Rzymskie Sanktuarium Cueva Negra de Fortuna nieopodal Murcji

Santuario Romano de la Cueva Negra, czyli Czarna Jaskinia to część rzymskiego sanktuarium leżącego kilka kilometrów od miasteczka Fortuna w Hiszpanii.

Kompleks jaskiń i schronisk skalnych to wraz z ruinami Los Banos oddalonymi zaledwie 3 kilometry od Czarnej Jaskini, to jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych w tej części Hiszpanii. Ważną częścią jaskini jest bijące w niej źródło chłodnej, słodkiej wody. W artykule poniżej opowiem Ci historię tego miejsca, wspomnę o legendach, a także znajdę kilka wskazówek i rad, które przydadzą Ci się podczas zwiedzania.

Cueva Negra – Czarna Jaskinia koło Murcji w Fortunie, kilka przydatnych rad

Stanowisko archeologiczne Cueva Negra (Czarna Jaskinia) znajduje się w paśmie górskim Sierra del Bano, zaledwie kilka kilometrów od miasta Fortuna, gdzie zaczyna się szlak prowadzący aż do podnóża jaskini. Dojazd jest prosty, a szlak dobrze opisany, nie będziesz miał problemów z odnalezieniem drogi.

U podnóża góry znajdziesz parking, który niestety nie jest zbyt duży i może się zdarzyć, że zmuszony będziesz szukać miejsca na auta na ulicach pobliskiej wsi, zwłaszcza w sezonie letnim, gdy Costa Blanca opanowana jest przez tłumy turystów żądnych atrakcji. Dlatego też w wyżej wymienionym okresie proponuję wybrać się na wycieczkę wczesnym rankiem, nie tylko unikniesz tłoku, ale zdążysz przed palącym słońcem, które w tej suchej okolicy potrafi być bardzo uciążliwe.

Droga z parkingu do jaskiń prowadzi pod górę i pnie się pomiędzy skałami. Wspinaczka nie jest trudna, ale pamiętaj, że dla osób z ograniczonymi możliwościami ruchowymi lub starszych może być wyzwaniem.

Cueva Negra – Czarna Jaskinia i jej historia

Nazwa Cueva Negra, czyli Czarna Jaskinia nie jest przypadkowa. Większość ścian w jaskiniach i schroniskach skalnych ma kolor czarny ze względu na nakładaną na nie farbą oraz rosnące na nich liczne grzyby i porosty. Kamienne ściany malowano już w czasach gdy Rzymianie okupowali Półwysep Iberyjski. To z tego okresu pochodzą najstarsze zachowane teksty i symbole. Zresztą większość tekstów pochodzi z pierwszych wieków naszej ery. Naukowcy przez lata delikatnie usuwali kolejne warstwy farby, ujawniając coraz to starsze teksty.

Badania archeologiczne wokół Czarnej Jaskinie pozwoliły odkryć pozostałości rzymskich zabudowań oraz dróg przez Rzymian budowanych. Poza tym w głębszych pokładach ziemi odkryto ślady dawniejszych kultur, dla których jaskinie musiały mieć znaczenie religijne lub użytkowe. Nietrudno sobie wyobrazić dawnych ludzi przybywających do Cueva Negra, by modlić się do dawno zapomnianych bogów i obmywać się w bijącym w jaskini źródle. Robili to zapewne do czasu, gdy na brzegach dzisiejszej Hiszpanii pojawili się Rzymianie, którzy wyparli dawną wiarę i stworzyli własny kult.

Cueva Negra – wartość naukowa Czarnej Jaskini z Sanktuarium Rzymskiego w Fortunie

Cueva Negra skalne schroniska pod Fortuną są niezwykłym miejscem, które znalazło się w sferze zainteresowań naukowców z wielu dziedzin po tym, gdy w roku 1981 odkryto w nich kolekcję łacińskich tekstów wyrytych na ścianach jaskiń. Teksty pisane były na przestrzeni całych wieków, a ich transkrypcja oraz wyjaśnianie kontekstu powstania napisów trwa do dzisiaj. Pracami nad odkryciem zajmuje się oficjalnie Uniwersytet w Murcji, lecz teksty badane są przez wielu naukowców z całego świata oraz z wielu dziedzin naukowych w tym filologów, historyków oraz archeologów.

W okolicy jaskini odnaleziono szczątki humanoidów mających niemalże milion lat i będących bezpośrednimi przodkami neandertalczyków. Badanie szczątków pozwoliło pogłębić wiedzę na temat klimatu oraz fauny i flory tamtego okresu. Wraz ze szczątkami odkryto ślady pierwszych palenisk roznieconych ręką przedludzkich stworzeń. Uważa się, że są to najstarsze odkryte paleniska w Europie.

Cueva Negra zwiedzanie Czarnej Jaskini w Fortunie

Odwiedziliśmy Cueva Negra za sprawą szczęśliwego przypadku. Przyjechaliśmy do Fortuny, a w zasadzie do Balneario de Leana, uzdrowiska i term z gorącymi źródłami znanymi już w starożytności, nieco wcześniej niż powinniśmy. W miasteczku niewiele się dzieje poza termami i pobliskimi hotelami. Postanowiliśmy nie marnować czasu i odwiedzić inne atrakcje w okolicy, no i tym sposobem trafiliśmy do Cueva Negra.

Luty to doskonały okres na zwiedzanie południowej Hiszpanii, o ile nie pada i nie wieje, temperatura utrzymuje się gdzieś pomiędzy 16 i 20 stopniami Celsjusza, co jak przyznasz, daje idealne warunki do wędrówki. Poza tym w okolicy nie było dosłownie nikogo poza lokalnymi mieszkańcami grillujących u podnóża góry, gdzie zaczyna się droga prowadząca do jaskiń. Samotne zwiedzanie sanktuarium, jak się zapewne domyślasz, to czysta przyjemność. Droga do jaskiń pnie się łagodnie pod górę i nie stanowi problemu nawet dla osób starszych czy dzieci.

Na szczycie znajdziesz przestronny taras, z którego rozciąga się wspaniały widok na okolicę. Wygląda to wspaniale zwłaszcza przy zachodzie słońca. Same jaskinie leżą trochę wyżej i aby się do nich dostać, trzeba przejść porozrzucanych tu i tam głazach. Nazwa Czarna Jaskinia używana jest trochę na wyrost, gdyż tak naprawdę są to wgłębienia w skale, fachowo zwane schroniskami. Przyznam, że nie dziwię się, iż w starożytności liczni kupcy i pielgrzymi decydowali się na biwakowanie w tym właśnie miejscu. Zagłębienie w skałach jest na tyle duże, że da się ukryć przed deszczem i niepogodą nawet sporej liczbie ludzi, a także łatwo zadbać o bezpieczeństwo.

W centralnej części jaskini bije źródełko, uważane w starożytności za uzdrawiające. Woda ze źródła jest podobno zdatna do picia, lecz ja nie odważyłem się jej spróbować. Jeżeli będziesz dość odważny, napisz koniecznie, czy jest smaczna. Zwiedzanie jaskiń zajmuje niewiele czasu, oczywiście możesz przygotować piknik i cieszyć się niesamowitymi widokami rozciągającymi się z tarasu pod jaskinią lub dołączyć do ludzi grillujących na dole. My bawiliśmy się świetnie i uważam, że miejsce to jest doskonałe na jednodniowy wypad, zwłaszcza że wizytę w jaskiniach można połączyć z innymi okolicznymi atrakcjami takimi jak chociażby słynna hiszpańska pustynia Desierto de Abanilla.

Legendy, podania i tajemnice związane z Czarną Jaskinią w Fortunie

• Według jednej z najstarszych legend w jaskini mieszkał ogromny wąż lub smok, który wychodził nocą i pił mleko z kóz pasących się na zboczach gór.
• Mieszkańcy okolicznych wiosek wierzyli, że w noc świętojańską z wnętrza jaskini wydobywa się dziwne światło, które prowadzi do ukrytego skarbu.
• Inna legenda mówi, że pod jaskinią znajduje się rozległa sieć podziemnych tuneli, które prowadzą aż do pobliskich rzymskich term w Fortunie.
• Według miejscowych opowieści woda wypływająca z jaskini ma magiczne właściwości i może leczyć choroby skóry oraz bóle stawów.
• Dawniej wierzono, że w jaskini mieszkają nimfy wodne, które pilnują źródła i pomagają tylko ludziom o czystym sercu.
• Istnieje legenda, że każdy, kto zbezcześci jaskinię lub zabierze z niej kamień, sprowadzi na siebie pecha.
• W starych opowieściach pojawia się historia o rzymskim żołnierzu, który zostawił w jaskini złoto i nigdy nie wrócił po swój skarb.
• Niektórzy mieszkańcy twierdzą, że w ciszy jaskini można usłyszeć szepty dawnych pielgrzymów, którzy modlili się tu przed wiekami.
• Według legendy na ścianach jaskini pojawiają się czasem nowe znaki i symbole, których nikt wcześniej nie widział.
• Istnieje opowieść o tajemniczym pustelniku, który miał mieszkać w Cueva Negra przez wiele lat i uzdrawiać ludzi wodą ze źródła.
• Dawniej sądzono, że w jaskini ukryte są starożytne księgi lub tablice, pozostawione przez rzymskich kapłanów.
• Według jednej z historii podczas burz z jaskini dochodzą dziwne odgłosy, przypominające śpiew lub echo starożytnych modlitw.
• Niektórzy twierdzą, że w nocy w pobliżu jaskini można zobaczyć niewyraźne postacie, które znikają, gdy ktoś się zbliży.
• Wśród lokalnych pasterzy krąży opowieść, że kto spędzi noc w jaskini w całkowitej ciszy, może zobaczyć wizję przyszłości.
• Jedna z legend mówi o ukrytym skarbie rzymskiego kapłana, który miał zostać zamurowany w skalnej ścianie jaskini.
• Starsi mieszkańcy regionu opowiadali, że w czasach średniowiecza jaskinia była miejscem tajnych rytuałów.
• Według innej opowieści w pobliżu jaskini pojawiają się czasem dziwne ogniki, które unoszą się nad ziemią i znikają bez śladu.
• Niektórzy twierdzą, że echo w jaskini potrafi powtórzyć słowa, których nikt nie wypowiedział, co uznawano za znak obecności duchów.
• Istnieje legenda, że kamienie z Cueva Negra przynoszą szczęście podróżnikom, jeśli zostaną zabrane z szacunkiem.
• Według najstarszej opowieści jaskinia była bramą do świata bogów, a starożytni pielgrzymi przychodzili tu, by rozmawiać z bóstwami związanymi z wodą i naturą.

Jaskinie w Fortunie fakty, informacje i ciekawostki

• W Cueva Negra odnaleziono najstarszy w Europie bifas, czyli narzędzie kamienne w kształcie trójkąta używane do skrobania i cięcia skór oraz innych materiałów.
• Czarna Jaskinia ma szerokość 12 metrów.
• Cueva Negra znajduje się około 3 km od miejscowości Fortuna w paśmie Sierra del Baño i stanowi jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych regionu Murcji.
• Nie jest to jedna jaskinia, lecz zespół trzech skalnych schronisk otwartych w kierunku południowym, które tworzą naturalne miejsce kultu.
• W starożytności znajdowało się tu sanktuarium religijne, odwiedzane przez pielgrzymów korzystających z pobliskich gorących źródeł i łaźni rzymskich w Fortuna.
• W jaskini znajduje się naturalne źródło wody, które w starożytności uważano za lecznicze.
• Już Iberowie mogli używać tego miejsca jako sanktuarium, zanim pojawili się tu Rzymianie.
• Największy rozkwit kultu przypadł na okres rzymski (I–III w. n.e.), kiedy miejsce to funkcjonowało jako święte sanktuarium.
• Na ścianach jaskini odkryto dziesiątki łacińskich inskrypcji malowanych farbą, zwanych tituli picti.
• Niektóre z tych tekstów są fragmentami „Eneidy” Wergiliusza, co czyni je jednymi z najstarszych zachowanych fragmentów tego dzieła.
• Jest to jedno z nielicznych miejsc w Europie z zachowanymi rzymskimi tekstami malowanymi na skałach, podobne znaleziska odkryto jedynie w Turcji.
• Autorami inskrypcji byli prawdopodobnie wykształceni pielgrzymi lub kuracjusze, którzy zostawiali w jaskini modlitwy, dedykacje lub poezję.
• Najczęściej wspominanymi bóstwami są nimfy wodne, związane z kultem uzdrawiającej wody.
• W tekstach pojawiają się także bóstwa takie jak Bachus, Wenus, Cybele czy Attis, co świadczy o mieszaniu różnych tradycji religijnych Imperium Rzymskiego.
• Odwiedzający rzymskie termy w Fortuna często przychodzili do jaskini, aby złożyć ofiary i podziękować bogom za uzdrowienie.
• Nowoczesne badania naukowe rozpoczęły się dopiero w 1981 roku, kiedy odkryto i sfotografowano łacińskie inskrypcje.
• Odkrycie napisów zapoczątkowało systematyczne badania archeologiczne regionu Fortuna.
• Nazwa „Cueva Negra” (Czarna Jaskinia) pochodzi od ciemnego koloru skał, który powstał m.in. przez sadzę z ognisk oraz działanie grzybów i porostów.
• W XX wieku istniała lokalna tradycja święcenia wody z jaskini przez księdza podczas Wielkiego Postu, co pokazuje ciągłość sakralnego charakteru miejsca.
• Cueva Negra jest dziś uznawana za jeden z najważniejszych zabytków archeologicznych południowo-wschodniej Hiszpanii i została objęta ochroną jako zabytek kultury.
• Będąc w Fortunie, warto wybrać się do niedalekiej Murcji, gdzie czekają na ciebie takie atrakcje jak zabytkowe kasyno czy słynna Katedra w Murcji.

Angielska wersja językowa