Dworek w Sikorzynie na Kaszubach gniazdo rodowe Wybickich

Dworek w Sikorzynie, który był siedzibą rodzin Sikorskich i Wybickich, ukryty jest w pięknym parku w niewielkiej wsi Sikorzyno na Kaszubach. Spacerując po okolicy, łatwo jest przeoczyć ten niezwykły zabytek, gdyż otacza go bujny park z dziesiątkami zabytkowych drzew. Wieś Sikorzyno leży nieopodal popularnego w okolicy wzniesienia Wieżyca, na którego szczycie stoi wysoka wieża obserwacyjna, z której roztacza się panorama na Szwajcarię Kaszubska. Nieopodal jest inne, równie popularne miejsce — Szymbark ze słynnym domem zbudowanym do góry nogami, a także inny wiejski dworek, należący do rodziny Wybickich, zamieniony na Muzeum Hymnu Narodowego w Będominie.

W artykule poniżej opowiem Ci o pięknym wiejskim dworku, dam kilka rad, które pomogą przygotować się do zwiedzania tego pięknego zabytku, a także znajdę masę ciekawostek i faktów związanych z dworkiem.

Historia dworu Wybickich i Sikorskich w Sikorzynie

Historia rodziny Sikorskich sięga średniowiecza, gdy ród ten, wywodzący się ze szlachty kaszubskiej, był właścicielem okolicznych ziem. Dziś uważa się, że nazwa wsi Sikorzyno wywodzi się właśnie od ich nazwiska. Kolejnymi właścicielami dóbr sikorzyńskich był ród Wybickich, którzy przejęli je w wyniku wygranego sporu z Sikorskimi o własność do ziemi.

Dwór został zbudowany na przełomie XVII i XVIII wieku. Budynek powstał z cegły na fundamentach kamiennych, co było typowe dla tego okresu. Wnętrze dworu wykończono drewnem i wypełniono paloną cegłą oraz gliną. Najstarsza część dworku składa się z elementu frontowego, w którym mieszkańcy mieli do dyspozycji dwie izby i obszerną sień. Kolejna część zabytku powstała w wieku XIX i nazywana jest ogrodową. Mieści się w niej kilka izb, pomieszczenia gospodarcze oraz korytarze i sień. Oryginalne wykończenia wnętrz, które ocalało po latach upadku, pochodzą z czasów rozbudowy dwory.

Dworek w Sikorzynie i zabytkowe piece

Czymś, co jest szczególnie ciekawe w sikorzyńskim dowrze, to wciąż działające kaflowe piece, stojące we wszystkich ważniejszych izbach budynku. Piece do dziś pełnią swoją pierwotną funkcję. I choć budynek wyposażono w nowoczesne ogrzewanie, to w zimowe, chłodne dni rozpala się ogień w pięknych, kaflowych piecach, co nadaje wnętrzom wyjątkową atmosferę. Pieców jest w sumie kilka i wszystkie, poza jednym, pochodzą z oryginalnego Dworu Wybickich.

Dworek w Sikorzynie i jego upadek oraz powolny powrót do dawnej świetności

W roku 1834 właścicielem Dworu w Sikorzynie został pruski szlachcic i przemianował nazwę posiadłości na Vaterhorst, gdyż poprzednią uznał za zbyt słowiańską. Po nim sikorzyńskie włości przechodzą z rąk do rąk, aż w roku 1926 trafiły do kaszubskiego rolnika, który zmienił obszerne parki na ziemię rolną. W wieku XX właściciele dworu zmieniali się bardzo często. W latach powojennych w zabytkowym budynku mieściła się szkoła podstawowa, a potem sklep spożywczy i magazyn. W latach 90. dwór popadł w kompletną ruinę i został doszczętnie okradziony, a w końcu zdewastowany.

Jak dowiedzieliśmy się od pani przewodnik, skradziono nie tylko oryginalne ozdoby, zabytkowe drzwi i ramy okienne, ale także klamki, zawiasy oraz armaturę w łazienkach. Szczęśliwie dla wiekowego zabytku, pod koniec XX wieku nowym właścicielem Dworu w Sikorzynie został Leszek Zakrzewski, gdański konserwator zabytków. Stając się właścicielem ruiny, postanowił doprowadzić ją do dawnej świetności. Jak pomyślał, tak zrobił i od roku 2008 Dwór Wybickich w Sikorzynie otwarty jest dla zwiedzających.

Pan Leszek Zakrzewski napisał:

Kiedy zakupiłem obiekt, był on w stanie agonalnym. Dwór przez wiele lat niszczał i nikt tam nie wykonał żadnych prac remontowych. Nie mogłem pozwolić, aby obiekt z piękną historią zniszczał do końca.

Odbudowa zabytkowych wnętrz oraz fasady budynku trwała 10 lat. W tym czasie nowy właściciel zgromadził całą masę mebli oraz wyposażenia, pasującego wiekiem do podnoszącego się z kolan dworu. To właśnie te dodatki tworzą dziś fantastyczny, szlachecki klimat tego miejsca.

Park, ogrody, roślinny labirynt oraz herbaciarnia w sikorzyńskim dworze

Nie tylko zabytkowy Dwór jest atrakcją posiadłości Sikorskich i Wybickich w Sikorzynie. Budynek stoi na obszernej działce, którą porasta bogaty i dobrze utrzymany park. W zakamarkach rozmieszczono rabaty z kwiatami, a także niewielkie ogródki warzywne i ozdobne. Dzięki temu spacerując po posiadłości, możemy poczuć się jak goście dawnych właścicieli. Prawdziwą ozdobą ogrodu jest stary, ponad 300-letni dąb, którego rozłożyste konary rzucają miły i chłodny cień na fasadę dworu.

W głębi parku powstał labirynt roślinny, który dziś, po kilkunastu latach, jest miejscem, w którym faktycznie można się zgubić. Na środku labiryntu umieszczono platformę widokową z ławeczkami, natomiast w zakamarkach, załamaniach i wąskich przejściach znajdziesz ukryte rzeźby, przedstawiające przeróżne postaci. Bardzo ładne miejsce. W dworze znajduje się również urocza herbaciarnia, w której można zamówić wiele gatunków herbaty. Ludzie z preferencjami do kawy (tacy jak ja), również znajdą w menu coś dla siebie. Dodatkowo zamówić można ciasto podawane na ciepło, wyobraźcie to sobie; piękny park pełen kwiatów i śpiewających ptaków, zapach kawy, ciepłe ciasto z jabłkami, a w tle muzyka Fryderyka Chopina.

Generał Józef Wybicki twórca słów Pieśni Legionów Polskich we Włoszech

W roku 1747 ojciec Józefa Wybickiego opuszcza Dwór w Sikorzynie i przenosi się do oddalonego o kilkanaście kilometrów Będomina, gdzie dziś znajduje się Muzeum Hymnu Narodowego. Jednak to Sikorzyno nazywane jest prawdziwym gniazdem rodowym rodziny generała Józefa Wybickiego. Józef Wybicki urodził się już w Będominie 29 września 1747 roku. Był on szambelanem króla Augusta Poniatowskiego oraz słynnym politykiem i pisarzem, dzięki któremu powstały słowa do polskiego Hymnu Narodowego. Wybicki należał również do masonerii, międzynarodowego ruchu społecznego mającego na celu duchowe doskonalenie człowieka bez względu na narodowość, religię czy poglądy polityczne. Niechęć do tradycyjnego wychowania, religii i ówczesnego polskiego zaścianka narodziła się w Józefie jeszcze w czasach, gdy uczęszczał do jezuickiego kolegium w Gdańsku. Po latach tak opisywał swój pobyt w klasztornej szkole:

Kazano się nam zawsze pod odmiennymi nazwiskami złej uczyć łaciny i to bez korzyści. Nie kazano myśleć ani czynić niczego dobrego. Zgoła co dzień bito: zawsze słyszałem jęk; prośby uczniów i twardość nauczycieli były zwykłym obrazem szkoły. To było prawdziwe piekło, gdzie nam zgrzytanie zębów i furiów wściekłych zapały malują.

Ostatecznie Wybicki po upadku powstania kościuszkowskiego, podobnie jak wielu Polaków, udał się na emigrację. Po III Rozbiorze Polski dołączył do niego Dąbrowski, dzięki któremu doszło do powstania Legionów Polskich we Włoszech. Oczywiście Wybicki przyłączył się do legionów i w patriotycznym uniesieniu napisał słowa pieśni znanej dziś jako Mazurek Dąbrowskiego i polski hymn narodowy.

Dworek w Sikorzynie informacje praktyczne

• Adres dworu w Sikorzynie: Sikorzyno 39A, 83-316 Gołubie.
• Dwór można zwiedzać codziennie od godziny 10:00 do 17:00.
• Ceny biletów dla osoby dorosłej kosztują 20 złotych.
• Jedna z izb w dworze przeznaczona jest na pracownie dla właściciela zabytku, który jest konserwatorem zabytków. Można tu zobaczyć kopie dzieł sztuki, nad którymi pracował w przeszłości. Są to najczęściej elementy zabytkowych ołtarzy, płyt nagrobnych oraz przeróżne rzeźby i inne obiekty.
• Istnieje możliwość kupna, znajdujących się w kolekcji kopii dzieł sztuki.
• Na piętrze dworu mieszczą się pokoje gościnne dla turystów.
• Na terenie parku znajduje się plac zabaw dla dzieci.
• Niestety dworek nie posiada obecnie oficjalnej strony internetowej. W razie potrzeby lub pytań można dzwonić pod numer +48 506 233 553.

Dwór Szlachecki w Sikorzynie ciekawostki

• Sikorzyno po kaszubsku pisze się  Sëkòrzëno. Leży ona na południowym krańcu Kaszubskiego Parku Krajobrazowego.
• Zespół dworski — Dwór Wybickich wraz z ogrodem i parkiem są główną atrakcją okolicy.
• Dwór powstał w wieku XVII, a rozbudowano go w wieku XVIII.
• W XX wieku dwór podupadł i stał się ruiną.
• Dworek został odrestaurowany pod koniec XX wieku przez gdańskiego konserwatora zabytków.
• Rekonstrukcja trwała 10 lat.
• Rok 2022 jest rokiem Józefa Wybickiego.
• Józef Wybicki urodził się w odległym o 15 kilometrów Będominie dokładnie w tym roku, gdy rodzina Wybickich opuściła dwór w Sikorzynie.
• Na terenie parku rośnie trzystuletni dąb.
• W bawialni zobaczyć można zabytkowy teatrzyk lalkowy.