Błękitny Meczet w Stambule zwiedzanie i ciekawostki

Błękitny Meczet w Stambule jest jedną z atrakcji w historycznym obszarze Stambułu, leżącą w najbliższym sąsiedztwie takich zabytków jak Sagia Sophia, Pałac Topkapı czy Cysterna Bazyliki. Jednocześnie jest to jedno z miejsc, które zaplanowałem zobaczyć podczas naszej wizyty w Stambule.

W artykule poniżej opowiem Ci o mojej wizycie w meczecie, którego oficjalna nazwa brzmi Meczet Sułtana Ahmeda, a także wspomnę krótko o jego historii i zawiłych dziejach. Zebrałem również sporo informacji i ciekawostek o tym niepowtarzalnym zabytku. Wszystkie informacje, które znajdziesz w artykule, czerpałem z wiedzy zdobytej podczas wizyty w świątyni oraz z ogólnie dostępnych źródeł. Jeżeli odwiedziłeś Błękitny Meczet i chciałbyś dodać jakąś informację, której zabrakło w artykule, z przyjemnością posłucham.

Błękitny Meczet informacje praktyczne, które pomogą zorganizować zwiedzanie

Błękitny Meczet jest jedną z głównych atrakcji Stambułu, a jednocześnie ostatnim z wielkich projektów powstałym w klasycznym okresie sztuki islamskiej w tej części świata. Zwiedzanie tego ogromnego budynku to wielka przyjemność i spore przeżycie, należy jednak pamiętać, że jest to działająca świątynia, w której wraz z turystami przebywają wierni, którzy przyszli tam, by się modlić. Podczas zwiedzania zatem należy pamiętać i kilku prostych zasadach, by uniknąć nieprzyjemności lub poważniejszych kłopotów.

Oficjalna nazwa meczetu brzmi; Meczet Sułtana Ahmeda i stoi on w dzielnicy Sultanahmet, należącą do obszaru historycznego Stambułu. Dojazd tam jest bardzo prosty i dobrze przemyślany nie powinieneś zatem mieć z tym żadnych kłopotów, choć osobiście polecam zamieszkać w jednym z licznych hoteli znajdujących się w sąsiedztwie wielkich atrakcji miasta. Dzięki temu będziesz mógł odwiedzić stary Stambuł o każdej porze dnia i nocy, a na przeszkodzie nie staną Ci tłumy turystów, które przelewają się przez miasto.

Poruszanie się po Stambule jest dość proste, o ile zrozumiesz zasady obwiązujące przy poruszaniu się transportem publicznym. Dobrym pomysłem będzie zakup kary miejskiej Stambuł: TouristPass. Pozwoli Ci ona odwiedzić ponad sto atrakcji w całym mieście i nie tylko. Jest ona bardzo przydatna, korzystamy z niej zawsze, gdy odwiedzamy miasto, zwłaszcza że dzięki niej kupisz taniej bilety na transport publiczny w mieście, a także otrzymasz dostęp do Internetu w postaci karty eSIM.

W okolice miejsca, gdzie stoi Błękitny Meczet, dojedziesz tramwajem, to zdecydowanie najłatwiejsza i najszybsza opcja. Linia tramwajowa T1 biegnie w najbliższym sąsiedztwie meczetu oraz innych atrakcji starego miasta. Poza tym możesz przemieszczać się po mieście autobusem, lecz wówczas skazany jesteś na borykanie się z koszmarnymi korkami.

Błękitny Meczet dostępny jest zupełnie za darmo, jednak gorąco polecam zorganizowanie zwiedzania z przewodnikiem. Dzięki temu zdobędziesz sporo informacji trudno dostępnych w przewodnikach i Internecie. Dzięki ciekawym historiom przekazanym przez dobrego przewodnika zrozumiesz, jak cennym jest ten zabytek oraz dlaczego jest on tak ważny dla tureckich muzułmanów. Możliwe jest zakupienie pakietu na kilka pobliskich atrakcji, dzięki temu zaoszczędzisz czas i pieniądze.

Meczet możesz odwiedzić w godzinach od 8:30 do 12:15, następnie od 14:00 do 15:45 i od 16:45 do 17:30. Natomiast w piątki świątynię otwiera się dopiero o godzinie 14:30.

Zwiedzanie Błękitnego Meczetu w Stambule

Na zwiedzanie Błękitnego Meczetu wybraliśmy się wcześnie rano, tuż po porannych modłach. Niestety nie uchroniło nas to od konieczności stania w długiej kolejce. Na szczęście zwiedzanie przebiega płynnie i ogonek ciekawskich turystów szybko posuwa się do przodu. Pamiętaj, że czas modlitw w meczetach nie jest sztywno określony i zależy od położenia słońca na niebie. Tak więc czas ten zmienia się w ciągu roku, weź to pod uwagę, planując zwiedzanie. Nie można odwiedzać meczetu w godzinach przeznaczonych na modlitwy.

Zwiedzanie zajęło nam około godziny, choć wielu ludzi po prostu wchodziło i wychodziło po kilku minutach, wszystko zależy od tego, jak bardzo zainteresuje cię wnętrze zabytku. Meczet zbudowano na planie prostokąta o wymiarach około 51 metrów na 53 metry, czyli prawie kwadratu. Budowlę otacza duży plac z pięcioma bramami, a na samym jego środku stoi ozdobna midha, czyli fontanna służąca wiernym do rytualnego obmywania ciała. Jak wspomniałem, jest to ozdobny wodotrysk, gdyż midha użytkowa znajduje się na zewnętrznym dziedzińcu.

Zgodnie z muzułmańskim zwyczajem z placu otaczającego meczet trzy bramy prowadzą na dziedziniec wewnętrzny ozdobiony krużgankami przylegającymi do świątyni. Krużganki przykryte są ozdobnymi kopułami i prowadzą do teologicznej szkoły muzułmańskiej nazywanej madresą. Jest to nieodłączna część każdego większego meczetu, gdyż w świecie islamu nauka i religia są nierozerwalnie z sobą powiązane. W szkołach świątynnych początkowo wykładano jedynie nauki teologiczne, lecz obecnie uczy się tam również nauk ścisłych. Częścią medresy jest biblioteka, pokoje dla uczniów nazywane hudżra oraz klasy lekcyjne.

Innym elementem każdego meczetu są minarety, smukłe, wysokie wieże z balkonem, gdzie muezin nawołuje wiernych na modlitwę. Obecnie najczęściej zamiast żywego muezina na minaretach montuje się głośniki, z których płynie nagrany wcześniej głos. Ciekawostką jest to, że ilość minaretów świadczy o znaczeniu świątyni i należy poprosić władze w Mekce o pozwolenie na budowę kolejnych. Błękitny Meczet ma aż sześć wież, a podobno Sułtan Ahmed prosił o zgodę na siódmy, nawet próbował przekupić odpowiednie osoby, lecz ostatecznie odmówiono mu.

Wnętrze Błękitnego Meczetu w Stambule

Nim wejdziesz do wnętrza świątyni, musisz zdjąć buty i zostawić je na specjalnie do tego przygotowanych pułkach. Wielu ludzi zabiera buty, chowając je w torbie lub plecaku i to nie ze względu na złodziei. Czasami zwiedzających i wiernych jest tak wielu, że odnalezienie swojego obuwia przy wyjściu może być problematyczne.

Wnętrze świątyni zrobiło na mnie ogromne wrażenie, zwłaszcza potężna kopuła o średnicy niemal 23 metrów okrywająca meczet i wisząca na wysokości 43 metrów. Kopuła wraz z podtrzymującymi ją półkulami i mniejszymi elementami narożnymi zwanymi pendentywami wydaje się ogromna i zdrowy rozsądek każe uciekać, gdyż rozum podpowiada, że coś tak wielkiego nie może wisieć w powietrzu, oparte jedynie na kruchych, pełnych okien ścianach.

Oczywiście budowla jest solidna, a potężny strop wspiera się bezpiecznie na czterech monstrualnych filarach o średnicy pięciu metrów każdy. Z powodu swojej wielkości filary w Błękitnym Meczecie nazywane są nogami słonia i tak też wyglądają.

Wcześniej wspomniałem o licznych oknach, jest ich w meczecie 260 i wszystkie wypełnione są witrażami. Dzięki temu do wnętrza przedostaje się mnóstwo światła we wszystkich możliwych kolorach. Wygląda to bajecznie i jakoś tak nierzeczywiście. Warto znaleźć sobie spokojne miejsce gdzieś w rogu z dobrym widokiem na całe wnętrze i podziwiać grę świateł, coś pięknego.

Oczywiście najważniejszą częścią wystroju świątyni są fajansowe płytki w bladobłękitnym kolorze, którym Błękitny Meczet zawdzięcza swoją potoczną nazwę. Przewodnik powiedział, że nie zachowała się informacja o ilości płytek użytych do zdobienia ścian i ktoś musiał je wszystkie policzyć. Dzięki temu nieznanemu bohaterowie wiemy, że błękitnych fajansowych płytek jest około 21 tysięcy. Płytki zdobią najróżniejsze motywy w większości roślinne i zwierzęce. Muszę przyznać, że spodziewałem się bardziej wyrazistego błękitu we wnętrzu, moim zdaniem jest on bardzo delikatny i przechodzący w zieleń.

We wnętrzu znajdziesz także ozdobne i bardzo ładne wnęki i kazalnice, czyli mihrab i minbar, które wykonano z białego, cennego marmuru, a na posadzce tradycyjnie rozwinięto czerwony, delikatny dywan. Dzięki temu ostatniemu spacer po świątyni w samych skarpetkach jest czystą przyjemnością.

Zwiedzanie meczetu zajęło nam coś koło godziny, ale jak już pisałem, można uwinąć się szybciej. Uważam, że będąc w Stambule, wizyta w zabytkowym meczecie jest obowiązkowa i bardzo gorąco cię do niej zachęcam.

Błękitny Meczet historia największego meczetu w Stambule

Błękitny Meczet był marzeniem sułtana Ahmeda z dynastii Osmanów, panującego od roku 1603 do 1617. Ahmed był bardzo ambitnym człowiekiem i zazdrosnym o potęgę europejskich, chrześcijańskich mocarstw. Solą w jego oku była stojąca w Stambule ogromna Hagia Sofia, dzieło bizantyjskich inżynierów.

Mając zaledwie 19 lat, rozkazał zaprojektować meczet równie wielki co Hagia Sofia, która wówczas była jeszcze kościołem. Przyszły meczet miał być piękniejszy od chrześcijańskiej budowli i stanąć w najbliższym jej sąsiedztwie. Budowa trwała osiem lat, a władca miał na jej punkcie prawdziwą obsesję. Na jego rozkaz wszystkie manufaktury w mieście przestawiły się na produkcję elementów meczetu. Podobno przez całe lata wszyscy garncarze w mieście wypalali błękitne kafelki użyte do zdobienia ścian świątyni.

Nowa świątynia stanęła na fundamentach wcześniejszej rzymskiej budowli. Przed wiekami miejsce to pełniło funkcję hipodromu, dając rozrywkę mieszkańcom miasta oraz licznym rzymskim legionistom stacjonującym w Konstantynopolu. Rozmach, z jakim zaplanowano budowę nowej świątyni, przeraził osmańskich księgowych, lecz Ahmed uparł się i w końcu postawił na swoim.

Budowa trwała osiem lat i zaangażowano w nią większość mistrzów kamieniarskich, budowniczych i najzdolniejszych przedstawicieli innych profesji związanych z budownictwem. Potrzeby na budowie meczetu w Stambule były tak duże, że podobno w całym imperium ustały prace na wcześniej rozpoczętych projektach. Sułtan był tak zaabsorbowany projektem i jego ukończeniem, że sam pomagał przy budowie.

Prace zakończono w roku 1616 i Błękitny Meczet stał się najważniejszą świątynią w mieście, uwielbianą przez mieszkańców Stambułu. W oczach ludu ogromna świątynia stała się symbolem potęgi całego imperium. Niestety sułtan nie cieszył się długo swoim dziełem. Zmarł na tyfus niecały rok po zakończeniu budowy. Dziś jego imię nosi nie tylko ogromny meczet, ale także dzielnica, w której stoi świątynia.

Błękitny Meczet uważany jest za doskonały przykład klasycznego okresu w sztuce islamskiej. Jest on jednocześnie ostatnim z wielkich projektów tego okresu i wraz z potężną Hagia Sofia przyciąga miliony turystów z całego świata.

Błękitny Meczet fakty, informacje i ciekawostki

• Budowa meczetu rozpoczęła się w roku 1609 na zlecenie sułtana Ahmeda I z dynastii Osmanów.
• W chwili rozpoczęcia projektu, sułtan Ahmed I miał zaledwie 19 lat.
• Otwarcie świątyni odbyło się w roku 1616.
• Architektem odpowiedzialnym za budowę Błękitnego Meczetu był Sedefkar Mehmet Aga.
• Błękitny Meczet jest największym meczetem w Stambule. Drugim co do wielkości jest Meczet Sulejmana.
• Legenda głosi, że sułtan Ahmed w dzieciństwie i wczesnej młodości prowadził hulaszczy i nieprzystojny tryb życia, za co pragnął przerosić Allaha. Budowa meczetu miała mu w tym pomóc.
• Nazwa Błękitny Meczet pochodzi od koloru płytek fajansowych, którymi ozdobiono wnętrze świątyni.
• Do zdobienia świątyni użyto 21 tysięcy ręcznie zdobionych płytek ceramicznych.
• W meczecie jest 260 okien ozdobionych kolorowym szkłem.
• Błękitny Meczet ma aż sześć strzelistych minaretów. Stoją one w każdym rogu świątyni, a dodatkowe dwa ustawiono na rogach dziedzińca.
• W całej Turcji tylko pięć meczetów ma aż sześć minaretów.
• Błękitny Meczet ma pięć kopuł.
• Dużym problemem we wnętrzu świątyni były pająki, które przędły swoje sieci w każdym kącie. By się ich pozbyć, spalano skorupki jak kurzych i strusich w gigantycznych żyrandolach. Nie jestem pewien czy pomysł ten okazał się skuteczny.
• Innym meczetem noszącym tą samą nazwę jest Błękitny Meczet Tabriz w Iranie.
• W meczecie możesz znaleźć książki o islamie w różnych językach i możesz je zabrać za darmo. Często przed świątynią podchodzą do turystów ludzie, którzy proponują kupno Koranu, ale Ty już wiesz, że nie musisz za niego płacić.
• Błękitny Meczet nie jest co prawda głównym meczetem regionu, ale i tak przyciąga tysiące islamskich pielgrzymów z całego świata.
• Meczet oświetlony jest tysiącami lamp, a duża ich część została podarowana świątyni przez brytyjską królową Elżbietę II.

Angielska wersja językowa