Brama Człuchowska w Chojnicach województwo pomorskie — Muzeum historyczno-etnograficzne.
Tak jak już w poprzednich artykułach podkreślałem i tak jest w moim przypadku, że cudze chwalimy, a swojego nie znamy. Często poruszamy się w pięknym otoczeniu, ale na tyle nam spowszedniało, że po prostu tego piękna nie dostrzegamy. Dlatego przygotowując ten artykuł, pomyślałem sobie, że czas w końcu odwiedzić po prawie 20 latach chojnickie muzeum.
Brama Człuchowska w Chojnicach — Wyprawa w historię Chojnic
Zapakowałem więc sprzęt, zabrałem moją starszą pomocnicę Maryśkę i wyruszyliśmy. Siedzibą Muzeum Historyczno-Etnograficznego jest zespół sześciu baszt XIV-wiecznych, które na szczęście przetrwały burzliwe zawirowania historii i dzisiaj dalej stoją na straży miasta.
Zabudowa obronna miasta powstała po opanowaniu przez krzyżaków Pomorza Gdańskiego po roku 1309. Wtedy to powstały kamienne mury o wysokości 4 metrów, a następnie wykonano nadbudowę ceglaną do wysokości 7 metrów. Wszystko po to, by jeszcze bardziej utrudnić ewentualne oblężenie miasta.
Baszty i inne fortyfikacje wokół Chojnic
Zostały wybudowane 24 baszty, lekko wysunięte poza obręb murów, pełniące funkcję magazynów, zbrojowni i doskonałych punktów strzelniczych. Dodatkowym zabezpieczeniem przed napaścią, było usytuowanie Chojnic pomiędzy dwoma wielkimi jeziorami, a tam, gdzie wody jezior nie sięgały, została wykopana szeroka fosa. Oprócz baszt i fos jakoś do miasta trzeba było wjeżdżać, do tego celu służyły trzy bramy: Człuchowska (istniejącą do dziś), Gdańska i Młyńska.
Fortyfikacje sprawdzały się w boju przez wiele lat i to dzięki nim miasto uchodziło za niemożliwe do zdobycia. O potędze chojnickich murów przekonał się w roku 1454 Kazimierz Jagiellończyk, który zapragnął miasto zdobyć. W tym celu zebrał potężne ilości wojska, które po długich pertraktacjach ze szlachtą wyruszyły na podbój.
Patrząc na liczbę wojsk po obu stronach, wynik zdawał się z góry przesądzony. Polacy dysponowali 16 tysiącami jazdy oraz 2,5 tysiącami piechoty, natomiast siły krzyżackie tylko 9 tysięcy konnych i 6 tysięcy pieszych wojów. Na początku bitwy wszystko szło po myśli polskiego Króla, jednak niespodziewany atak na tyły, spowodowało panikę wśród żołnierzy, co w efekcie doprowadziło do sromotnej klęski. Krzyżacy stracili tylko 100 ludzi, natomiast siły polskie odnotowały 3 tysiące zabitych i 300 w niewoli. Dopiero w roku 1466, po długim oblężeniu miasto poddało się Koronie i od tego momentu służyło Polsce.
Chojnice podczas potopu szwedzkiego
Niestety okres prężnego rozwoju miasta został zahamowany podczas wojen szwedzkich, gdy miasto było kilkakrotnie splądrowane, wybuchały pożary i gdy w murach miasta żniwo zbierała cholera i dżuma. Wracajmy jednak do tematu. W końcu dotarliśmy z Marysią pod drzwi Bramy Człuchowskiej. Jako że była to sobota i godzina dosyć wczesna, bo już prawie 11 – obsługa (którą pozdrawiam) była chyba bardzo zdziwiona, że ktokolwiek przyszedł odwiedzić muzeum. Jeszcze większe zdziwienie zapanowało, gdy Pani, która nas oprowadzała, dowiedziała się, że jesteśmy z Chojnic.
Zdarzenie miało miejsce podczas oglądania skarbu znalezionego na polu w Sępólnie, kiedy to Pani z obsługi zaczęła nam tłumaczyć, gdzie ta miejscowość się znajduje. Gdy wyjaśniłem z uśmiechem na twarzy, że wiem, bo mieszkam tutaj już ponad 30 lat. Wtedy właśnie z wyrazu twarzy przewodniczki można było odczytać.
— Ale jak to? – Zdziwiła się — Pan nie jest turystą i przychodzi do muzeum? Pooglądać?
Tak, poszedłem sobie pooglądać i nie żałuję. Mimo że muzeum jest małe i też nie ma tu ekspozycyjnych fajerwerków, to i tak sposób pokazania zabytków, bardzo mi się podobał. Lubię spędzać czas wśród staroci. Szczególnie jednak przypadł mi do gustu brązowy skarb wykopany w Charzykowy. To przy nim, przez dłuższą chwilę po dyskutowałem z Panią przewodnik o poszukiwaniu skarbów, co jak niektórzy z was wiedzą, jest moim hobby.
Inne atrakcje muzeum w Chojnicach
W cenie biletu wliczone jest także możliwość zwiedzania galerii współczesnej sztuki polskiej, do której także z dzieckiem zawędrowałem. Muszę przyznać się, że zaciągnął mnie tam jedynie piec kaflowy, który zresztą możecie obejrzeć na zdjęciach. Natomiast o zgromadzonych dziełach się nie wypowiem, bo nie rozumiem tego typu sztuki. Ja jednak wolę rzeczy starsze, które w dosadny sposób odzwierciedlają rzeczywistość.
Co do legend chojnickich, to ciężko było mi się na coś zdecydować. Do wyboru miałem kilka, najbardziej przypasowała mi prawdziwa historia o rytualnym mordzie 18-letniego gimnazjalisty w roku 1900, lecz pomyślałem, że w okresie przedświątecznym trzeba dać coś lżejszego, a tę straszną historię, która poruszyła całe Prusy pozostawić na kolejny artykuł. Zdecydowałem się w końcu na ciekawą legendę o demonie i pladze czarnej śmierci, którą sprytnie uwięziono w drzewie.
Brama Człuchowska w Chojnicach fakty, informacje i ciekawostki
- Brama Człuchowska w Chojnicach ceny biletów: Bilet normalny – 13,00 zł, bilet ulgowy – 10,00 zł. Wstęp na wystawy w Bramie Człuchowskiej i baszcie Kurza Stopa bilet rodzinny – 15,00 zł /do 5 osób — minimum 2 osoby dorosłe + dziecko — wstęp na wystawy w Bramie Człuchowskiej i baszcie Kurza Stopa
- Oficjalna strona muzeum
- Brama Człuchowska w Chojnicach to średniowieczna warownia miejska — Brama Człuchowska w Chojnicach została wzniesiona w XIV wieku jako część średniowiecznych murów obronnych Chojnic. Była jedną z czterech bram miejskich.
- Element fortyfikacji krzyżackich — Zbudowana została przez Zakon Krzyżacki, który panował w regionie. Miała chronić dostęp do miasta od strony Człuchowa.
- Przetrwała zniszczenia wojenne — Brama Człuchowska w Chojnicach jako jedna z nielicznych zachowała się mimo licznych wojen, m.in. oblężeń szwedzkich i rosyjskich oraz zniszczeń w czasie II wojny światowej.
- Muzeum Historyczno-Etnograficzne — Dziś mieści się w niej oddział Muzeum Historyczno-Etnograficznego w Chojnicach, prezentujący m.in. wystawy o historii miasta i regionu Kaszub.
- Ceglana gotycka konstrukcja – Brama to doskonały przykład architektury gotyckiej – masywna, ceglana, z charakterystycznym ostrołukowym przejazdem i zdobieniami w formie blend.
- Symbol miasta — Bramę Człuchowską uznaje się za najważniejszy zabytek Chojnic i jeden z symboli miasta — widnieje m.in. na pamiątkach i materiałach promocyjnych.
- Dzwon ostrzegawczy — W przeszłości w bramie znajdował się dzwon ostrzegawczy, który alarmował mieszkańców o zagrożeniu, np. zbliżającym się wrogu lub pożarze.
- Niegdyś z mostem zwodzonym — Dawniej bramę poprzedzał most zwodzony i fosa, stanowiące dodatkowe zabezpieczenie przed nieproszonymi gośćmi.
- Historyczne dokumenty i artefakty — Wewnątrz bramy prezentowane są oryginalne dokumenty, makiety, militaria oraz eksponaty etnograficzne związane z regionem Borów Tucholskich i Kaszub.
- Miejsce wydarzeń kulturalnych — W bramie oraz jej otoczeniu często odbywają się wernisaże, wystawy czasowe, rekonstrukcje historyczne i warsztaty, co czyni z niej ważne centrum kulturalne Chojnic.
