Jezioro Garda we Włoszech.
Adam Mickiewicz, pisząc ten wiersz, miał przed oczami Neapol, lecz inspirację znalazł u Wolfganga Goethe, który uchodzi za turystycznego odkrywcę Jeziora Garda. Sam Goethe, między innymi twórca dziennikarstwa podróżniczego, opisał to spotkanie z jeziorem w 1786 roku w „Podróży do Włoch”. Wtedy to obydwa brzegi jeziora były gęsto drzewami cytrynowymi. Goethe, robiąc nad jeziorem szkic zamku Scaligerów w Malcesine, został zatrzymany i posądzony o szpiegostwo. Całe szczęście wszystko dobrze się skończyło, a zdarzenie stało się ciekawostką turystyczną rozsławiającą jezioro. Notabene cytryny trafiły nad Gardę wcześniej wraz ze św. Franciszkiem z Asyżu, kiedy w Gargnano rozpoczął budowę kościoła.
Jezioro Garda we Włoszech
Jezioro Garda jest największym jeziorem Włoch położonym na obszarze 3 regionów administracyjnych. Północna część jeziora leży w Trentino, zachodnia część w Lombardii, a wschodnia należy do Wenecji Euganejskiej.
Patrząc na to miejsce z perspektywy historycznej, można tu odnaleźć wyraźne ślady rzymskiej przeszłości, panowania rodu Scaligerów (Scaligeri albo Della Scala), Viscontich z Mediolanu oraz Wenecjan. Pod koniec XVIII wieku zachodnia część wybrzeża przeszła w ręce Francuzów, wschodnia na rzecz Austriaków, tylko południowa część pozostała włoska. Dopiero po I wojnie światowej całe jezioro stało się ponownie włoskie.
Na malowniczą podróż wokół jeziora potrzeba dużo czasu. Moja opowieść będzie o trzech miejscach: Sirmione, Bardolino i Desenzano, a w zanadrzu mam „instagramową” niespodziankę.
Sirmione miasteczka leżące na południowym skraju jeziora Garda
Sirmione to niewielkie miasteczko na południowym krańcu jeziora. Jego wąski półwysep wbija się w wody Gardy jak strzała z nieco utrąconym grotem. Przy wejściu tronuje twierdza Scaligerów. Przez cały półwysep o długości 3,5 km ciągną się średniowieczne kamieniczki, parki i ogrody pełne pinii, drzewek oliwnych oraz palm. Na końcu półwyspu można podziwiać groty Katullusa.
Katullus był rzymskim poetą, ruiny nazywane grotami prezentują pozostałości jego willi. Ze wzgórza, na którym znajdują się groty, rozpościera się wspaniały widok na jezioro. Archeolodzy twierdzą, że willa Katullusa została wzniesiona na gruzach rzymskiego obozu militarnego. Jej architektura jest zbyt gigantyczna jak na wiejską posiadłość niezbyt znanego poety. Tak czy owak – turystom się to miejsce podoba.
Wracając do centrum Sirmione warto po drodze zajrzeć do kościółka Matki Boskiej (Santa Maria Maggiore). W tej niewielkiej kapliczce z XV wieku zachowały się freski z tego okresu i późniejsze barokowe obrazy. To jedyne miejsce w Sirmione, w którym można przez chwilę odetchnąć od tłumów ludzi.
W centrum należy koniecznie poświęcić trochę czasu twierdzy Scaligerów. Ta twierdza to raczej zamek na wodzie wybudowany w XIV wieku. Budowla wyróżnia się charakterystycznymi zębami na wieży i na murze obronnym. Zakończenia tych zębów mają kształt jaskółczego ogona i są typową dekoracją zamków we włoskim późnym gotyku i renesansie.
Zamki z zębami w kształcie jaskółczych ogonów są też pozostałością po panowaniu magnackiego rodu Scaligerów. Magnaci z Werony panowali nad wschodnim wybrzeżem jeziora Garda od 1262 do 1387 roku. Poza Sirmione wybudowali podobne budowle w miejscowości Garda i Malcesine. Jaskółcze zęby wyraźnie się podobały, bo te elementy można znaleźć w tym czasie w wielu miejscach w Europie, jak również w architekturze późniejszych czasów.
Bardolino kolejny przystanek nad jeziorem Garda
Jeżeli ktoś jeszcze nie zna jeziora Garda, to nazwa Bardolino może się mimo wszystko wydać znajoma. A to dlatego, że Bardolino jest znanym włoskim winem. Odmiana winogron, z których wytwarza się wino, rośnie właśnie w miejscowości Bardolino i jej okolicy. W Bardolino od razu rzuca się w oczy, że Scaligeri też zahaczyli o to miejsce, pozostawiając architektoniczne zęby na wieżach.
Zrozumiałe jest też, że jedną z atrakcji tego miejsca jest muzeum wina. Na skraju miasteczka znajduje się winnica, w której amatorzy wina mogą oglądać jak produkowano Bardolino dawniej i zobaczyć jak to wygląda dzisiaj. Do tego można wziąć udział w degustacji i zakupić kilka butelek.
Wracając z muzeum, napotyka się na prawdziwą perełkę architektury romańskiej. Kościółek San Zeno stoi niedaleko ulicy wylotowej z Bardolino, wciśnięty między współczesne budynki. Romańska budowla i trochę wyblakłe freski zachowały się w dobrym stanie, zważając na to, że w XII wieku zostały dotknięte trzęsieniem ziemi. Wycieczkę do Bardolino najlepiej zakończyć wizytą w kawiarni na promenadzie i łykając schłodzone prosecco poprzyglądać się kolorowemu życiu.
Desenzano największe miasto leżące nad jeziorem Garda
Desenzano ze swoją liczbą mieszkańców sięgającą 29 tysięcy jest zarówno największą miejscowością położoną nad jeziorem Garda, jak i najstarszą. Tak jak Sirmione jest nieodłącznie związane ze Scaligerami, tak Desenzano przeżyło swoją świetność w XVI i XVII wieku za rządów Wenecjan.
Wenecjanie znani jako utalentowani kupcy jak tylko zajęli Desenzano, zorganizowali rynek, gdzie mieszkańcy okolicy mogli sprzedawać swoje produkty. Interes dobrze się rozwijał i weneccy władcy wybudowali na nabrzeżu jeziora przystań dla łodzi i halę targową. Dla utwierdzenia swojej władzy postawili ratusz, którego architektura, zwłaszcza kształt okien, wskazuje, że budowniczy znał pałac Dożów w Wenecji. Na końcu wybudowali wspaniały kościół św. Marii Magdaleny, w którym ołtarz główny zdobi obraz znanego w tym czasie malarza G. Tiepolo.
Po Wenecjanach pozostało nawet trochę do dzisiaj, wciąż dwa razy w tygodniu ma miejsce rynek pod arkadami hali. Były ratusz nadal funkcjonuje tym razem jako Palazzo del Turismo, a w kościele nadal odbywają się msze.
Zakończenie naszej wyprawy nad jezioro Garda
Jeżeli dotrwaliście ze mną do tej pory, to należy się nagroda. Przy okazji wycieczki nad jezioro Garda, trafiłam do miejscowości oddalonej od Sirmione 25 km, które jest znane wszystkim przyrzekającym sobie wieczną miłość. Mówię o Vallegio sul Mincio i moście Borghetto. Macie znak zapytania w oczach? Ja też miałam. Dopiero gdy pokazano mi zdjęcia na Instagramie (#festadelnododamore, #borghetto), to od razu wiedziałam, o co chodzi. Czy znane jest Wam zdjęcie przedstawiające długi stół ciągnący się prawie po horyzont, przy którym biesiadują tysiące ludzi i co tam robią? Nie wiecie? To posłuchajcie.
Legenda o uczcie na cześć wiecznej miłości nad jeziorem Garda we Włoszech
Na dworze mediolańskiego księcia Giana Visconti opowiadano sobie, że w pobliskiej rzece przy moście Borghetto żyją syreny. Każdego wieczora wychodzą z rzeki, są jednak obłożone przekleństwem i dlatego wyglądają jak czarownice. Malco, najodważniejszy z żołnierzy gwardii księcia, postanowił to sprawdzić. Poszedł nocą nad rzekę i zobaczył syrenę. Złapał ją za rękę i wtedy jej płaszcz wpadł do wody. I tak ukazała mu się piękna syrena Sylwia. Malco i Sylwia zakochali się w sobie od pierwszego wejrzenia. Sylwia musiała nad ranem wrócić do rzeki. Na dowód miłości podarowała Malco cieniutką batystową chusteczkę, na której zawiązała malutki węzełek.
Następnego dnia na balu na dworze księcia, Malco rozpoznał wśród tańczących dam Sylwię. Ich wzajemne spojrzenia nie uszły uwadze dwórce Izabelli, która swoją drogą też była zakochana w Malco, niestety bez wzajemności. Izabella z zemsty chciała, żeby Sylwia została wtrącona do lochu. Syrenie udało się zbiec z powrotem do rzeki, ale za to Malco został uwięziony, lecz końcu i jemu udało się uciec. Oboje zakochani połączeni zdecydowali się razem odjeść i zniknęli w nurtach rzeki. Na brzegu pozostała po nich tylko chusteczka z malutkim węzełkiem.
Ten węzełek stał się inspiracją uczty na cześć wiecznej miłości. Raz w roku, w 3 wtorek czerwca zostają ustawione stoły na drodze do mostu i 3300 gości bierze udział w tym kulinarnym wydarzeniu. Główną atrakcją są węzełki miłości (nodi d’amore), niewielkie tortellini z cieniutkiego ciasta ze specjalnym nadzieniem. Recepta nadzienia jest okryta tajemnicą, w końcu gwarantuje wieczną miłość. Na deser jest imponujący pokaz sztucznych ogni.
Myślę, że to wystarczy, żeby wybrać się w tę okolicę. Viva Italia! Viva Lago di Garda!
Jezioro Garda we Włoszech fakty, informacje i ciekawostki
- Jezioro Garda – Położone w północnych Włoszech, największe i najczystsze jezioro tego kraju, a także największy zbiornik słodkiej wody we Włoszech. Zlokalizowane w połowie drogi między Wenecją a Mediolanem. Nazwa jeziora pochodzi od miejscowości Garda. Wcześniej – co najmniej do XII w. – nosiło ono nazwę Lago Benàco. Słowo „benaco” miało w językach celtyckich oznaczać „rogaty” i opisywać kształt licznych zatok tego zbiornika wodnego.
- Jezioro Garda ma powierzchnię 370 kilometrów kwadratowych.
- Jest to największe i najczystsze jezioro we Włoszech.
- Jezioro Garda ma długość ponad 50 kilometrów, a średnia głębokość to 133 metry.
- Sirmione – To miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Brescia. Centrum miasta leży na półwyspie na jeziorze Garda. W mieście znajdują się pozostałości rzymskich i średniowiecznych budowli. W latach 1952–1959 w Sirmione letnie tygodnie spędzała Maria Callas.
- Bardolino – To miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Werona. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 6315 osób.
- Wino Bardolino – włoskie czerwone wino wytrawne. Produkowane jest w prowincji Werona, w szesnastu gminach leżących na południowy wschód od jeziora Garda, spośród których Bardolino dało nazwę winu. Bardolino cieszy się sławą lekkiego wina czerwonego, jest polecane do dań jarskich, białych mięs, owoców morza i dań z makaronem. Odmiana musująca dobrze komponuje się z przystawkami albo jest podawana jako aperitif.
- Desenzano – miasto i gmina we Włoszech, w regionie Lombardia, w prowincji Brescia. Popularny kurort turystyczny. W mieście znajdują się plaże, zabytkowe centrum, port promów pasażerskich, liczne hotele i kempingi. W mieście urodziła się św. Aniela Merici.
- Valeggio sun Mincio – To miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Wenecja Euganejska, w prowincji Werona. Według danych na rok 2004 gminę zamieszkiwało 10 927 osób.
- Borghetto – To dzielnica w miejscowości Vallegio. Borghetto w tłumaczeniu oznacza „mała wieś”, jest położone po obydwu stronach rzeki poniżej mostu Viscontiego. Most – a właściwie średniowieczna tama – został wybudowany w 1393-1395 przez ówczesnego władcę z rodu Viscontich. Miejscowi nazywają budowlę „długim mostem”, długość mostu wynosi 650 m, szerokość 21 m.
- Jezioro Garda podzielone jest administracyjnie pomiędzy trzy regiony; Trentino, Lombardia oraz Wenecja Euganejska.
- Po więcej moich przygód w szalonych podróżach zapraszam do mojego działu.
