesze widzów, dzięki temu już niebawem podobne areny zaczęły się pojawiać w całej Anglii, a następnie w Europie.
• Kolejnym prekursorem dzisiejszego cyrku był Charles Hughes, założyciel Royal Circus w Londynie. To tam pojawili się pierwsi linoskoczkowie oraz treserzy zwierząt takich jak psy, lisy, a nawet jelenie.
• Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego cyrkowa arena jest okrągła? Właśnie ze względu na popisy treserów zwierząt, zwłaszcza koni.
• Z czasem w cyrku zaczęły pojawiać się egzotyczne zwierzęta, a także artyści z odległych stron świata.
• W roku 1805 Carles Hughes wyjechał ze swoim cyrkiem do Rosji, czym rozpoczął nową erę cyrku, w którym ogromną rolę odgrywać będą artyści rosyjscy.
• W roku 1793 powstał pierwszy we Włoszech Cyrk Olimpijski, który działał aż do roku 1907 i uważany jest do dzisiaj za jeden z najpiękniejszych i najciekawszych cyrków tamtych czasów.

Cyrk w XIX wieku to niebywały rozwój sztuki cyrkowej, ale także mroczna karta w jego historii

• W XIX wieku nastąpił ogromny rozkwit sztuki cyrkowej. Wielkie grupy artystów z Wielkiej Brytanii, Francji i Rosji jeździły po całej Europie, pokazując swoje przedstawienia i rozwijając nowe dziedziny sztuki.
• Artyści z Europy zaczęli wyjeżdżać do Stanów Zjednoczonych, dzięki czemu i tam pojawiły się pierwsze trupy cyrkowe.
• W drugiej połowie XIX wieku w Europie działały setki liczących się cyrków i zaczęły wykształcać się rodziny cyrkowców. Niektóre z nich działają i kształcą artystów do dziś.
• Ówczesne cyrki przypominały miasteczka, w których przebywało mnóstwo artystów i setki zwierząt.
• Do cyrkowców dołączyły wesołe miasteczka z karuzelami i innymi atrakcjami. Pojawiły się bufety z nietypowym jedzeniem, także pierwsze fast foody.
• W pewnym okresie konkurencja pomiędzy poszczególnymi cyrkami była tak duża, że ich właściciele zaczęli oferować coraz to bardziej groteskowe atrakcje.
• Mrocznym etapem w dziejach sztuki cyrkowej było pojawienie się menażerii dziwolągów i ludzkich anomalii. Pokazywano w klatkach, a nawet na głównej arenie zdeformowanych ludzi, a także chorych i upośledzonych.
• Z czasem rolę dziwadeł przejęli klauni, którzy zabawiali i rozśmieszali widzów pomiędzy głównymi spektaklami.
• Największe XIX wieczne cyrki mieściły nawet kilka tysięcy widzów.
• W Europie powstało również wiele stacjonarnych cyrków. Najbardziej znanym był Cirque d’Hiver w Paryżu i Circus Schumann w Kopenhadze.
• W Rosji cyrk zdobył tak dużą popularność, że powstały specjalne szkoły kształcące przyszłych artystów cyrkowych.
• Artyści rosyjscy do dziś uważani są za najlepszych na świecie.
• Cyrk zawitał także do Azji. W Chinach rozwijała się przede wszystkim akrobatyka.
• Ważnym elementem cyrku z tamtego okresy były piękne i kolorowe parady, które urządzali artyści, przyjeżdżając do nowego miasta. Poza oczywistą rozrywką parady były formą promocji i reklamy danego cyrku.
• Bardzo popularną atrakcją cyrku były balony na ogrzane powietrze. W owych czasach wszytko, co związane było z lataniem, budziło ogromne zainteresowanie.

Cyrk w XX wieku, który uważany jest za złotą erę sztuki cyrkowej

• W XX wieku bardziej popularne były cyrki objazdowe niż ich stałe wersje.
• Pojawiało się w nich więcej zwierząt niż poprzednim wieku.
• Na arenach cyrkowych zaczęli występować artyści z całego świata. Dzięki nim w cyrku pojawiły się świeże pomysły i nowe dziedziny sztuki cyrkowej.
• Uważa się, że dzisiejsze układy artystyczne pochodzą niemal w stu procentach właśnie z początków XX wieku, gdyż trudno jest wymyślić coś zupełnie nowego.
• Cyrk sał się dostępny dla każdego i na widowni znalazło się miejsce dla każdej grupy społecznej, co wcześniej było rzadkością.
• Z czasem pojawił się ruch broniący zwierząt przed zbyt niebezpiecznymi i trudnymi popisami, do których zmuszali ich opiekunowie.
• Bardzo ważną częścią cyrku stali się klauni, narodziły się specjalne szkoły dla tych artystów.
• Cyrk stawał się coraz nowocześniejszy. Z ubogiej areny okrytej lichym płótnem zmienił się w nowoczesne wnętrze oświetlone elektrycznością i ogrzewanym wnętrzem.
• Szczytem popularności cyrku były lata między wojenne. Powstało wówczas wiele cyrków, które jeżdżą po świecie do dziś.
• Nową dziedziną sztuki cyrkowej stali się kaskaderzy, wykonujący trudne i bardzo niebezpieczne sztuczki.
• W drugiej połowie XX wieku większość zwierząt cyrkowych nie pochodziła już z wolności, a była potomkami zwierząt cyrkowych.
• Jeszcze przed pojawieniem się telewizji na szeroką skalę cyrki były tak popularne, że często musiały przedłużać pobyt w mieście. Zainteresowanie było tak duże, że dochodziło do rozruchów na ulicach.
• Najlepsi artyści cyrkowi zdobywali ogromną popularność i byli rozpoznawalni na ulicach.

Cyrk w Polsce

• W Polsce pierwszy cyrk stacjonarny powstał w Warszawie roku 1883.
• Cyrk w Polsce nigdy nie miał łatwo, mimo to grupy cyrkowe zawiązywały się w czasie zaborów, a potem w okresie między wojennym.
• Najlepiej znanym polskim cyrkiem obecnie jest Cyrk Zalewski, który powstał w roku 1993.
• Historia Zalewskich sięga daleko w przeszłość, gdyż przodkowie Zalewskich, choć nie mieli własnego cyrku, byli znanymi artystami cyrkowymi.
• W cyrku Zalewski od roku 2020 nie występują zwierzęta.
• Innym znanym cyrkiem polskim jest Cyrk Korona, którego właściciele działają na rzecz promowania młodych talentów cyrkowych.
• Za najładniejszy cyrk w Polsce uważa się Cyrk Arena, który zwraca szczególną uwagę na aranżację oraz detale występów, oraz samego cyrku.
• Jednym z najmłodszych cyrków w Polsce jest Cyrk Wictoria. Jest to połączenie tradycji z nowoczesnością, czego przykładem może być wykorzystanie hologramów zwierząt zamiast ich żywych odpowiedników.
• Cyrk Safari wciąż stawia na popisy zwierząt i posiada on największy zwierzyniec w kraju.
• We wszystkich polskich cyrkach występują rodzimi artyści, ale także cała masa cyrkowców z zagranicy.

Inne ciekawostki o cyrku

• W roku 1944 w angielskim Hartford doszło do największej tragedii współczesnego cyrku. W pożarze, który wybuchł podczas spektaklu, zginęło 169 osób, a ponad 700 zostało rannych.
• W Stanach Zjednoczonych na początku XX wieku powstał rodzaj reklamy związanej wyłącznie z cyrkiem. Drukowano setki tysięcy plakatów, afiszy i innego rodzaju cyrkowych reklam.
• Konkurencja pomiędzy poszczególnymi cyrkami była tak duża, że wybuchały regularne „wojny” pomiędzy artystami.
• W XIX wieku powołano w USA pływający cyrk na rzekach Ohio i Missisipi.
• Sztuka cyrkowa z wykorzystaniem zwierząt stopniowo wymiera. Świadomość społeczna dotycząca cierpienia zwierząt podczas tresury uświadomiła nam, że można bawić się równie dobrze bez widoku zwierząt wykonujących nienaturalne dla nich popisy.
• 8 czerwca jest Dniem Cyrku bez Zwierząt.
• Największym obecnie cyrkiem jest kanadyjski Cirque du Soleil.
• Obecnie popularne stają się cyrki przeznaczone specjalnie dla dzieci, w których publiczność bierze czynny udział w spektaklu.
• Istnieje choroba, która objawia się panicznym strachem przed klaunami, nazywa się koulrofobia.
• Ciekawostki o cyrku to tylko jeden z ciekawych tematów, jakie znajdziesz w naszym dziale z interesującymi faktami, który dostępny jest także w języku angielskim.

Cyrk to bardzo stara forma rozrywki, która miała swoje wzloty i upadki. Osobiście uważam, że cyrk jest doskonałym miejscem, by spotkać nietuzinkowych artystów i obejrzeć programy rozrywkowe, których historia sięga starożytności. Czy zatem cyrk umiera? Raczej nie, ale zmienia się i dostosowuje do nowych warunków. Pojawiają się małe grupy cyrkowe, które występują w niewielkich namiotach z zaledwie garstką bardzo wszechstronnych artystów. Mam nadzieję, że przyjdą lepsze czasy i piękne areny cyrkowe znów wypełnią się podekscytowaną publicznością.

Jeżeli znasz godne polecenia cyrki, z przyjemnością o nich posłuchamy i przekażemy twoją informację naszym czytelnikom.

Wersja angielska artykułu