Dzień Nauczyciela to ważne święto nie tylko dla ludzi pracujących w oświacie i systemie edukacji, ale dla każdego, komu nauka i wiedza nie są obojętne. Kadra nauczycielska spełnia wyjątkowe zadanie w społeczności, gdyż to od ich zaangażowania i ciężkiej pracy zależy przyszłość uczniów i studentów.
Zawód nauczyciela jest często niedoceniany i bagatelizowany, płace w oświacie są żenująco niskie i nijak się mają do obowiązków i odpowiedzialności nauczycieli. Dlatego też Dzień Nauczyciela jest doskonałą okazją, by podziękować im za trud ich pracy i związany z tym stres.
W artykule poniżej opowiem o tym, jak i dlaczego został powołany Dzień Nauczyciela w Polsce, lecz wspomnę też o tym święcie z perspektywy innych krajów. Znajdziesz tu także garść informacji oraz ciekawostek o szkole i jej pracownikach.
Historia edukacji w Polsce
Polska była pierwszym krajem w Europie, w którym na wniosek króla Stanisława Poniatowskiego, utworzono Komisję Edukacji Narodowej, a był to rok 1773. Ministerstwo to umożliwiało kształcenie się osób z różnych warstw społecznych. Oczywiście jakość nauczania niebyła taka sama. Chłopi i biedniejsi mieszczanie mogli uczyć się w szkołach parafialnych, gdzie księża wciskali im do głowy swoje mądrości.
Natomiast szlachta i bogaci mieszkańcy miast mogli kształcić swoje pociechy w szkołach powiatowych, prowadzonych często przez kadrę świecką, lub wysyłać je do szkół za granicę. W tym samym czasie powstały pierwsze uniwersytety i szkoły wyższe, a także powołano do życia Towarzystwo Ksiąg Elementarnych. Gremium to miało za zadanie przygotować podręczniki dla uczniów i wytyczne dla nauczycieli jak z nich korzystać.
Komisja Edukacji Narodowej ustanowiła wiele nowych dziedzin nauki i zajęć szkolnych. Powołano wychowanie fizyczne, a także umożliwiono naukę dziewczynkom.
Jak widzisz, historia edukacji w naszym kraju jest stara i bogata, a jeżeli uważasz, jak wielu zresztą, że jej jakość pozostawia sporo do życzenia, pamiętaj, że to nie nauczyciele określają zakres nauki, którą muszą przekazać. Błędy programowe w nauczaniu to nie jedyna bolączka dzisiejszego systemu edukacji i to nie tylko w Polsce. Od czasu do czasu do władzy dochodzą ludzie, którzy z racji własnej małości chętnie widzieliby społeczeństwo słabo wyedukowane, opierające się nie na nauce, logice czy wiedzy, ale na zabobonach, strachu i naiwności. Jako społeczeństwo możemy się temu przeciwstawić i walczyć o dobrą, skuteczną oraz rzetelną naukę dla naszych dzieci.
Dzień Nauczyciela w Polsce jako Dzień Edukacji Narodowej
Dzień Nauczyciela to święto, które pojawiło się po raz pierwszy w roku 1957 podczas Światowej Konferencji Nauczycielskiej w Warszawie. Ustanowiono wówczas Kartę Nauczyciela, która opisywała obowiązki i przywileje ludzi pracujących w oświacie. Ustalono również między innymi, że 20 listopada będzie dniem, w którym świętować będą nauczyciele.
W roku 1972 wprowadzono inny, nowocześniejszy dokument nazwany Kartą Praw i Obowiązków Nauczyciela, jednocześnie powołano do życia Dzień Edukacji Narodowej, znane również jako Dzień Nauczyciela, który przypadać będzie na 14 listopada.
Pamiętam z czasów, gdy pobierałem naukę, jak ważny był to dzień dla uczniów. Wiadome było, że w Dzień Nauczyciela belfrowie są łagodniejsi, a lekcje to w zasadzie apele, zajęcia opiekuńczo-wychowawcze, czyli szkoła na luzie. Dziś wiem, że dzień ten był jeszcze ważniejszy dla nauczycieli, którzy otrzymywali dodatkowe premie, nagrody, brali udział w spotkaniach i oczywiście nieoficjalne, często zakrapianych imprezach. Z czasem doszliśmy do wniosku, my uczniowie, że tak naprawdę będziemy mieli luz nie tylko w Dzień Nauczyciela, ale także w kolejny, w którym nauczyciele będą odpoczywać po swoim święcie. Zdarzały się oczywiście wyjątki. Byli nauczyciele, którzy wracali do szkoły pełni zapału i podbudowani pochwałami, zaczynali cisnąć nas ze zdwojonym zapałem, ale było takich niewielu.
Jeden Dzień nauczyciela pamiętam szczególnie. Pan od fizyki i matematyki przygotował zajęcia, których tematem był kosmos i jego podbój. Przyniósł na zajęcia przeróżne urządzenia i przyrządy, pozwalające badać przestrzeń kosmiczną. Wówczas po raz pierwszy zobaczyłem prawdziwy teleskop, detektor wykrywający promieniowanie kosmiczne czy modele satelitów badawczych. Powiem szczerze, że w tej jeden dzień zyskałem więcej niż na wszystkich innych zajęciach z fizyka razem wziętych.
Dziś z tego, co wiem Dzień Nauczyciela, jest dniem wolnym od zajęć lub poświęconym na nieobowiązkowe zajęcia szkolne. Oznacza to, że uczniowie nie muszą przychodzić do szkoły, jeżeli nie chcą, ale nauczyciele muszą się pojawić, by zgodnie z prawem świadczyć pracę. Dla nauczycieli z pasją jest to idealna okazja, by przynieść do szkoły teleskop, mikroskop czy inne urządzenie i obudzić w którymś z uczniów pasję do nauki.
Dzień Nauczyciela na świecie
Dzień Nauczyciela to święto, które celebrują również inne kraje na całym świecie. Poniżej znajdziesz informację o tym, kiedy święto to przypada w konkretnym kraju.
- W Chinach święto edukacji wypada 10 września i jest to wielkie wydarzenie. W tym dniu uczniowie odświętnie ubrani biorą udział w apelach i marszach, podczas których dziękują nauczycielom za ich trud.
- W Brazylii Dzień Nauczyciela przypada 15 października.
- Czesi oraz Słowacy celebrują Dzień Nauczyciela w dniu urodzin wielkiego pedagoga, filozofa i myśliciela, Jana Amosa, czyli 28 marca.
- W Hiszpanii dzień ten obchodzony jest 27 listopada.
- Tureckie święto edukacji przypada na 24 listopada.
- W Indiach Dzień Nauczyciela obchodzony jest 5 września w dzień urodzin byłego prezydenta kraju i wielkiego filozofa Sarvepalli Radhakrishnan.
- W USA święto nauczycieli trwa przez cały pierwszy tydzień maja.
- Na Tajwanie Dzień Nauczyciela obchodzony jest 28 września, na pamiątkę urodzin Konfucjusza. Obowiązuje w tym kraju bardzo rozbudowana ceremonia, składająca się z kilkudziesięciu etapów, a rozpoczyna się już o 6 rano!
Podobne święta celebrujące nauczycieli czy mentorów znajdziesz w każdej kulturze i w każdym kraju. Bycie nauczycielem jest jednym z bardziej wzniosłych zawodów, jakie istnieją. Co więcej, ludzie zajmujący się kształceniem innych nie robią tego dla pieniędzy, wystarczy posłuchać, co o swoich pensjach mówią polscy nauczyciele. Pamiętaj więc by w odpowiedni sposób podziękować im za trud i wytrwałość w pracy, gdyż to od nich zależy, jak w przyszłości będzie wyglądał nasz świat.
Dzień Nauczyciela fakty, informacje i ciekawostki
- Dzień Nauczyciela obchodzimy w Polsce 14 października.
- Dzień Nauczyciela jest jednocześnie Dniem Edukacji Narodowej.
- W ponad 100 krajach na świecie Dzień Nauczyciela obchodzony jest pod patronatem UNESCO 5 października. W Polsce ta data, to święto nauczycieli akademickich.
- Wiele kontrowersji budzi pytanie, czy nauczyciel może przyjmować prezenty od dzieci lub ich rodziców. Od niedawna obowiązują standardy ochrony małoletnich, jest to zbiór zasad, które mają pomóc stworzyć przyjazne środowisko w szkołach i przedszkolach. Z informacji tam zawartych wynika, że nauczyciel nie może przyjmować podarunków od dzieci oraz ich rodziców, chyba że są to drobne upominki, kwiaty lub składki na rzecz szkoły przekazywane w święta szkolne.
- Ogromne zmiany w nauczaniu zaszły podczas pandemii. Przez długo czas nauka odbywała się zdalnie i bardzo długo trwało przywrócenie wszystkiego do normy.
- W polskim systemie oświaty pracuje 719 589 ludzi. Co ciekawe kobiet jest 606 035, a mężczyzn zaledwie 113 554.
- Średnia wieku nauczycieli w Polsce to 46 lat.
- Z roku na rok liczba nauczycieli maleje. Wynika to z głębokiego niżu demograficznego oraz coraz trudniejszych warunków pracy nauczyciela.
- Każdy z nas pamięta swojego najgorszego często znienawidzonego nauczyciela, ale nie każdy pamięta najlepszego.
- Więcej ciekawych informacji znajdziesz w naszym dziale, w którym zebraliśmy informacje o ważnych tradycjach i świętach.
