Muzeum Historii Nauki i Techniki islamskiej w Stambule

Muzeum Historii Nauki i Techniki islamskiej w Stambule jest częścią instytucji muzealnej Muze İstanbul zarządzającej ogromnymi zbiorami skarbów historycznych i archeologicznych w dawnym Konstantynopolu. Historia miasta jest tak bogata, a pamiątki po minionych wiekach tak liczne, że nie dziwi fakt, iż to właśnie w Stambule mają swoje siedziby jedne z największych muzeów na świecie.

Organizacja muzealna, o której wspomniałem, nieustannie powiększa swoje zbiory, a co ważne prowadzi również własne badania, wykopaliska oraz stara się odzyskać bezcenne zabytki, które w najróżniejszych okolicznościach opuściły Turcję. Podstawowym zadaniem Muze İstanbul, jak głosi ich motto, jest ochrona dziedzictwa historycznego Stambułu oraz udostępnianie go jak najszerszej liczbie ludzi. W artykule poniżej opowiem Ci o jednym z muzeów, które odwiedziliśmy podczas naszej ostatniej wizyty w Stambule. Jest to Muzeum Nauki i Technologii islamskiej, w którym zgromadzono wynalazki oraz idee powstałe w świecie islamu w ciągu kilkuset lat.

Muzeum Historii Nauki i Techniki islamskiej w Stambule

Pomysłodawcą oraz założycielem Muzeum Historii Nauki i Techniki islamskiej w Stambule jest profesor Fuat Sezgin, islamski historyk i naukowiec. Od lat kolekcjonował on stare urządzenia i dokumenty opowiadające o islamskich naukowcach i ich wynalazkach. W końcu udało mu się przekonać władze instytucji muzealnych, by pomogły stworzyć miejsce, w którym można będzie wystawić i pokazać ludziom z całego świata naukowe osiągnięcia islamu.

Muzeum zostało otwarte w roku 2008 i pokazano w nim prace naukowe, urządzenia oraz przedmioty wynalezione przez islamskich naukowców na przestrzeni kilku wieków. Najstarsze eksponaty pochodzą z IX wieku, a najmłodsze z końca XVI stulecia. Muzeum Historii Nauki i Techniki islamskiej w Stambule składa się z kilku sekcji, w których wystawiono eksponaty podzielone na tematy, a są to:

• Astronomia.
• Zegary oraz urządzenia odciążające czas.
• Technika i technologie wojskowe i wojenne.
• Medycyna i aptekarstwo.
• Górnictwo oraz techniki hutnicze.
• Fizyka, matematyka oraz geometria, czyli królowe wszystkich nauk.
• Architektura.
• Chemia.
• Optyka.

Poza powyższymi działami w muzeum znajdziesz w nim także salę kinową, w której wyświetlane są materiały dokumentalne na temat samego Muzeum Historii Nauki i Techniki islamskiej w Stambule, innych muzeów, a także w określonych godzinach filmy opowiadające o badaniach naukowych prowadzonych w mieście.

Muzeum Historii Nauki i Techniki islamskiej w Stambule zwiedzanie

Siedziba Muzeum Historii Nauki i Techniki islamskiej w Stambule mieści się w dawnych stajniach cesarskich, gdzie trzymano najpiękniejsze rumaki. Jest to niepozorny i raczej nijaki budynek, dlatego też łatwo jest go ominąć. Stoi on za to w pięknym historycznym parku miejskim Gulhane Park, uważanym za jeden z najstarszych i najbardziej rozległych parków w Stambule, który z kolei sąsiaduje z opisanym przez nas Pałacem Topkapi. Największa i najbardziej reprezentacyjna brama pałacu znajduje się na terenie parku.

Pierwszy eksponat, który zobaczysz zaraz po wejściu do muzeum, to zegar słoneczny Al-Dżazariego, muzułmańskiego wynalazcy, inżyniera, mechanika, zdolnego matematyki i artysty. Jest on postacią barwną i bardzo płodną. W swoim dziele Al-Dżami bajna al-ilm wa-al-amal an-nafi fi sina’at al-hijal nie tylko opisał on dziesiątki urządzeń mechanicznych, ale także rozrysował i dokładnie wyjaśnił jak je zbudować.

W księdze Al-Dżazariego uważanego za muzułmańskiego Leonarda da Vinci, znajdziesz plany maszyn oblężniczych, łodzi napędzanych śrubę, dźwigów i zegarów. Dodam tylko, że naukowiec żył w XII wieku i wiele wynalazków, które opisał, pojawiło się całe stulecia później.

W muzeum zgromadzono kilkaset modeli różnych urządzeń i mechanizmów wykonanych zgodnie z historycznymi przekazami i odkryciami archeologicznymi. Większość modeli została wykonana w Instytucie Historii Nauk Arabskich na Uniwersytecie Johanna Wolfganga Goethego we Frankfurcie. Inżynierowie oraz studenci biorący udział w pracach przy konstrukcji modeli opierali się na istniejących opisach urządzeń, choć wiele z nich jak sądzę, zostało wymyślone od nowa, gdyż zawierają zbyt wiele nowoczesnych rozwiązań.

Wystawy rozmieszczone są w kilkunastu pomieszczeniach i podzielone na określone tematy. Są to między innymi astronomia, matematyka, mechanika, medycyna i kilka innych. Zobaczysz tu nie tylko modele urządzeń, ale także rysunki, dokumenty (niektóre oryginalne inne to kopie), a także miniatury budynków i całych przestrzeni pałacowych i miejskich.

Zwiedzanie muzeum zajmuje około 30 do 40 minut, chyba że lubisz zgłębić każdy detal wystawy, wówczas możesz spędzić tu kilka godzin. Osobiście uważam, że muzeum warte jest odwiedzenia zwłaszcza w połączeniu z pobliskim Pałacem Topkapi i spacerem po pięknym parku.

Konkluzja, jaka nasuwa się po zwiedzaniu Muzeum Historii Nauki i Techniki islamskiej w Stambule to ta, że nauka islamu kwitła i przodowała wśród ówczesnych kultur. Sytuacja zaczęła zmieniać się wraz ze wzmocnieniem władzy religijnej w krajach arabskich, która powiązała ściśle wiarę, prawo i naukę. Coraz mniej było miejsca na nowe pomysły i idee, mogące stać w sprzeczności z dosłowną interpretacją Koranu. Podobnie było w Europie, gdzie w średniowieczu nauka była domeną kościoła, a ludzi zdolnych i utalentowanych, mających potrzebę opisywania świata takim, jakim go widzieli, prześladowano i mordowano. Dopiero wzmocnienie władzy świeckiej i Oświecenie spowodowały gwałtowny rozwój nauki. Jest nawet stare przysłowie, które doskonale to opisuje: „Gdzie jest za dużo Boga, tam brakuje miejsca na rozum„.

Muzeum Historii Nauki w Stambule informacje praktyczne

Zwiedzanie Muzeum Historii Nauki i Techniki islamskiej w Stambule to wielka, pełna przygód i porywających historii przygoda. Nim jednak wyruszysz w tę pasjonującą, naukową wyprawę potrzebujesz biletu. Oczywiście możesz zapłacić za zwiedzanie muzeum przy kasie, tuż przed wejściem, lecz jeżeli planujesz zobaczyć inne wielkie muzea w Stambule, pomyśl o karcie Istanbul MUSEUM PASS, pozwoli Ci ona odkryć bogatą historię Stambułu dzięki możliwości wejścia za darmo do większości muzeów w mieście, a także zapewni dostęp do audioprzewodników. Co ciekawe dzięki zakupowi karty otrzymasz darmowy dostęp do internetu dzięki karcie eSIM.

Cena biletu do Muzeum Historii Nauki i Techniki islamskiej w Stambule wynosi obecnie 10 euro. Nie podaję ceny w lokalnej walucie, gdyż ze względu na szalejącą w Turcji inflację, ceny w lirach tureckich mogą zmieniać się z dnia na dzień.

Muzeum mieści się pod adresem: Cankurtaran, Taya Hatun Sk. Gülhane Parkı, 34122 Fatih/İstanbul w pięknym Gulhane Park. Jest to historyczny park miejski w dzielnicy Fatih, który sąsiaduje z pałacem Topkapi. Dlatego też polecam połączyć zwiedzanie muzeum i pałacu.

Muzeum można zwiedzać z przewodnikiem, należy zapytać o taką możliwość przy kasie. Osobiście odpuściłem sobie przewodnika, gdyż elektroniczny audioprzewodnik działa świetnie i doskonale opowiada o niemal każdym wystawionym w gablotach przedmiocie. Poza tym muzeum nie jest zbyt wielkie, więc można to spokojnie samemu ogarnąć. Oczywiście spacer po muzealnych salach z przewodnikiem ma swoje plusy, więc decyzję zostawiam Tobie.

Angielska wersja językowa