Legenda z Karkonoszy zasłyszana na górskim szlaku.
Wędrując przez piękne Karkonosze, spędziliśmy kilka nocy na szlaku wiodącym ze Szklarskiej Poręby do wodospadu Kamieńczyka. To tam w ciepłą letnią noc słuchaliśmy bajania przy ogniskach i zbieraliśmy legendy, które niewielu już pamięta. Jedną z nich jest ta o Kruczych Skałach i dziś Ci ją opowiem.
Legenda z Karkonoszy – O Kruczych Skałach
W cieniu posępnych szczytów Karkonoszy, gdzie wiatr zawodzi niczym dusze potępieńców, a skały wyrastają z ziemi jak kości dawno pogrzebanych olbrzymów, od wieków krąży opowieść o miejscu, którego nawet najstarsi górale unikają po zmroku. Miejsce to zwą Krucze Skały — i nie bez powodu jego nazwa nasiąkła krwią, zdradą i przekleństwem.
Dawno temu, gdy ścieżki wiodły przez dzikie ostępy, a ludzkie serca były równie twarde, jak granitowe ściany gór, żyło dwóch braci. Jednego los wyniósł wysoko — lecz nie uczciwą pracą, lecz krzywdą i podstępem. Drugiego zaś przygniótł do ziemi — chorobą jego bliskich, głodem i bezsilnością.
Bogacz, którego imienia nie warto przywoływać, miał duszę czarną jak smoła. Mówią, że handlował nie tylko dobrami, lecz i ludzkim nieszczęściem. Zbieraczy ziół oszukiwał, wdowy okradał, a sieroty przepędzał z progu jak psy. Jego brat zaś, ubogi drwal, żył skromnie, lecz serce miał czyste, choć los zdawał się z niego szydzić. Gdy przyszła zima tak sroga, że nawet wilki zdychały w lasach, a rzeka Niedźwiada skuta była lodem niczym martwe ciało, biedak nie miał już czym nakarmić swej rodziny. Wtedy, przełamując dumę, udał się do brata, lecz ten, zamiast litości, okazał okrucieństwo, jakiego nie powstydziłby się sam diabeł.
— Dam ci jadło — rzekł — lecz zapłacisz oczami.
I choć błagał, choć płakał, choć przysięgał oddać wszystko inne — bogacz nie ustąpił. Wtedy, w akcie rozpaczy, biedak uczynił rzecz straszną. Własnymi rękami wydłubał sobie oczy i oddał je oprawcy.
Tak oto przeżył zimę — lecz stracił świat.
Wiosną, gdy śniegi stopniały, a życie wracało do dolin, ślepiec został skazany na żebractwo. Codziennie prowadzono go nad rzekę, gdzie siedział jak cień człowieka, nasłuchując świata, którego już nie mógł zobaczyć. Tam też znaleźli go ludzie spod ciemnej gwiazdy — przemytnicy i złodzieje. Wykorzystali jego nieszczęście, każąc mu słuchać i donosić. Tak mijały dni, aż nadeszła noc, której nie powinien był przeżyć żaden śmiertelnik. Noc, którą starzy nazywają Sowią.
Wówczas, gdy księżyc skrył się za chmurami, a wiatr ucichł, jakby świat wstrzymał oddech, ślepiec usłyszał coś, co zmroziło mu krew. Szum skrzydeł — tysiące, dziesiątki tysięcy — a potem głosy. Nie ludzkie, lecz mówiące ludzką mową. Sowy zebrały się na skałach, by dzielić się sekretami ziemi. Usłyszał o wodzie, co przywraca wzrok. O skarbie ukrytym pod wodospadem. O duszy kobiety, która nie zaznała spokoju i zapamiętał każde słowo.
Gdy świt przegnał nocne mary, uczynił wszystko, co usłyszał. W wodach Niedźwiady obmył swoje rany, wypowiadając zaklęcie, a wtedy cud się dokonał — oczy powróciły, jakby nigdy ich nie utracił, lecz wraz ze wzrokiem powróciła też chciwość świata. Odkopał kości zamordowanej kobiety nad Złotym Potokiem i dał jej godny pochówek. A ziemia, jakby wdzięczna, odsłoniła przed nim skrzynię pełną złota. Pod wodospadem znalazł kamień tak wielki i drogocenny, że jego blask oślepiał.
Wkrótce biedak stał się bogaty i wtedy popełnił błąd. Opowiedział swoją historię, a wieść dotarła do jego brata. Ten, zamiast skruchy, poczuł zazdrość, która pożarła jego serce jak ogień suchy las. Wyruszył więc nocą, by podsłuchać sekrety tak jak jego brat, lecz nie była to już Sowa Noc. Była to noc kruków. Gdy usiadł w cieniu skał, ziemia zdawała się drżeć. Niebo pociemniało, choć księżyc świecił wysoko. A potem rozległ się głos — zimny, twardy, bezlitosny.
Kruk przemówił, nie o skarbach, nie o cudach, lecz o nim. O jego zbrodniach, o jego okrucieństwie, o oczach wydartych z głowy własnego brata. Strach wdarł się w jego kości. Zerwał się i rzucił do ucieczki, lecz było za późno. Niebo zapadło się w czerń. Setki, tysiące kruków runęło na niego jak żywa burza. Ich dzioby rozdzierały ciało, szpony pruły skórę, a krzyk, który wydarł się z jego gardła, niósł się echem po całych Karkonoszach. Nie było litości, nie było ucieczki. Został rozerwany na strzępy, a jego krew spłynęła między kamienie, barwiąc je na zawsze.
Nazajutrz znaleziono jedynie poszarpane resztki odzienia i czarną, zaschniętą plamę, której nie zmyły nawet deszcze. Od tej pory miejsce to nazwano Kruczymi Skałami, a gdy przychodzi noc bez księżyca, a wiatr niesie ze sobą chłód grobu, można tam usłyszeć coś jeszcze, krakanie i krzyk. Krzyk człowieka, który zapłacił za swoje grzechy w najokrutniejszy z możliwych sposobów.
Mówią, że jego dusza nie zaznała spokoju. Że błąka się między skałami, ścigana przez skrzydlate cienie. Że każdej nocy przeżywa swoją śmierć na nowo, a kruki — strażnicy tej przeklętej ziemi — wciąż czekają, na kolejnego, który odważy się słuchać tam, gdzie nie powinien.
