Pałac Dolmabahce w Stambule informacje i ciekawostki

Pałac Dolmabahce w Stambule to kolejny z ciekawych zabytków tego przepięknego, pełnego tajemnic miasta. Pałac leży nad samym brzegiem Bosforu w europejskiej stronie miasta. W przeciwieństwie do wcześniej opisanego na naszej stronie pałacu Topkapi Pałac Dolmabahce został zbudowany w stylu europejskim na polecenie postępowego i otwartego na zmiany sułtana Abdulmeciada I.

W dzisiejszym artykule opowiem Ci historię pałacu oraz o jego nietuzinkowych mieszkańcach. Znajdziesz tu także kilka porad, które pomogą Ci w zorganizowaniu wycieczki, a potem w zwiedzaniu słynnego zabytku. Poza tym w artykule znajdziesz sporo ciekawych informacji i faktów związanych z pałacem. Zacznijmy jednak od informacji praktycznych i porad opartych na doświadczeniu, które zdobyliśmy wędrująca przez całe tygodnie po Stambule.

Pałac Dolmabahce informacje praktyczne pomocne podczas zwiedzania

Nim wejdziesz do pałacu, zostaniesz poddany kontroli podobnej do tej na lotnisku. Pamiętaj więc by zabrać z sobą w miarę niewielki bagaż bez zbędnych i mogących zostać uznanymi za niebezpieczne przedmiotami. W razie konieczności można wynająć miejsce w przechowalni i zostawić tam mniej wygodne walizki.

Pałac Dolmabahce stoi w popularnej dzielnicy Stambułu zwanej Besiktas, leżącej w europejskiej części miasta po adresem: Visnezade Mh., 34357 Besiktas. Ze względu na położenie bardzo łatwo jest się do niego dostać z każdej części Stambułu. Osobiście polecam metro, gdyż pociągi nie stoją w korkach, a te potrafią skutecznie spowolnić przemieszczanie się po Stambule. Stacja leżąca najbliżej pałacu to Kabatas, dzieli ją od pałacu kilkominutowy spacer. Jeżeli jako środek transportu wybierzesz autobus (linie 22, 22B, 30D, DT1, D31, BSK1 i BSK2) to powinieneś wysiąść na przystanku Dolmabahce Palace lub Mimar Sinan, ten pierwszy znajduje się tuż pod pałacem. Jest jeszcze tramwaj (linia T1), który dojeżdża w pobliże pałacu. Osobiście właśnie z niego korzystaliśmy najczęściej. Pamiętaj też, że metro w Stambule kursuje od godziny 6:00 do 24:00, a linie autobusowe od 6:00 do 22:00. Oczywiście możesz skorzystać z licznych i w miarę tanich miejskich taksówek, lecz pamiętaj, by wcześniej ustalić z kierowcą cenę za kurs. W poruszaniu się po mieście pomoże Ci karta miejska Stambuł: TouristPass. Pozwala ona odwiedzić ponad sto atrakcji w całym mieście no i kupisz dzięki niej tańsze bilety na transport publiczny, a także otrzymasz dostęp do Internetu w postaci karty eSIM. Korzystam z niej zawsze, gdy odwiedzam Stambuł.

Jak zawsze w przypadku zwiedzania tak popularnych miejsc, jak Pałac Dolmabahce w Stambule zalecam wcześniej zaopatrzyć się w bilety przez Internet. Pomoże Ci to ominąć długie kolejki do kasy, a także zapłacić mniej niż tuż przed wejściem, jeżeli trafi się fajna promocja. Polecam również pomyśleć o biletach łączonych z innymi atrakcjami, dzięki czemu zaoszczędzisz czas i pieniądze.

Zwiedzanie zabytku zajmuje jakieś dwie godziny i jest to duża przygoda, zwłaszcza że pałac Dolmabahce różni się architektonicznie od wszystkich innych w Stambule. Chwilami miałem wrażenie, że spaceruje po korytarzach Wersalu lub pałacu w Luwrze, a nie po centrum administracyjnym Imperium Osmańskiego w dawnym Konstantynopolu. Jeżeli lubisz zagubić się w zakamarkach odwiedzanych atrakcji, dwie godziny na pewno nie wystarczą. My spędziliśmy w pałacu ponad trzy godziny, a i tak wydawało mi się, że robiliśmy to w pośpiechu.

Pałac Dolmabahce otwarty jest dla zwiedzających od wtorku do niedzieli, w poniedziałek zabytek jest zamknięty. Zwiedzanie możesz rozpocząć od godziny 9:00, a ostatnie wejście odbywa się o godzinie 17:30. Nie polecam rozpoczynać zwiedzania po godzinie 16:00, gdyż cała obsługa myśli już o końcu pracowitego dnia i w mniej lub bardziej stanowczy sposób wymuszają na zwiedzających pośpiech.

Jeżeli masz wybór, to nie pchaj się do pałacu w weekend, zwłaszcza w środku dnia. Tłumy są wówczas tak duże, że zabytek sporo traci na uroku. Polecam wizytę w któryś z dni powszednich, poza poniedziałkiem, kiedy to pałac jest zamknięty. W miarę możliwości staraj się rozpocząć zwiedzanie wcześnie, a będzie spora szansa na to, że zrobisz ładne zdjęcia w ogrodach pałacowych bez tłumów turystów w tle.

Na koniec wspomnę jeszcze o tym, że zwiedzaliśmy Pałac Dolmabahce z przewodnikiem i gdy wpadniemy tu ponownie, również zabierzemy go z sobą. Dzięki wiedzy i doświadczeniu takiej osoby będziesz w stanie dowiedzieć się wielu ciekawostek, których nie znajdziesz w oficjalnych przewodnikach turystycznych. Gorąco polecam opcję wycieczki z opiekunem, naprawdę warto, oczywiście wcześniej upewnij się, że dołączysz do odpowiedniej grupy językowej.

Niestety robienie zdjęć wewnątrz pałacu i haremu jest zakazane, w przeciwieństwie do terenów wokół zabytku, tu możesz fotografować do woli, choć radzę zwracać uwagę na znaki i zachować podstawową ostrożność. Pamiętaj, że muzułmańskie kobiety nie lubią być fotografowane. Złamanie obowiązujących zasad może przysporzyć ci niepotrzebnych kłopotów.

Przy wejściu można wynająć przewodnik elektroniczny, który zwrócisz, wychodząc z pałacu. Pamiętaj jednak, że na czas użytkowania gadgetu musisz zostawić u strażnika któryś z dowodów tożsamości. Może to być na przykład prawo jazdy lub paszport, ten drugi jednak bałbym się wypuścić z rąk, w końcu bez paszportu nie wyjedziesz z Turcji.

Pałac Dolmabahce w Stambule i jego historia

Pomysłodawcą budowy pałacu był sułtan Abdulmecid I, trzydziesty pierwszy władca imperium. Wcześniej sułtan wraz z rodziną i najbliższymi mieszkał podobnie jak jego poprzednicy w pałacu Topkapi, który ostatecznie okazał się przestarzały i brakowało w nim wygód, które sułtan podziwiał, będąc w Europie.

Abdulmecid postanowił wznieść nową rezydencję, która mogłaby konkurować z najpiękniejszymi pałacami świata. W tym celu rozkazał zburzyć ruiny pałacu Besiktas Sahli stojące nad brzegiem Bosforu i wznieść w ich miejsce nowoczesną budowlę wzorowaną na paryskim Luwrze. Przygotowanie projektu zlecono najwybitniejszym architektom. Koszt budowy oszacowano początkowo na trzy miliony złotych lirów, finalnie koszta przekroczyły pięć milionów. Była to wartość ponad trzydziestu pięciu ton złota (licząc po dzisiejszym kursie, koszt pałacu wyniósłby prawie 2 miliardy dolarów).

Ogromne koszty i skupienie się władcy na budowie pałacu oraz zaniedbanie innych obowiązków, doprowadziło do gwałtownego pogorszenia się sytuacji finansowej i politycznej Imperium Osmańskiego, co jak uważa wielu historyków, rozpoczęło proces upadku wielkiego mocarstwa.

Pałac był domem dla kolejnych sześciu sułtanów. Przestał pełnić tę funkcję w roku 1924 z chwilą upadku kalifatu i powołaniu republiki tureckiej. Ostatnim mieszkańcem Dolmabahce był Mustafa Kemal Ataturk, pierwszy prezydent Republiki Turcji. Obecnie zabytek znajduje się pod opieką Dyrekcji Pałaców Narodowych i jest jedną z głównych atrakcji Stambułu.

Pałac Dolmabahce zwiedzanie słynnego zabytku

Zwiedzanie pałacu Dolmebahce uważam za wielką przygodę i niesamowitą przyjemność. Jest to zabytek zupełnie różny od reszty pałaców nie tylko w Stambule, ale także w innych miastach Turcji. W przeciwieństwie do osmańskich zabytków pałac Dolmebahce zdobiony jest złotem, srebrem i kryształami, na wzór pałaców europejskich.

Pomimo że budynek przypomina zabytki znane z europejskich miast, posiada on wiele elementów typowo osmańskich i muzułmańskich. W pałacu wydzielono strefy, a najważniejsze z nich to skrzydło południowe zwane Salamlink (przestrzeń zarezerwowana wyłącznie dla mężczyzn) oraz skrzydło północne, w którym mieści się Harem, będący prywatną częścią mieszkalną sułtana i jego rodziny. Obie strefy oddzielone są od siebie ogromną Salą Ceremonialną.

Poniżej wymienię jedynie kilka miejsc, na które moim zdaniem powinieneś zwrócić szczególną uwagę podczas zwiedzania. Nie sposób jest opowiedzieć o wszystkich z kilkuset pomieszczeń w pałacu i nawet nie będę starał się tego zrobić. Jeżeli uważasz, że któryś z elementów pałacu zasługuje na oddzielny opis, napisz, dlaczego tak sądzisz, a my dodam to do treści naszego artykułu.

Sala Ceremonialna w pałacu Dolmebahce

To właśnie Sala Ceremonialna zrobiła na mnie największe wrażenie. Ma ona powierzchnię ponad 2 tysiące metrów kwadratowych i zwieńczona jest kopułą znajdującą się na wysokości 36 metrów. Sala ta zwana jest również Salą Tronową, gdyż to tutaj właśnie sułtan przyjmował oficjalnych gości, zasiadając na okazałym tronie.

Pomieszczenie jest ogromne i bogato zdobione. Na ścianach i suficie wymalowano piękne freski, ustawiono rzeźby i zdobienia w drogocennym marmurze. Ogromną kopułę podtrzymują marmurowe kolumny, a podłogi wyściełane są ręcznie tkanymi dywanami. To w tej sali wisi największy na świecie żyrandol kryształowy ważący cztery i pół tony. Całe pomieszczenie jest idealnie skomponowanym połączeniem europejskiego przepychu i osmańskiej wygody. Jest tu tak ładnie, że kilka razy spacerowaliśmy wokół zdobionych ścian, aż jeden ze strażników zaczął za nami chodzić, spodziewając się zapewne kłopotów.

Czerwony Pokój w pałacu Dolmebahce

Kolejnym pomieszczeniem, które szczególnie utkwiło mi w pamięci, jest Czerwony Pokój. Jego nazwa jak się domyślasz, pochodzi od dominującej w pokoju barwy. Ciekawymi elementem wystroju są artefakty pochodzące z całego obszaru Imperium Osmańskiego, co czyni z tego pomieszczenia niewielkie muzeum.

Poza tym w pokoju znajdują się drogocenne meble, kryształowe żyrandole, mapy i ogromny kominek. Serce niemal mi pękło, że nie mogłem odpowiednio sfotografować tego niezwykłego wnętrza.

Błękitna Sala w pałacu Dolmebahce

Błękitna Sala leży w samym sercu haremu, miejscu, które służyło sułtanowi i jego najbliższym. Jak sama nazwa wskazuje, pokój ten utrzymany jest w niebieskich odcieniach, widocznych w dekoracjach, błękitnym marmurze oraz licznych obrazach. To tutaj władca spotykał się z członkami rodziny oraz nałożnicami. W zakamarkach pokoju dostrzec można cenne eksponaty i dzieła sztuki, a także misterne freski, na których wymalowano historie z dziejów Imperium.

Różowa Sala w pałacu Dolmebahce

Różowa Sala w pałacu to pomieszczenie szczególne. To tutaj matka sułtana przyjmowała kandydatki na przyszłe mieszkanki haremu oraz spotykała się z najwyżej postawionymi kobietami w domu. Dlatego też oficjalną nazwą pokoju jest Pokój Przyjęć Królowej Matki. Najciekawszym elementem sali jest ogromny dywan, zajmujący dosłownie całą przestrzeń. Dywan ten został utkany przez najlepszych osmańskich tkaczy i wykonany jest w jednym kawałku bez łączeń.

Sala Zulvecheyn w pałacu Dolmebahce

Sala Zulvecheyn zwana także Salą Dwóch Mieczy była granicą pomiędzy częścią oficjalną pałacu a haremem i prywatnymi pomieszczeniami sułtana. Odbywały się tu najróżniejsze ceremonie religijne, a także to tutaj po raz pierwszy sułtan witał nowe mieszkanki haremu.

Z sali rozciąga się piękny widok na Bosfor i ponownie muszę się poskarżyć, jak źle mi było, gdyż nie mogłem zrobić takich zdjęć, jak bym chciał. Bardzo ciekawe są również freski i malowidła na ścianach i suficie sali, opowiadają one ciekawe historie i wydarzenia mające miejsce w Imperium.

Pokój Sekretarzy w pałacu Dolmebahce

Jest to bardzo ciekawe pomieszczenie, gdyż w całości wykonano je w stylu francuskim od ozdób i obrazów na ścianach aż po francuskie meble i dywany. Jeden z obrazów przedstawia pożar w paryskim Teatrze Miejskim, a pozostałe również nawiązują do wydarzeń w Paryżu, co świadczy o tym pod jak dużym wrażeniem francuskiej stolicy był sułtan Abdulmeciada I.

Biblioteka w pałacu Dolmebahce

Pałac Dolmabahce posiada przepiękną bibliotekę, a jako że lubię takie pomieszczenia, trudno było mnie z niej wyciągnąć. Zebrano tu ogromną kolekcję ksiąg, dokumentów i map z epoki osmańskiej oraz wczesnej republiki. Wysokie regały wypchane są tysiącami woluminów w najróżniejszych językach. Dostrzegłem teksty tureckie, arabskie, perskie, francuskie i angielskie, a to jedynie fragment zbioru. Przyjemną atmosferę we wnętrzu tego pomieszczenia tworzą drewniane boazerie, witraże i stylowe meble. Co ciekawe zbiory można przeglądać, przynajmniej ich część, należy jedynie zgłosić to wcześniej władzom pałacu.

Pałac Dolmabahce i prowadzące do niego bramy

W pałacu podziwiać możesz nie tylko piękne wnętrza, ale także inne atrakcje rozsiane na ogromnym terenie. Warto wspomnieć o ośmiu bramach prowadzących do pałacu, z których trzy wychodzą bezpośrednio na wody Bosforu. Dawniej część gości przypływała do posiadłości na łodziach, co jak przypuszczam, robiło na nich duże wrażenie.

Najładniejszą z bram jest moim zdaniem Saltanat Kapisi, nazywana Bramą Sułtana, która prowadzi z miasta do serca pięknego ogrodu i pozwala popatrzeć na pałac w całej jego okazałości. Zdobiona jest misternie rzeźbionymi motywami roślin i oświetlona równie pięknymi latarniami. W centralnej jej części zobaczysz tugrę, czyli kaligraficzny monogram sułtana. Symbolizuje on władzę i prestiż władcy.

Inne ciekawe bramy to Brama Skarbca (Hazine-i Hassa Kapisi) oraz trzy bramy do Bosforu. Każda z bram w pałacu ma własną historię i wiążą się z nią niepowtarzalne wydarzenia. Dlatego też polecam wybrać się na zwiedzanie ze sprawdzonym przewodnikiem, który opowie Ci historię każdej z nich.

Harem w pałacu Dolmebahce

Wielu myśli w tym i ja wcześniej, że harem był miejscem rozpusty, w którym sułtan korzystał ze swojej władzy nad uwięzionymi tam kobietami. W rzeczywistości jednak miejsce to jest prywatnym domem sułtana i jego rodziny. Władca mieszkał tam wraz z matką i żoną, a także dziećmi. Słowo harem oznacza miejsce prywatne i niedostępne dla innych. Oczywiście rozpusta była wpisana w charakter tego miejsca, lecz jak nijak miała się ona do dzisiejszych ekscesów wielkich gwiazd, wystarczy wspomnieć rapera P. Diddy, przy którego zabawach każdy sułtan czerwieniłby się niczym zakonnica w kinie dla dorosłych.

Ciekawostką jest to, że sułtan Abdulmecid jako pierwszy z władców osmańskich pozwalał swoim kobietom pokazywać się publicznie. Mogły wychodzić do miasta, odwiedzać bazary i sklepy w mieście, oczywiście pod nadzorem.

Pałac Dolmabahce i jego piękne ogrody

Ogrody pałacu Dolmabahce są piękne i prowadzone z troską. Pełno tu tropikalnych i cennych kwiatów, krzewów i precyzyjnie przycinanych drzew. Poza tym na całym terenie rozstawiono dziesiątki rzeźb, fontann i oczek wodnych. Tak naprawdę sam spacer wokół pałacu to ogromna przyjemność i ciekawe przeżycie.

Inne elementy pałacu

Sam pałac to nie niejedyna atrakcja tego miejsca, poza głównym budynkiem zobaczyć możesz takie cuda jak Wieża Zegarowa Dolmabahce, kwatery mieszkańców dworu, sypialnie służby i strażników, kwatery naczelnego eunucha oraz kuchnie pałacowe, stajnie, młyn, warsztaty, odlewnie i aptekę. Jak już mówiłem, zorganizuj więcej czasu, niż radzą to przewodniki.

Pałac bardzo mi się podobał i pewien jestem, że Ty również się nie rozczarujesz. Jedynym minusem jest zakaz robienia zdjęć w pomieszczeniach. Nie do końca rozumiem takie utrudnienia, zwłaszcza że w internecie bez problemu znajdziesz zdjęcia z dosłownie każdego miejsca w zabytku.

Wersja angielska artykułu