Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu jest miejscem, w którym zebrano pamiątki oraz przedmioty związane z dziejami miasta i okolic. Elbląg jest największym miastem historycznej części Powiśla i oferuje wiele ciekawych atrakcji, choć jest nieco niedoceniany przez turystów, którzy wolą przenieść się do niedalekiego Trójmiasta. Jest to duży błąd, gdyż Elbląg ma sporo do zaoferowania, a także pochwalić się może wspaniałą historią i niezwykłymi dziejami.
W artykule poniżej opowiem Ci o Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu, jego historii oraz zbiorach, które w doskonale oddają charakter miasta i w barwny oraz ciekawy sposób opowiadają jego historię.
Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu informacje praktyczne
- Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu czynne jest w zależności od pory roku:
- Od 1 października do 31 maja — od wtorku do niedzieli w godzinach od 9:00 do 15:30, kasa czynna jest do godziny 15:00.
- Od 1 czerwca do 30 września — od wtorku do niedzieli w godzinach od 11:00 do 17:30, kasa czynna jest do godziny 17:00.
- Podczas zwiedzania muzeum należy stosować się do poleceń i uwag pracowników.
- Wszelkie torby, plecaki, parasole oraz dodatkowa odzież powinna zostać pozostawiona w szatni.
- W muzeum można fotografować i nagrywać filmy bez ograniczeń, o ile materiały te przeznaczone są do użytku prywatnego.
- Do muzeum nie wolno wprowadzać zwierząt.
W muzeum prowadzone są zajęcia edukacyjne dla szkół oraz osób indywidualnych, zainteresowanych historią regionu i miasta Elbląg. Zajęcia podzielone są na różne grupy wiekowe. Jeżeli jesteś zainteresowany, skontaktuj się z działem komunikacji pod adresem: h.szymanska@muzeum.elblag.pl.
Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu mieści się pod adresem: Bulwar Zygmunta Augusta 11, 82-300 Elbląg.
Ciekawym projektem muzeum w Elblągu, są warsztaty pod nazwą; Tu się tworzy, dawne rzemiosło. Są to spotkania z artystami i rzemieślnikami w różnych dziedzinach. Poza tym spotkania obejmują wyświetlanie filmów i innych materiałów opowiadających o dawnych rzemiosłach, które dziś są zaledwie ciekawostką i romantycznym wspomnieniem. Przykładem mogą być zajęcia z garncarstwa, garbarstwa albo dawana kuchnia.
Ceny biletów do Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu nie są wygórowane i wynoszą obecnie 25 złotych za bilet normalny oraz 20 złotych za ulgowy. Pamiętaj, że ceny w tych czasach zmieniają się szybko i regularnie, dlatego też nie nie bierz za pewnik wyżej podanych cen, tylko wejdź na oficjalną stronę muzeum, gdzie znajdziesz aktualne kwoty oraz wiele innych ważnych informacji.
Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu i jego historia
Muzeum w Elblągu powstało już w roku 1954 w miejscu, które idealnie nadawało się na tego typu instytucję, na podzamczu dawnego zamku krzyżackiego w Elblągu. Niestety sam zamek nie przetrwał zawieruchy dziejowej i w minionych wiekach padł ofiarą buntu mieszkańców miasta przeciwko Zakonowi Krzyżackiemu. Dzielni mieszczanie któregoś dnia zwyczajnie weszli do zamku i wypędzili jego załogę, a zabudowania spalili i rozebrali.
W tym, co pozostało, a było tego niewiele, zaledwie jeden budynek, rozpoczęto produkcję słodu dla pobliskich browarów. Zachowały się także zamkowe podziemia, w których rozgościło się obecne Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu. Drugim budynkiem, który zajmuje muzeum, jest dawne gimnazjum miejskie, zbudowane w XVI wieku. Ciekawostką jest to, że szkoła ta byłą pierwszym gimnazjum humanistycznym w Polsce.
Początkowo muzeum działało nieoficjalnie powołane i utrzymywane przez lokalnych mieszkańców, dopiero w roku 1955 przekazano je Ministerstwu Kultury i Sztuki, a ono powołało do życia oficjalne Muzeum w Elblągu. Kolejne zmiany zaszły w roku 1973, kiedy to zdecydowano się przenieść siedzibę muzeum do zabytkowego budynku dawnego gimnazjum elbląskiego. Poprzednia siedziba instytucji mieszcząca się w starej słodowni dołączyła ponownie do terenów muzeum po remoncie w roku 1987.
W zbiorach Muzeum Archeologiczno-Historycznego w Elblągu zobaczysz eksponaty pochodzące jeszcze z przedwojennego Muzeum Miejskiego założonego w roku 1864. Poza tym gabloty pełne są darów i znalezisk przekazywanych przez mieszkańców Elbląga i okolic.
Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu zwiedzanie
Zwiedzanie muzeum w Elblągu okazało się dla nas bardzo miłą przygodą, z której wynieśliśmy sporo ciekawych informacji. Poza tym mieliśmy sporo szczęścia, gdyż w dniu naszej wizyty nie było w zasadzie innych zwiedzających i mieliśmy wszystkie dostępne sale muzealne wyłącznie dla siebie, dzięki czemu zwiedzanie było czystą przyjemnością.
Bogactwo zbiorów w Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu nie powinno dziwić, zważywszy na wiek miasta oraz wydarzenia, które miały miejsce w jego okolicy przez ostatnie wieki. Co ciekawe wciąż trwają prace archeologiczne w wielu częściach Elbląga oraz poza nim, a pamiętać należy, że do muzealnych gablot trafiają również eksponaty z całych Żuław oraz Pomorza.
Wystawy z muzeum w Elblągu, które szczególnie nam się podobały
Muzeum w Elblągu działa bardzo dynamicznie, a jego zarządcy nie dopuszczają do nudy. Wystawy zmieniają się co jakiś czas, a także regularnie pojawiają się nowe eksponaty. Podczas naszej wizyty w Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu dostępne były wystawy tematyczne, o których opowiem w poniższych rozdziałach.
Z cegły zrodzony — Wystawa poświęcona zamkowi w Elblągu
Jak pisałem wcześniej, zamek w Elblągu nie przetrwał do naszych czasów, lecz w czasach świetności stał on w południowo-zachodniej części miasta i był najważniejszą krzyżacką twierdzą w całych Prusach. To tutaj stacjonowała kapituła generalna zakonu krzyżackiego, a siedzibę swoją miał mistrz zakonu.
Zamek przestał istnieć w roku 1454, gdy podczas powstania Związku Pruskiego, organizacji powołanej do obrony praw mieszkańców Prus. Związek został powołany podczas zjazdu miast pruskich w Elblągu. Mieszkańcy miasta zajęli zamczysko i zburzyli grube ceglane mury, a załogę zamku odesłali do Malborka. Wiele zabytkowych budowli i domów w mieście postawiono z wykorzystaniem cegieł pochodzących z zamkowych zabudowań.
Co było dobre dla dawnych mieszkańców Elbląga, nie jest dobra dla nas, gdyż straciliśmy na zawsze cenne zamczysko, ale cóż, taka jest historia. To, co pozostało z dawnej twierdzy, zebrano w elbląskim muzeum. Na wystawie zobaczysz wykopane z ziemi fragmenty architektoniczne zamku, a także ceglane i kamienne ozdoby i detale starej budowli.
Miasto nowych ludzi — Wystawa poświęcona odbudowie powojennej Elbląga
Wojna to prawdziwy koszmar, o czym niestety wielu zapomina. Każdy, kto wierzy w romantyzm wojennych dni lub epickość działań zbrojnych powinien odwiedzić wystawę Miasto nowych ludzi w Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu.
W tym miejscu muzeum zebrano pamiątki i historie mające miejsce w pierwszych latach po wojnie. Wśród eksponatów są nie tylko przedmioty z tamtego okresu, ale także ludzkie losy i ich ciężka praca, by odbudować doszczętnie zniszczone miasto. W tym samym czasie władze próbowały tworzyć od zera nowe życie społeczne i kulturalne, a także ożywić gospodarkę, która miała zasilić odradzające się miasto.
Wśród eksponatów zobaczysz tysiące fotografii z lat powojennych, pamiątki i przedmioty prywatne przyjeżdżających do z najodleglejszych zakątków kraju ludzi. Ogromne wrażenie robią dokumenty znajdowane w zrujnowanych domach oraz filmy dokumentalne opisujące stan miasta po zakończeniu działań wojennych. Polecam zwrócić uwagę na zrekonstruowane mieszkanie z tamtego okresu, które umeblowano oryginalnymi przedmiotami przekazanymi przez mieszkańców Elbląga.
Żuławy ziemia ujarzmiona — Jest to wystawa poświęcona tej niezwykłej krainie
Żuławy to piękny i wciąż tajemniczy region leżący pomiędzy Gdańskiem, Elblągiem i Malborkiem. Jest to teren tak ładny, jak niezwykły i to nie tylko ze względu na położenie geograficzne, ale przede wszystkim z powodu bogatej historii i jego dzielnych mieszkańców. Żuławy są bardzo nisko położone, co oznacza, że tereny te są podmokłe i wymagają skomplikowanych technik odwadniających. Pełno tu rzek, kanałów i zawiłych sieci melioracyjnych.
W Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu zobaczysz dokładną rekonstrukcję domu żuławskiego. Na wystawie wyróżniono najważniejszą część domu, czyli kuchnię wraz z jej wyposażeniem. Zobaczysz tu również sprzęty domowe oraz pamiątki po mieszkańcach Żuław. Na mnie duże wrażenie zrobił piękny piec kaflowy oraz stare meble.
Goci znad Bałtyku do Rzymu — wystawa opowiadająca historię Gotów ludu, który przyczynił się do rozwoju Europy
Goci to jedno z najważniejszych plemion wschodniogermańskich. Historię Gotów na naszym kontynencie znamy z antycznych przekazów i legend, gdyż niewiele jest materiałów o nich mówiących. Według rzymskiego kronikarza Goci przybyli do Europy ze Skandy na trzech statkach dowodzonych przez wielkiego wojownika Beriga. Według badaczy statki Gotów przybiły do brzegu u ujścia Odry lub Łeby. Rozwinęli się bardzo szybko i z czasem dotarli do samego Rzymu.
Na Pomorzu jest wiele śladów po kulturze Gotów, przykładem mogą być Kamienne Kręgi w Odrach. Obszar Rezerwatu „Kręgi Kamienne” zajmuje ponad szesnaście hektarów, obejmuje dziesięć kamiennych kręgów i dwadzieścia dziewięć kurhanów. Największy z kręgów zaopatrzony jest w kamień centralny, nazywany ołtarzem lub stelą. Gorąco polecam ten zabytek, leży on na Kaszubach w gęstym lesie.
Wystawa związana z Gotami w Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu opowiada o rozwoju kultury Gotów nad brzegami Bałtyku oraz o ich wędrówce na południe aż do samego Rzymu. Zobaczysz tu rekonstrukcję drogi rzymskiej wraz z infrastrukturą, a także dowiesz się sporo o cmentarzyskach i zwyczajach pogrzebowych Gotów.
Elbląg Reconditus — Wędrówka przez ruiny miasta
Ta część muzeum w Elblągu szczególnie zapadła mi w pamięci. Jest to smutna, pełna cierpienia wędrówka przez zrujnowane wojną miasto. W ekspozycji zastosowana przeróżne środki przekazu takie jak dźwięki, światło i narracja. Roztrzaskane pociskami kamienica, skruszone mury i rozerwane domy, z których wysypują się intymne przedmioty ich mieszkańców, tworzą niesamowite wrażenie.
Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu i wieża widokowa Katedry Świętego Mikołaja
Wieża widokowa w Katedrze pod wezwaniem świętego Mikołaja jest doskonałą kulminacją zwiedzania Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu. Z wysokości niemal 100 metrów będziesz mógł podziwiać piękno Elbląga wraz z otaczającymi go terenami. Ciekawostką jest to, że Katedra świętego Mikołaja jest jednym z najwyższych kościołów w Polsce.
Wymienione wyżej wystawy to zaledwie część ogromnego muzeum. Sporo ciekawych rzeczy czeka na ciebie również na zewnątrz. Uważam, że Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu jest idealnym miejscem, by zacząć poznawać to niezwykłe i bogate historycznie miasto. Pewien jestem, że znajdziesz w nim wiele pasjonujących historii i miejsc, które na długo zapamiętasz.
Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu fakty, informacje i ciekawostki
- Muzeum w Elblągu jest najstarszym muzeum na Warmii i Mazurach.
- W zbiorach muzeum znajduje się niemal 120 tysięcy eksponatów.
- Muzeum umieszczone jest w historycznej i zabytkowej części Elbląga.
- Siedziba muzeum są dwa budynki, Podzamcze i Gimnazjum.
- Najstarsze eksponaty w muzeum mają ponad 150 lat i pochodzą ze stanowisk archeologicznych wokół miasta.
- Zebrane eksponaty i artefakty opowiadają historię Żuław, Zalewu Wiślanego oraz miasta Elbląg.
- Muzeum prowadzi liczne badania naukowe i wykopaliska.
- Muzeum Archeologiczno-Historyczne w Elblągu zostało otwarte 24 marca 1954 roku.
- Częścią muzeum są zbiory dawnego Muzeum Miejskiego działającego od 1864 roku.
- Pierwszą wystawą w muzeum było; Rzemiosło elbląskie.
- Dużą część muzeum stanowią dary mieszkańców miasta.
- W zbiorach muzeum znajduje się sporo bardzo ciekawych eksponatów, szczególną uwagę należy zwrócić na:
- Średniowieczny instrument muzyczny — gitarna. Jest to przodek dzisiejszej gitary i mandoliny. Na świecie są tylko trzy egzemplarze tego instrumentu.
- Najstarsze okulary odnalezione w Europie, pochodzą one z XV wieku.
- Zabytkowe meble elbląskie.
- Zestaw naczyń cynowych z XVI wieku.
- Starodruki, mapy i plany miasta.
- Winda towarowa z XIII wieku.
- W roku 1982 po wielu latach poszukiwań odkryto starożytną osadę portową Truso utworzoną przez wikingów. Znajdowała się ona u ujścia Wisły. Wspominał o niej anglosaski odróżnik Wulfstan w swoich dziennikach z IX wieku. W muzeum elbląskim jest dział poświęcony temu legendarnemu miejscu.
- Ważną częścią muzeum są pamiątki po dawnych mieszkańcach Żuław i okolic Elbląga.
