Fish and Chips popularne brytyjskie danie narodowe

Fish and Chips w Wielkiej Brytanii zjeść można dosłownie na każdym rogu.

Od kilku lat mieszkamy na Wyspach Brytyjskich, nie może więc w naszym dziale smaki z podróży zabraknąć informacji o tradycyjnej angielskiej potrawie – Fish and Chips. W całej Europie krążą mity i legendy o tym, że Anglicy objadają się rybą z frytkami, każdego dnia i cały rok w kółko. Faktycznie, wędrując po mieście, często widuję te same twarze w barze, czekające na swoją porcję smażonych, frytek, ryby i tłuszczu, ale to nic nie znaczy, gdyż tyle samo osób widuje w pizzerii i w kolejce po hamburgera, a Fish and Chips to po prostu szybkie i tanie danie dla szczególnie leniwych.

Sposób przygotowania Fish and Chips

Nie ma nic skomplikowanego w przygotowaniu tej bardzo prostej potrawy, podobnie jak nie ma w niej niczego specjalnego i porywającego. Są to grubo krojone frytki i filety z ryby, smażone w głębokim tłuszczu. Najczęściej ryba nim trafi do wrzącego oleju, panierowana jest w cieście lub bułce tartej. Tradycyjnie używa się filetów z dorsza lub łupacza. Anglicy podają cały zestaw pokropiony octem owocowym i doprawiony solą. Często z zielonym groszkiem w formie pasty. Nie jestem wielkim fanem, ale od czasu do czasu jadam Fish and Chips dokładnie z tych samych powodów, które uczyniły tę potrawę popularną — jest szybka w przygotowaniu i tania w zakupie.

Dawniej do smażenia ryb i frytek używano tłuszczu wołowego lub smalcu. Dawało to potrawie specyficznego smaku, lecz obecnie tłuszcze te zastąpiono olejami roślinnymi. Do panierowania ryby używa się ciasta z mąki i wody z dodatkiem sody oczyszczonej. Niektóre bary dodają do ciasta ocet, gdyż reaguje on z sodą i tworzy w cieście bąbelki powietrza, co czyni panierkę chrupiącą. Są przepisy, w których zamiast wody do ciasta dodaje się piwo, co zmienia smak całej potrawy. Miałem okazję próbować tak przyrządzona rybę podczas wędrówki przez Irlandię i muszę przyznać, że jest to całkiem smaczne. Co do frytek to w Anglii są one grube i raczej tłuste, a w USA czy Australii raczej cienko krojone i chrupiące.

W wielu barach rybę i frytki skrapla się octem i doprawia solą. Nieodłącznym elementem dania w UK jest zielony groszek podawany w całości lub zmiksowany na papkę. Gdzieniegdzie można także dostać do tego ciemny sos, trochę jak nasz pieczeniowy, jednak przyrządzany jest z proszku i nie polecam. Bardziej wykwintne restauracje podają Fish and Chips z warzywami, sałatkami, ogórkiem konserwowym czy ketchupem.

Początki Fish and Chips w Wielkiej Brytanii

Pierwsza restauracja podająca rybę i frytki otwarta została w Londynie w roku 1860 przez Johna Malina. Jednocześnie rok ten stał się symboliczną datą powstania tego angielskiego fast fooda. To jednak niecała historia, różne źródła podają różne informacje. W pewnych, gastronomicznych kręgach mówi się, że potrawę na wyspy przywieźli imigranci z Hiszpanii. Tanie jedzenie szybko rozpowszechniło się wśród coraz liczniejszych robotników w wielkich angielskich miastach ogarniętych szaleństwem rewolucji przemysłowej. Pomógł w tym również rozwój floty rybackiej, która za sprawą nowych kotłów parowych montowanych na kutrach stała się niezwykle wydajna, co spowodowało drastyczny spadek cen ryb na rynku.

Francuzi natomiast uważają, że to oni wymyślili frytki. Anglicy mówią, że to nieprawda, ale Anglicy zaprzeczają wszystkiemu, co mówią Francuzi, więc nie jest to miarodajne. Rybę w cieście natomiast przypisują sobie Włosi. Twierdzą, że to w końcu oni są odpowiedzialni za wszelkie potrawy wywodzące się z morza. Anglicy zaprzeczają, jednocześnie przypominają, że Fish and Chips podaje się we włoskich szkołach pod nazwą – Angielskie frytki z rybą. To raczej ucina dyskusję z Włochami.

Jakie by jednak nie było pochodzenie dania, dziś niewielkie jadłodajnie, w których smaży się rybę i frytki można spotkać w każdym angielskim miasteczku. Potrawa ta znalazła się na liście oficjalnych kuchni różnych krajów Europy. Obok znajdziemy takie cuda jak francuska grzanka z serem i mięsem albo sznycel wiedeński czy kurczak podawany w piwie rodem z Belgii. Poza Anglią Fish and Chips popularny jest w Kanadzie, Australii i Ameryce. Znajdziemy go też w menu w Irlandii i Południowej Afryce. Jak się domyślacie, mapa ta niemal dokładnie pokrywa się z mapą Angielskich kolonii.

Fish and Chips współcześnie

Dziś, jak wcześniej wspomniałem, ludzie mają spory wybór. Rozwój innych, typowych fast foodów przyczynił się do zmniejszenia popularności tej tradycyjnej, szybkiej potrawy. Z danych, które udało mi się znaleźć, wynika, że w latach 30 poprzedniego wieku w Wielkiej Brytanii było ponad 30 000 restauracji typu Fish and Chips. Dziś jest ich zaledwie 10 000. W Polsce też mamy stary przepis na rybę z ziemiankami. Na Warmii smaży się płaty rybne, panierowane w bułce tartej. Ziemianki kroi się na cienkie plastry i smaży na patelni. Pod koniec, gdy robią się złote, posypuje się je solą i pieprzem, często też dodaje się zioła, takie jak kminek i koper. Nie próbowałem, ale brzmi smacznie, nie sądzicie?

Angielska wersja językowa