Zamek w Malborku zwiedzanie, informacje i ciekawostki

Zamek w Malborku to gotycki zamek krzyżacki stojący na prawym brzegu rzeki Nogat w województwie pomorskim.

Zamek w Malborku był świadkiem niezliczonych wydarzeń przez cały okres swego istnienia, a jego losy były tak pokręcone i zmienne, jak żadnego innego zamczyska w Polsce. Przez niemal półtora wieku był siedzibą wielkiego mistrza krzyżackiego oraz najwyższych władz zakonu Najświętszej Maryi Panny i do dziś pozostał największą, zbudowaną z cegły twierdzą Europy. Twierdza w Malborku była również rezydencją królów polskich, a także cesarzy niemieckich. W pewnym okresie swojej historii malborski zamek uważany był za miejsce, w którym zgromadzono tak ogromne ilości broni, że czyniło go to najlepiej wyposażonym arsenałem tamtych czasów.

Jednak nie tylko najdawniejsza historia czyni z Malborka unikatową budowlę. W wieku XX w trakcie działań wojennych zamek został niemal zupełnie zniszczony. Podczas odbudowy dokonywano cudów, by przywrócić starej twierdzy dawną świetność. Podczas prac zastosowano nowoczesne i innowacyjne techniki rekonstrukcyjne, które do dziś są wzorem dla architektów na całym świecie. Niektóre rozwiązania pojawiają się w podręcznikach związanych z tematem, jako przykład niezwykle skutecznej myśli konserwatorskiej i budowlanej.

Historia i losy zamku w Malborku

Zamek w Malborku to nie tylko największa ceglana twierdza świata, ale też miejsce, które przez wieki widziało więcej intryg, bitew i politycznych zwrotów akcji niż niejeden serial historyczny. Jego historia zaczyna się pod koniec XIII wieku, kiedy na scenę wkracza Zakon Krzyżacki – zakon rycerski, który postanowił nie tylko szerzyć chrześcijaństwo, ale przy okazji zbudować sobie całkiem imponującą siedzibę.

Budowę zamku rozpoczęto około 1274 roku nad rzeką Nogat. Początkowo była to stosunkowo skromna warownia, ale jak to często bywa – apetyt rośnie w miarę jedzenia. Wraz ze wzrostem potęgi zakonu, rozrastał się także zamek. Kluczowy moment nastąpił w 1309 roku, kiedy wielki mistrz zakonu przeniósł swoją siedzibę z Wenecji właśnie do Malborka. Od tej chwili zamek stał się stolicą państwa krzyżackiego i jednym z najważniejszych ośrodków politycznych w tej części Europy.

W XIV wieku Malbork przeżywał swój złoty okres. Rozbudowywano kolejne części – Zamek Wysoki, Średni i Niski – tworząc ogromny kompleks obronny, który miał nie tylko chronić, ale też imponować. Była to twierdza samowystarczalna: magazyny, warsztaty, kaplice, a nawet system ogrzewania – wszystko dopracowane w najmniejszych szczegółach. Krzyżacy wiedzieli, jak żyć wygodnie, nawet jeśli na co dzień nosili zbroje, ale jak to w historii bywa – każda potęga ma swój moment próby. W 1410 roku doszło do Bitwa pod Grunwaldem, jednej z największych bitew średniowiecznej Europy. Wojska polsko-litewskie pod wodzą Władysław II Jagiełło rozgromiły armię krzyżacką. Choć zamek w Malborku nie został wtedy zdobyty (dzięki sprawnej obronie dowodzonej przez Heinrich von Plauen), był to początek końca potęgi zakonu.

Kilka dekad później sytuacja Krzyżaków była już znacznie gorsza. W wyniku Wojna trzynastoletnia zakon popadł w finansowe tarapaty. W 1457 roku doszło do wydarzenia, które brzmi niemal jak scenariusz filmu: zamek został… sprzedany. Najemnicy czescy, którym nie wypłacono żołdu, przekazali twierdzę królowi Polski Kazimierz IV Jagiellończyk w zamian za pieniądze. I tak Malbork stał się częścią Królestwa Polskiego.

Przez kolejne stulecia zamek pełnił funkcję jednej z rezydencji królewskich oraz ważnej twierdzy. Niestety, jego znaczenie militarne stopniowo malało, a sam obiekt zaczął podupadać. Najgorszy okres przyszedł po rozbiorach Polski, kiedy Malbork znalazł się pod panowaniem Prus. Przez pewien czas zamek był wykorzystywany jako koszary i magazyny, co nie wpłynęło dobrze na jego stan. Na szczęście w XIX wieku pojawiła się moda na romantyzm i średniowiecze. Prusacy rozpoczęli szeroko zakrojoną rekonstrukcję zamku, przywracając mu dawny blask. Choć niektóre prace były bardziej „twórcze” niż wierne historycznie, to właśnie dzięki nim Malbork przetrwał do naszych czasów w tak imponującej formie.

XX wiek przyniósł kolejne dramatyczne wydarzenia. Podczas II wojna światowa zamek został poważnie zniszczony – szczególnie w 1945 roku, gdy toczyły się walki o miasto. Po wojnie Malbork znalazł się ponownie w granicach Polski i rozpoczął się długi proces odbudowy. Trwał on dziesięciolecia i wymagał ogromnego wysiłku konserwatorów, historyków i architektów.

Dziś zamek w Malborku to jedna z największych atrakcji turystycznych Polski i obiekt wpisany na listę UNESCO. Przyciąga setki tysięcy turystów rocznie, którzy chcą na własne oczy zobaczyć to monumentalne dzieło średniowiecznej architektury. Spacerując po jego dziedzińcach, łatwo wyobrazić sobie czasy, gdy echo kroków rycerzy odbijało się od ceglastych murów, a w wielkich salach toczyły się narady o losach całych krain. Malbork to nie tylko zamek – to żywa lekcja historii, w której każda cegła ma swoją opowieść.

Zamek w Malborku na linii czasu

Historię zamku najłatwiej prześledzić, rozwijając ją na linii czasu.

• 1280 – Rozpoczęcie budowy zamku w Malborku.
• 1309 – Wielki mistrz Zakonu Siegfried von Feuchtwangen przenosi swój urząd do zamku w Malborku. Tym samym Malbork staje się stolicą najpotężniejszego państwa w tej części Europy.
• Pierwsza połowa XIV wieku; Rozbudowa zamku średniego.
• Koniec XIV wieku — Rozbudowa trzeciej części zamku — Zamku Niskiego, zwanego podzamczem. Od tej pory mieścił się tu spichlerz, magazyny, zbrojownia, wozownie oraz kaplica dla zamkowej służby.
• 1410 – Po bitwie pod Grunwaldem zamek w Malborku oblegany był przez wojska polsko-litewskie pod wodzą króla Władysława Jagiełły.
• 1414 – Zbudowano Wał Plauena oraz baszty łupinowe, mające wzmocnić zamkowe fortyfikacje.
• 1418 – Powstaje Brama Nowa zwana; Bramą Piaskową.
• 1457 – W trakcie wojny trzynastoletniej zamek w Malborku zajmują wojska polskie.
• Wiek XVII — Twierdza przechodzi reorganizację. Zamek Wysoki przestaje być klasztorem i staje się ogromnym magazynem. Wszelki instytucje oraz urzędnicy zajmują zamek średni. Podzamcze zaczyna pełnić funkcję wyłącznie militarną. Wieże zamkowe i baszty zostają zmilitaryzowane i zaopatrzone w armaty oraz zapasy prochu.
• 1565 – W raportach zamkowych pojawia się zapis o postępującym zaniedbaniu i pilnej potrzebie remontu. Utrzymanie tak ogromnej twierdzy pochłaniało ogromne koszty.
• Wiek XVII — Część pomieszczeń w zamku wysokim przebudowano na potrzeby apartamentów królewskich.
• 1626 – Zamek oblegają wojska szwedzkie pod dowództwem Gustawa Adolfa. Obroną zamku dowodził podstarości Wojciech Pęczławski. Choć do dyspozycji miał zaledwie trzy setki ludzi, a burmistrz Malborka okazał się zdrajcą, który wpuścił Szwedów do miasta, obrona zamku była zacięta, a załoga odpierała szturmy kilku tysięcy atakujących. Po honorowym złożeniu broni, Szwedzi w podziwie za odwagę i mężność, puścili obrońców wolno.
• 1635 – Po rozejmie ze Szwedami zamek w Malborku wraca w ręce Polaków.
• 1644 – Wybucha ogromny pożar na Zamku Wysokim i trawi jego dach.
• 1647 – Rozpoczęto odbudowę dachu nad zamkowym kościołem.
• 1656 – Zamek ponownie jest oblegany przez Szwedów podczas Potopu Szwedzkiego.
• 1675 – Przez błędy popełnione podczas remontu zawalił się dach w skrzydle południowym zamku.
• Połowa XVIII wieku; Dopiero teraz udaje się zakończyć remont dachu na zamku wysokim i przebudować zamkowe wieże.
• 1772 – Po I rozbiorze Polski do Malborka wkroczyły wojska Pruskie. Miasto wraz z zamkiem przyłączono do nowej prowincji Prusy Zachodnie. Zaczęła się przebudowa zamku na potrzeby koszar. Podczas prac dokonano ogromnych zniszczeń. Wyburzono stare mury i zabytkowe sklepienia, a także zniszczono stare okna, by zastąpić je nowymi.
• 1801 – Rozpoczęto kolejną przebudowę zamku. Tym razem miał on stać się ogromnym magazynem, co pociągnęło za sobą kolejne nieodwracalne zniszczenia.
• 1807 – Do zamku wkraczają wojska francuskie, a kilka miesięcy później zamek odwiedza sam Napoleon Bonaparte.
• 1817 – Po masowych protestach zmienia się postrzeganie zamku i powstają pierwsze plany odbudowy zabytku.
• 1872 – Na podzamczu odsłonięto pomnik króla pruskiego Fryderyka II Wielkiego. Pomnik został zniszczony po II Wojnie Światowej.
• 1899 – W Malborku wybuchły dwa potężne pożary, które zniszczyły dużą część starego miasta i część zamku.
• 1911 – Na północ od zamku powstał Park Miejski.
• 1920 – Mieszkańcy Malborka zagłosowali w plebiscycie o chęci przyłączenia miasta do Niemiec.
• 1945 – Podczas walk Armii Czerwonej z Wehrmachtem zniszczone zostało ponad 80 procent zabudowy Malborka i 50 procent powierzchni zamku.
• 1946 – Zamek jest już zarządzany przez Wojsko Polskie, a w ocalałej części zabytku powstaje Muzeum Wojska Polskiego.
• 1951 – Zamek w Malborku trafia w ręce lokalnej administracji.
• 1961 – Ruszają prace rekonstrukcyjne na zamku. W odbudowie pomagają dwa stare obrazy, przedstawiające oryginalny wygląd zamku.
• 1997 – Zamek w Malborku trafia na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
• 2007 – W plebiscycie organizowanym przez Rzeczpospolitą zamek w Malborku zostaje uznany za jeden z 7 cudów polski wszech czasów.

Zamek w Malborku i jego reprezentacyjna rola dla Zakonu Krzyżackiego

Równie ważną rolą Malborka, poza funkcją obronną i militarną, była rola reprezentacyjna. Podczas przebudowy twierdzy, Krzyżacy duży nacisk kładli na szereg pomieszczeń i budynków mających pokazać potęgę i zamożność kościelnego państwa. Dzięki połączeniu potęgi militarnej z najnowszymi wówczas rozwiązaniami technicznymi i artystycznymi twierdza w Malborku stała się pomnikiem i symbolem władzy, a także tradycji państwa zakonnego. Jednocześnie jednak zamek w Malborku, jest mrocznym świadectwem krucjat prowadzonych przez kościół na obszarach Wschodniej Europy, podczas których nawracano przemocą ludy bałtyckie oraz kolonizowano całe terytoria, stosując przemoc i terror.

W malborskim zamku przyjmowano najznamienitszych gości, którzy odwiedzali państwo zakonne. Bywali tu królowie, najwyższa szlachta oraz kwiat rycerstwa średniowiecznej Europy, a gospodarze z dumą otwierali przed nimi bramy największego zamku na świecie. Niestety wraz z potęgą i władzą, jaką zakon zyskał w tej części Europy, przyszedł upadek dawnych zasad moralnych i zapomniano o szczytnych celach, przyświecających zakonnikom w przeszłości. Na ziemiach zajmowanych przez Krzyżaków rozlała się przemoc, okrucieństwo i korupcja. Był to znak zapowiadający rychły upadek wizji świata rządzonego przez kościół.

Najważniejsze części zamku w Malborku

Zamek w Malborku podzielony jest na trzy części, co było tradycją w tamtych czasach.

Zamek Wysoki (Siedziba zakonu krzyżackiego)

• Kościół pod wezwaniem Najświętszej Marii Panny
• Kaplica świętej Anny
• Kapitularz
• Kuchnia konwentu
• Refektarz
• Wieża Gdanisko; zamkowa toaleta
• Wieża Klesza
• Brama Szewska
• Młyn

Zamek Średni (rezydencja Wielkiego Mistrza)

• Pałac Wielkiego Mistrza
• Wielki Refektarz
• Infirmeria
• Wieża Kurza Stopa; zamkowa toaleta
• Kaplica świętego Bartłomieja
• Wielka Komturia
• Małe Gdanisko

Zamek Niski (przedzamcze i foryfikacje)

• Kościół świętego Wawrzyńca — dla służby zamkowej
• Brama świętego Wawrzyńca
• Wieża Maślankowa
• Brama Północna
• Baszta Szarysz
• Baszta Trójścienna
• Baszta Prochowa
• Karwan; dawna krzyżacka zbrojownia
• Baszta Wójtowska
• Brama Główna
• Baszta Podstarościego
• Baszta Ku Miastu
• Brama Furta
• Brama Nowa
• Baszta Mostowa — dwie baszty od strony Nogatu, które stały się symbolem tej części zamku
• Brama świętego Mikołaja
• Wały von Plauena

Zamek w Malborku zwiedzanie i atrakcje

Jak zwykle w tym miejscu doradzę Ci, byś zjawił się w Malborku bladym świtem i wszedł do twierdzy z pierwszą falą gości. Wielki krzyżacki zamek przyciąga tysiące turystów, zwłaszcza latem i zwiedzanie w takich warunkach nie będzie specjalnie komfortowe, o robieniu dobrych zdjęć nawet nie wspomnę. Podobno mają zostać wprowadzone bardziej restrykcyjne limity na jednoczesną ilość zwiedzających, którzy przebywają na zamku, ale obniżyłoby to wpływy z biletów, więc nie bardzo w taki ruch ze strony właścicieli zabytku wierzę.

Na początku będziesz miał dwie opcje: zwiedzanie z przewodnikiem lub samotnie. Choć osobiście jestem zwolennikiem samotnego błąkania się po starych zamczyskach, jednak tym razem radzę Ci wybrać opcję z przewodnikiem. Zamek jest ogromny i posiada tak dużą ilość niezwykłych historii i ciekawostek, że najlepiej poznaje się w trakcie zwiedzania z osobą, która dobrze ogarnia temat. Tym bardziej że przewodnicy z Malborka to osoby kompetentne i bardzo związane z tą niezwykłą budowlą.

Zwiedzanie zamku zajmie Ci około 3 godzin, plus minus godzinę, w zależności od tego, jak bardzo lubisz się wkręcić w to, co oglądasz. Nie jest to mało, pamiętaj wiec o wygodnych butach i czymś ciepłym na zmianę. Zamkowe sale i podziemia są dość chłodne, a pogoda ostatnio bywa kapryśna. Warto też zabrać z sobą wodę i drobne przekąski.

Trasy zielona i historyczna oraz najważniejsze wystawy

Dla zwiedzających przygotowano bardzo ciekawą trasę, zwaną zieloną. Obejmuje ona tereny zewnętrze zamku nad Nogatem, które wiodą przez część przedzamcza oraz dziedziniec zamku średniego i wysokiego. Poza tym na trasie zielonej zobaczysz bramy, przejazdy, fosę, kaplicę świętej Anny oraz tarasy i ogrody wielkich mistrzów. Trasa zielona nie obejmuje wnętrza zamku. Można za to przyjrzeć się architekturze starego zamczyska oraz poszczególnych jego części. Bardzo ciekawa propozycja, jeżeli nie masz czasu na zwiedzanie całego zamku.

Trasa historyczna to połączenie trasy zielonej oraz najważniejszych części zamku w Malborku. Idąc tą trasą, trafisz do Wielkiego Refektarza oraz na piętro do Pałacu Wielkich Mistrzów. Dzięki tej części wycieczki będziesz mógł śmiało powiedzieć, że widziałeś prawdziwe arcydzieło architektury gotyckiej.

Następnie trafisz do Zamku Wysokiego, który był główną siedzibą zgromadzenia krzyżackiego. To z tego miejsca kierowano wszystkimi poczynaniami, dotyczącymi Prus i Pomorza. Jest tu kaplica grzebalna wielkich mistrzów, główny dziedziniec, urocze krużganki, wiodące do Kapitularza no i oczywiście słynny kościół Najświętszej Marii Panny. W zamkowych salach rozmieszczono całą masę wystaw tematycznych, stałych i ruchomych. Poniżej wspomnę o tych, które spodobały nam się najbardziej.

Zamek w Malborku – Kolekcja bursztynu

Bursztyn był bardzo ważny dla zakonu krzyżackiego. Mnisi posiadali monopol na jego wydobycie i handel nim, a wiele przedmiotów na zamku wykonane było właśnie z tego pięknego materiału. W zamku zobaczyć możesz bardzo okazały zbiór przyrodniczy, w którym zgromadzono ponad 700 okazów bursztynu w postaci naturalnej, jak i przerobionego na ozdoby. Bursztynowa kolekcja rozrasta się w dalszym ciągu, gdyż zamek prowadzi politykę pozyskiwania bursztynu w różnych formach.

W kolekcji znajdują się stare i nowe ozdoby, naturalne formy bursztynu oraz cenne inkluzje ze szczątkami roślin i zwierząt. Kolekcja nie jest tak bogata, jak ta z Muzeum Bursztynu w Gdańsku, ale warto poświecić jej chwilę. Najciekawsze obiekty w kolekcji to fragmenty ozdób z XVII wieku, ołtarz bursztynowy z 1687 roku, a także 300. letnia szkatuła oraz przeróżne rzeźby i dzieła sztuki gdańskich artystów. Bardzo ciekawe są drobiazgi, posiadane przez Augusta Poniatowskiego. Są to między innymi kompletne szachy, fajki, elementy broni i inne szpargały.

Kolekcja przyrodnicza mieści się w Przyziemiu Skrzydła Wschodniego Zamku Średniego.

Zamek w Malborku kolekcja ceramiki

Kolekcja ceramiki na zamku w Malborku obejmuje obecnie ponad 500 sztuk ceramiki przeróżnych rodzajów i przeznaczenia. Zobaczysz wśród zbiorów takie cacka jak naczynia z lokalnych manufaktur oraz fajanse z najznamienitszych warsztatów Europy. Muzeum powstało w roku 1961. Od początku celem kolekcji było gromadzenie ceramiki pochodzącej z polskich i europejskich warsztatów. Cennymi okazami w muzeum są holenderskie fajanse, pochodzące z XVIII wieku. Ponad połowa zbiorów to zabytkowa porcelana, reszta to fajanse, kamionki i średniowieczne wyroby garncarskie, pozyskane w wyniku badań archeologicznych.

Zamek w Malborku i kolekcja zabytkowych mebli

Właściciele zamku w Malborku, podobnie jak wszyscy inni właściciele zamków, starają się wypełnić wnętrza zabytkowymi meblami. Meble stanowią nie tylko ozdobę muzealnych sal, ale nadają im charakter oraz wyjaśniają pełnioną przez nie funkcję. Inne meble ustawia się w kuchni, a inne w salonach czy salach biesiadnych.

Kolekcja mebli w malborskim zamku powstaje od końca XIX wieku, a w jej skład wchodzą meble gotyckie oraz ich muzealne kopie i reprodukcje. Częścią zbioru są również cenne meble nowożytne, pochodzące z najróżniejszych warsztatów. Okres ten reprezentują meble renesansowe, barokowe oraz nowsze. Kolekcja jest bardzo ciekawa i niezwykle cenna. Warto zatem zwrócić szczególną uwagę na umeblowanie poszczególnych sal, którymi będziesz wędrował.

Zamek w Malborku i Kolekcja militariów

Dział z orężem to jedno z moich ulubionych miejsc na zamku w Malborku. Zgromadzona tu broń, opisuje pięć wieków w kontekście rozwoju militarnego Europy. Zamek w Malborku powstał jako warownia i taką też funkcje pełnił przez większość swego istnienia. Nie powinien zatem dziwić Cię fakt, że broni tu nie brakuje. Zamkowa zbrojownia uznawana była w czasach jego świetności za jedną z największych na świecie. To właśnie tej części historii zamku poświęcona jest wystawa militariów. W gablotach i na stojakach zgromadzono ponad 600 sztuk eksponatów obejmujących przedział czasowy od średniowiecza aż do XIX wieku.

Pierwsze, na co natrafisz to zbiór mieczy średniowiecznych, pamiętających jeszcze wyprawy krzyżowe. Potem jest broń pochodząca ze zbrojnej wyprawy na Litwę w XIV wieku. Dalej znajdziesz broń myśliwską. Są to przepiękne kusze i łuki, a także pierwsze, wciąż jeszcze toporne, samopały i inna broń prochowa. Stoją tu również pierwsze bombardy i pistolety kapiszonowe. Najstarsze pochodzą z XV wieku. Nie zawiodą się również wielbiciele mitu polskiej husarii. Kolekcja pełnych zbroi, pancerzy, szabel i przeróżnych elementów wyposażenia, jest ogromna i można by w tym miejscu spędzić cały dzień.

Dodatkową atrakcją jest wystawa broni orientu. Wystawiono tu zbroje i broń perską oraz turecką. Zbiór ten obejmuje ponad 100 eksponatów i gorąco go polecam, gdyż łatwo jest dostrzec różnice pomiędzy technicznymi rozwiązaniami militarnymi, jakie stosowano w Europie i dawnej Azji.

Zamek w Malborku zbiory numizmatyczne

Zbiory monet i medali obejmują ponad cztery i pół tysiąca obiektów. W większości są to monety związane z państwem polskim oraz Prusami Królewskimi. Poza monetami w kolekcji znajdują się medale i oznaczenia wojskowe, w większości pochodzące z Prus, ale nie tylko. Dużą część zbioru wypełniają medale współczesne w szczególności powojenne. Pozostałą część kolekcji zajmują kopie słynnych monet i medali, a także sakiewki, portmonetki oraz zabytkowe skarbonki. Kolekcja jest ciekawa i warto poświęcić na nią dobrą chwilę.

Zamek w Malborku kolekcja rzeźb

Cały zamek wypełniony jest rzeźbami, mniej lub bardziej cennymi. Zbiór ten obejmuje dzieła od samego średniowiecza aż po dziś. Najcenniejszą częścią zbiorów są oryginalne pozostałości krzyżackiego kościoła zakonnego. Niestety do czasów dzisiejszych dotrwały tylko fragmenty wyposażenia kaplic i kościołów zamkowych. Dużą część kolekcji stanowią rzeźby z czasów rekonstrukcji zamku w wieku XIX, a także w wieku XX. Są to przeważnie rzeźby drewniane, dzięki którym prześledzić można rozwój rzeźby gotyckiej w Polsce.

Najcenniejszym zabytkiem w tej części muzeum jest fragment figury Chrystusa. Zakłada się, że rzeźba pochodzi z roku 1344. Kolejnym dziełem sztuki, na które warto zwrócić uwagę, jest krucyfiks i resztki rzeźby Marii oraz postacią świętego Jana. Dział ten ciekawy jest dla wielbicieli rzeźby, inni mogą śmiało ruszać dalej.

Zamek w Malborku gabinet rycin

Gabinet rycin w zamku Malbork pochodzi, podobnie jak zbiór numizmatyczny, z początku lat 60. poprzedniego wieku. Sercem zbiorów są ryciny i rysunki, które obejmują okres ponad pięciu wieków. Wiele z grafik przedstawia zamek w Malborku, dzięki czemu można prześledzić rozwój twierdzy i dostrzec zmiany, jakie zachodziły przez stulecia. Poza tym zebrano tu portrety królów oraz innych znamienitych postaci historycznych. Ciekawe są także plany i szkice budynków i całych miast z innych części Polski. Osobiście zachwyciły mnie grafiki przedstawiające przebieg bitwy pod Grunwaldem.

Zamek w Malborku zabytki techniki

W zbiorze zabytkowej techniki użytkowej na terenie zamku w Malborku zgromadzono 25 obiektów. Jednym z cenniejszych są mechanizmy i wyposażenie młyna kaszowego, stojące na Zamku Wysokim. Zobaczysz tu precyzyjne, drewniane koła zębate, stępy, kierat i wiele innych części. Ciekawy jest zbiór kamieni żarnowych, które pracowały w młynie. Najstarszy z nich ma ponad 1000 lat!

Kolejnym z zabytków jest wiatrak, noszący nazwę Królewskie Pacholę. Pochodzi on z roku 1831 i przywieziono go z miejscowości Krzewsko, leżącej nieopodal Elbląga. Urządzenie to w połączeniu z innymi mechanizmami i narzędziami tworzy bardzo ciekawą wystawę.

Zamek w Malborku i kolekcja witraży

Witraże to nieodłączna część wyposażenia średniowiecznych zamków, a także katedr i kościołów. Nie dziwi więc fakt, że zamek w Malborku może pochwalić się piękną kolekcją, dawnych oszkleń okiennych, wszak budowali go bracia zakonni. Wiele starych witraży zostało wymontowanych przed wiekami i trafiły w ręce prywatnych właścicieli. Zamek w Malborku sukcesywnie odnajduje je i stara się odkupić. Szkło ozdobne powoli wraca na swoje miejsce w zamku. Dziś oglądać można zamontowane, oryginalne witraże w kapitularzu oraz w kaplicy świętej Anny. Poza wyżej wymienionymi kolekcjami zobaczyć możesz również elementy detalu archeologicznego, albumy fotografii opisujące odbudowę zamku, dokumentację historyczną i przedmioty związane z Malborkiem.

Zamek w Malborku informacje praktyczne

• Zamek znajdziesz pod adresem: Starościńska 1, 82-200 Malbork.
• Ceny biletów, podobnie jak wszystkiego innego w dzisiejszych czasach zmieniają się nieustannie i to niemal każdego miesiąca. Dlatego też polecam zaopatrzyć się w bilety wcześniej, jeszcze przed przyjazdem do Malborka. Dzięki temu unikniesz kolejek i będziesz miał pewność, że zwiedzisz zamek.
• Godziny otwarcia zamku:
  • Zamek w Malborku można zwiedzać każdego dnia od niedzieli do poniedziałku w godzinach od 9:00 do 20:00.
  • Trasa historyczna dostępna jest od wtorku do niedzieli od godziny 9:00 do 19:00 (ostatnie wejście o godzinie 19:00)
  • Trasa zielona dostępna jest w poniedziałki od godziny 9:00 do 20:00 oraz we wtorki od godziny 17:15 do 20:00 (ostatnie wejście o godzinie 18:30)
  • Kasy biletowe czynne są od godziny 9:00 do 18:30.
• Limit zwiedzających jest dość duży, jednak warto zabezpieczyć się i zarezerwować bilet wcześniej, korzystając z Internetu lub telefonicznie. Przed zamkiem stoją biletomaty, gdzie można kupić bilet na dzień następny lub na późniejszą godzinę.
• Limit odwiedzających wynosi 500 osób na godzinę.
• Czas zwiedzania trasy historycznej to od 3 do 4 godzin. Natomiast trasę zieloną można przejść w niespełna 2 godziny.
• Należy pamiętać, że zwiedzanie zamku wiąże się z długim marszem przez przeróżne pomieszczenia i tereny na zewnątrz. Przyda się więc wygodne obuwie i cieplejsze ubrania.
• Na terenie zamku nie ma zbyt wielu toalet. Jedna jest na samym początku, a kolejna mniej więcej w połowie trasy. Warto więc korzystać, gdy jest okazja.
• Większy bagaż trzeba zostawić w przechowalni.
• Na zamku bez problemu można płacić kartami płatniczymi.
• Niestety zamku nie można zwiedzać w towarzystwie zwierząt. Gdzieś na zamku jest jednak miejsce, gdzie można je zostawić. Po szczegóły odsyłam na oficjalną stronę zamku.
• Jeżeli jest to możliwe, powinieneś zaplanować wizytę na zamku w okresie, gdy organizowane są widowiska lub inscenizacje historyczne. Jedną z nich jest odbywająca się w lipcu inscenizacja bitwy o zamek w Malborku. Warto sprawdzić na stronie zamku przed przyjazdem.
• Na zamku można robić zdjęcia, lecz nie wolno używać dodatkowych źródeł światła.
• Na zamku działa restauracja Piwniczka, która czynna jest od godziny 10:00 do 17:00. Poza tym możesz kupić pamiątki z zamku w sklepie z pamiątkami i sklepie z bursztynem. Oba otwarte są w sezonie letnim od godziny 10:00 do 20:00.

Zamek w Malborku i zakon krzyżacki ciekawostki

• Budowa zamku rozpoczęła się w roku 1280.
• Budowniczymi zamku byli bracia zakonni z zakonu krzyżackiego.
• Na miejsce budowy zamku wybrano prawy brzeg Nogatu.
• Zamek w Malborku jest największym zamkiem na świecie.
• Początkowa nazwa zamku to Marienburg na cześć Maryi.
• Fundamenty zamku zbudowano na ogromnych drewnianych palach wbitych w piasek.
• Zamek w Malborku zajmuje teren o obszarze 18 hektarów.
• Do budowy zamku użyto ponad 30 milionów cegieł.
• W zamku zaskakują niewielki przejścia i zakamarki, co może świadczyć o niewielkim wzroście krzyżaków.
• Zamkowe toalety umieszczone były na wieżach, a nieczystości trafiały prosto do fosy.
• W zamku w Malborku kręcono sceny do filmu Krzyżacy.
• Zakon Krzyżacki, czyli Zakon Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, powstał w czasie trzeciej wyprawy krzyżowej do Ziemi Świętej w roku 1190.
• Zakon Krzyżacki złożony był z mnichów-rycerzy.
• W całym zakonie krzyżackim, w latach jego świetności, było zaledwie 1500 mnichów rycerzy. Reszta to rycerze najemni i służba zakonna. W Malborku braci zakonnych było zaledwie kilkudziesięciu.
• W roku 1809 Napoleon rozwiązał Zakon Krzyżacki, który zszedł do podziemia.
• W roku 1918 Krzyżacy przestali być zakonem rycerskim i stali się mnichami.
• Zakon Krzyżacki istnieje do dziś i zajmuje się działalnością charytatywną oraz duszpasterską.
• Poza Krzyżakami powstały jeszcze dwa inne zgromadzenia zakonne; Joannici i Templariusze.
• Zamek w Malborku był siedzibą władz zakonu oraz wielkiego mistrza od roku 1309 do 1457.
• W roku 1340 na fasadzie zamku umieszczono ogromną figurę Matki Boskiej. Mierzyła ona ponad 8 metrów i ważyła około 15 ton. Posąg pokryty był piękną mozaiką wykonaną przez mistrzów z Wenecji. Figura została zniszczona przez Niemców w roku 1945.
• W roku 1411, podczas gdy zamek był oblegany przez wojska polsko-litewskie, zdrajca zakonu przekazał Polakom miejsce obrad, a ci wystrzelili we wskazane miejsce ogromną kulę armatnią. Miała ona trafić w filar podtrzymujący sufit i zwalić go Krzyżakom na głowy. Niestety kula minęła filar dosłownie o włos, a jej część do dziś tkwi w murze naprzeciwko okien.
• W roku 1457 zamek przechodzi w ręce polskie, ale nie zostaje zdobyty przemocą. Rycerz Andrzej Tęczyński herbu Topór odkupił zamek od dowódcy najemników czeskich Ulryka Czerwonki. Ten ostatni otrzymał twierdzę od Zakonu Krzyżackiego w zamian za długi i zaległy żołd. Polacy zapłacili za zamek w Malborku ponad 6 ton złota.
• W roku 1997 zamek w Malborku wpisany został na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

English version
Deutsche Version