Rzymska historia Brytanii to jakieś 370 lat rozwoju cywilizacji na wyspach. Nazwa Britannia stosowana była przez Rzymian w odniesieniu do dwóch największych Wysp Brytyjskich. Inną nazwą jaką Rzymianie nadali Brytanii była Insula Albionum.

Krótka historia Rzymian w brytanii

Dzisiejsza Wielka Brytania była określana jako Britannia Maior (Brytania Większa), natomiast dzisiejszą Irlandię określano mianem Britannia Hibernia (Hibernia). Brytanię w czasach rzymskich zasiedlała głównie ludność celtycka, Brytowie na terenach dzisiejszej Anglii i Walii, a Szkoci w Irlandii. Tam gdzie dziś na mapach widnieje Szkocja żył tajemniczy lud Piktów.

Ciekawostka: Lud ten nazwę swą zawdzięcza temu, że jego przedstawiciele zdobyli całe swoje ciała tatuażami. Rzymianie nazywali ich więc pomalowanymi ludźmi, a pomalowany to po łacinie picti.

Miasto Verulamium, znajdujące się na obszarze obecnego miasta St. Albans w hrabstwie Hertfordshire i położone nad rzeką Ver, było największym obok Londinium ośrodkiem rzymskim w Brytanii. Od około 60 roku n.e. było ono stolicą (municipium) rzymskiej prowincji Brytanii.

Próbę podporządkowania sobie wysp, podjął jeszcze Gajusz Juliusz Cezar, ale faktyczny podbój zapoczątkował dopiero cesarz Klaudiusz, który w 43 roku n.e. dokonał inwazji na Brytanię. Przez następne lata, następował stopniowy podbój wyspy. Gdybym nie wspomniał w tym miejscu o Juliuszu Agrykoli, który zdołał dotrzeć do Szkocji (Caledonia), a także odkrył, że Brytania jest wyspą, pominąłbym bardzo ważną postać. W latach 122-126 n.e., cesarz Hadrian zdecydował się na zbudowanie wału umocnień pomiędzy Solway Firth a ujściem rzeki Tyne (Wał Hadriana).


Za panowania Antonina Piusa, nastąpiło dalsze przesunięcie granicy oraz zapoczątkowanie budowy tzw. Wału Antonina (łączący cieśniny Firths of Forth i Firths of Clyde). Z miejsc tych zrezygnował cesarz Kommodus. Rzymianie opuścili Brytanię dopiero w 407 roku n.e. Na ten ruch zdecydował się cesarz Konstantyn gdy walczył o koronę z Honoriuszem. W owym czasie strategicznym miastem prowincji było Londinium (dzisiejszy Londyn).

Muzeum Legionów Rzymskich w Caerleon
Muzeum Legionów Rzymskich w Caerleon. Wyposażenie dawnego legionisty przypomina dobytek dzisiejszych żołnierzy.

Tyle tytułem wstępu do dzisiejszego tematu, którym będą Rzymskie Legiony. To one i ich dowódcy decydowali o szybkości podbojów i utrzymaniu ładu oraz porządku na terenach podbitych przez cesarstwo. Pewnie niejeden z was słyszał o Legionach, ale czy na pewno wiecie jak one funkcjonowały i co było ich największą siłą ?

Słynne Rzymskie Legiony

Legion albo legia (łac. legio), była to podstawowa i największa jednostka taktyczna armii rzymskiej. Składała się ona przede wszystkim z ciężkozbrojnej piechoty. Przez bardzo długi czas żołnierzem legionu mógł być tylko obywatel rzymski. W pierwszych trzech wiekach imperium, armia rzymska liczyła od 25 do 34 legionów. W ich skład wchodzili również kamieniarze, cieśle, inżynierowie i inni rzemieślnicy (jako oddziały pomocnicze).

Skład i organizacja Legionów Rzymskich

  • 10 kohort (pułków) po 3 manipuły (ok. 480 żołnierzy) z tym, że pierwsza kohorta miała zazwyczaj ok. 1100 żołnierzy (podwójny stan),
  • 30 manipułów (batalionów) po ok. 160 żołnierzy,
  • 60 centurii (kompanii) w zależności od okresu liczyła ona sobie 50 do 100 żołnierzy (zazwyczaj ok. 80),
  • każda z kohort liczyła po 6 centurii, wyjątkiem była pierwsza kohorta, w której centurii było 5, jednak o podwójnym stanie liczbowym,
  • W skład legionu wchodziły też centurie jazdy dzielące się na szwadrony (łac. alae) i drużyny (łac. decuriae),
  • oddziały lekkozbrojnych piechurów – welitów (velites),
  • oddziały zwiadowcze, inżynieryjne, aprowizacyjne itd.

Z powodu takiego urozmaicenia legion był samodzielną jednostką operacyjną o dużej wszechstronności działania. Dzięki temu oraz ścisłej dyscyplinie, armia rzymska była przez setki lat najskuteczniejszą armią starożytnego świata.

Do utrzymania ładu i porządku w Brytanii Rzymianie wykorzystywali 3 legiony. Dawało to w sumie 52 708 ludzi z czego 16 500 legionistów. W tym czasie Rzym posiadał 30 legionów, a więc prowincja Britania była jedną z najbardziej zmilitaryzowanych prowincji Rzymu.

Jednym z miejsc, do którego udało nam się dotrzeć w czasie naszego „walijskiego urlopu”, było miejsce zbudowane przez żołnierzy II Legionu Augusta, i przez nich nazwane Isca, a w czasach nowożytnych nazwano je Cearleon.

Muzeum Legionów Rzymskich w Caerleon
Caerleon to nieduże miasteczko w Walii.

Do miasta wjechaliśmy jak paniska, przez kamienną bramę, i w nasze oczy od razu rzucił się drogowskaz Muzeum Legionu w Caerleon. Znajduje się ono zaraz obok łaźni rzymskich, baraków legionowych i doskonale zachowanego amfiteatru. Ciężko było odmówić sobie przyjemności zobaczenia tego wszystkiego, a było na co patrzeć i nie tylko. Można było dotknąć czy nawet przymierzyć zbroje legionistów.

National Roman Legion Museum

National Roman Legion Museum, jak wszystkie muzea narodowe Wielkiej Brytanii jest za darmo. Czasami tylko naliczane są jakieś opłaty za czasowe wystawy i nietypowe atrakcje. Muzeum Legionów w Caerleon jest inne niż większość muzeum jakie widziałem, a widziałem ich dużo.

Muzeum to zbudowano jako centrum szkoleniowe i historyczny plac zabaw dla dzieci. Gwarantuję wam że jako dorośli też bawiliśmy się doskonale. Teren muzeum to obszar dawnego kamiennego fortu, w skład którego wchodzą jedyne zachowane w Europie legionowe baraki, łaźnie i rzymski ogród z ziołami, a nawet doskonale zachowany wojskowy amfiteatr.

Godziny otwarcia Muzeum Legionów w Caerleon

10-17 od poniedziałku do soboty
12-15 niedziela

Wejście oczywiście za darmo

Adres Muzeum Legionów w Caerleon

High St, Caerleon, Newport NP18 1AE

Oficjalna strona internetowa muzeum


Zdjęcia z Muzeum Legionów Rzymskich w Caerleon