Święto Pracy, przypadające na 1 maja, znane jest również pod nazwą Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzi Pracy.
Majowe święto kojarzone jest u nas z przymusowymi pochodami i marszami, organizowanymi przez komunistów podczas dawno i szczęśliwie minionego ustroju. Jednak nie jest to polskie święto, a już na pewno niekomunistyczne. Historia Święta Pracy jest skomplikowana i tragiczna.
Święto Pracy i historia 1 Maja
Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzi Pracy obchodzony jest obecnie w wielu krajach na całym świecie. 1 Maja upamiętnia wydarzenia, jakie miały miejsce w latach dziewięćdziesiątych dziewiętnastego wieku w Stanach Zjednoczonych. W roku 1886 w Chicago, w stanie Illinois na fali niepokojów społecznych, spowodowanych drapieżnym kapitalizmem, doszło do buntu robotników. Od lat byli oni źle opłacani za pracę ponad siły. Do tego doszły zmiany technologiczne, które w niedalekiej przyszłości miały pozbawić tysiące ludzi pracy.
Co rusz wybuchały protesty i strajki. Zaczęto mówić nawet o ogromnym buncie robotniczym, który miał wymusić na właścicielach fabryk, godnych płac i ośmiogodzinnego dnia pracy. Zmiany te wydawały się nie do przyjęcia dla ówczesnych biznesmenów, którzy dotychczas płacili robotnikom grosze, a ci spędzali przy taśmach produkcyjnych po dwanaście godzin dziennie, a nie rzadko i więcej. Jednocześnie z roku na rok pogarszały się warunki pracy. Liczne wypadki spowodowane zaniedbaniami, brak opieki medycznej czy wsparcia dla rodzin pracowników w końcu przelał czarę goryczy.
Ucisk i przemoc zamiast rozwiązywania problemów
Właściciele fabryk zareagowali agresywnie na rodzący się robotniczy bunt. Opłacani przez nich politycy i policja starały się stłumić niepokoje. Rozpoczęły się aresztowania i groźby. Pewnego dnia właściciel ogromnego zakładu w Chicago zwolnił całą załogę i na jej miejsce zatrudnił zupełnie nową. Jak możemy się domyślić, nie przeszło to bez echa. Kilka dni później wybuchy protesty i doszło do starć z policją.
Haymarket Riot, czyli rozruchy i protesty na ulicach Chicago
Podczas trwających kilka dni niepokojów zginęło kilkunastu robotników oraz jeden z policjantów. Największe zamieszki miały miejsce 4 maja na placu Haymarket. Wydarzenie to nazwano później Haymarket affair lub bardziej krwawo i obrazowo Haymarket massacre.
W trakcie trwania protestów w tłumie zdetonowana została bomba, co dało policji powód do brutalnego spacyfikowania demonstrantów. O zamach bombowy oskarżono organizatorów protestów, a następnie, pomimo braku dowodów, skazano ich na śmierć. Dziś mówi się, że to opłacana przez właścicieli fabryk policja przygotowała i detonowała bombę.
Święto Pierwszego Maja stało się dniem ludzi pracy oraz ich walki o godne życie
Jak widać, geneza Święta Pracy jest brutalna i krwawa. Podczas tamtych wydarzeń na ulicach Chicago, ustalone zostały prawa i oczekiwania robotników co do godnej pracy, wynagrodzenia i samostanowienia. Jak każda zmiana, tak i ta rodziła się w bólach. Dzięki poświęceniu dzielnych ludzi dzisiaj zaczynamy pracę o 8:00 i wracamy do domu o 16:00, a nie o 20:00 czy 24:00, by kolejnego dnia znów zrywać się bladym świtem. Warto o tym pamiętać, gdy ktoś powie, że 1 Maja to święto lewaków.
1 Maja w Polsce
W Polsce po raz pierwszy obchodzono święto 1 Maja w roku 1890. Odbyło się ono na terenie zaboru rosyjskiego, pod nosem niezadowolonych z tego powodu wojsk carskich i przeróżnych nacjonalistycznych bojówek. W kolejnych latach dochodziło często do starć z carskim wojskiem. Po odzyskaniu niepodległości, do polskiego sejmu trafił wniosek o ustanowienie dnia 1 Maja dniem wolnym od pracy i uczynnienie go świętem państwowym, był to rok 1919. Udało się to zrealizować jednak dopiero w roku 1950. Wówczas Święto Pracy stało się świętem państwowym i trafiło do kalendarza.
Niemal od samego początku polscy komuniści zagarnęli Święto Pracy dla siebie i rozpoczęły się słynne, przymusowe pierwszomajowe pochody. Nie wiem jak Wy, ale ja jak przez mgłę pamiętam marsz z flagami, organizowany przez szkoły i zakłady pracy. Ludzie z zażenowaniem szli w pochodach, opowiadając sobie antykomunistyczne dowcipy.
Byli oczywiście i tacy, którzy traktowali te marsze poważnie. Byli to działacze i aparatczyki, dla których system socjalistyczny był bardzo szczodry. Wbrew pozorom była to dość liczna grupa. Podczas pierwszych wolnych wyborów 27 października 1991 roku ponad 30 procent ludzi w Polsce zagłosowało za dalszymi rządami ówczesnej władzy. Z czasem 1 Maja stał się najważniejszym socjalistycznym świętem nie tylko w Polsce Ludowej, ale w całym komunistycznym bloku.
Święto Pracy w Polsce obecnie
Dziś nie ma już hucznych obchodów pierwszomajowych i całego tego sztucznego gwaru. Jednak Święto Pracy pozostało dniem wolnym, co w połączeniu ze Świętem Konstytucji 3 Maja, tworzy bardzo miły długi majowy weekend.
1 Maja to również święto kościelne
Znając tendencję Kościoła do zawłaszczania lub podpinania się pod wszelkie, zupełnie niezwiązane z nim święta, nie dziwi fakt, że również to majowe wydarzenie zostało przez Kościół zagospodarowane. W Kościele Katolickim 1 maja jest dniem patrona ludzi pracy św. Józefa. Jest to jedno z najnowszych świąt w KK, zostało ustanowione w roku 1955 przez papieża Piusa XII.
Święto Pracy na świecie
W jaki sposób świat obchodzi święto 1 Maja? Cóż bardzo różnie.
Święto Pracy w Finlandii Suomalaisen Työn Päivä
Finowie nieco zmienili sens majowego święta. Wcześniejszy dzień robotników zmienił się w fajną kolorową zabawę. 1 Maja Finowie świętują Noc Walpurgii, która jest swoistym karnawałem, podczas którego młodzi ludzie przebierają się w kolorowe stroje i bawią się hucznie na ulicach miast. Tradycją jest zakładanie białych czapek, noszonych niegdyś przez finlandzkich robotników. W Finlandii tej jednej nocy można spożywać alkohol na ulicy miasta bez strachu o konsekwencje.
Święto Pracy w Wielkiej Brytanii May Day
Anglicy, a także cała Wielka Brytania Święto Pracy obchodzą w pierwszy poniedziałek maja. Jest to bank holiday, czyli dzień wolny od pracy. W tym dniu nie tylko celebruje się ludzi pracy, ale także wita nadchodzące lato. Anglicy wraz z Walijczykami i Irlandczykami nazywają ten dzień May Day i organizują marsze i kolorowe pochody, pełne tańca i radości.
Szkoci majowe święto nazywają Early May i również dobrze się bawią. Jedną z popularniejszych tradycji jest taniec dziewcząt ze wstążkami wokół wysokiego słupa (nie mylić z tańcem na rurze). Wielka Brytania oficjalnie Święto Pracy obchodzi od roku 1978.
Święto Pracy w Niemczech
Niemcy Międzynarodowe Święto Pracy traktują bardzo poważnie. W dniu 1 maja organizowane są marsze i protesty przeciwko wyzyskowi. Największe z pochodów organizuje się w Berlinie. Kończą się one pod Bramą Brandenburską, gdzie przemawiają liderzy niemieckich partii i związków zawodowych.
Podczas majowego święto w Niemczech często dochodzi do starć z policją i wybuchów przemocy. W latach osiemdziesiątych poprzedniego wieku demolowanie witryn sklepowych i palenie samochodów stało się normą. Dziś jest już znacznie spokojniej, lecz wciąż jest to dzień, w którym wykrzyczeć można wszystko to, co ludziom leży na sercu.
Święto Pracy we Francji La Fete du Muguet
Francuzi z pierwszomajowego święto uczynili święto kwiatów, przede wszystkim konwalii. Kwiaty de daje się bliskim i wszystkim tym, których się lubi i szanuje. Konwalia we Francji jest symbolem szczęścia i przyjaźni, a także godnej pracy.
Tradycja ofiarowywania konwalii pochodzi jeszcze z epoki renesansu, kiedy to zwyczaj ofiarowywania kwiatów spodobał się królowi Charlesowi IX. Zapoczątkował on ten zwyczaj na swoim dworze, a następnie w całym kraju. 1 Maja stał się oficjalnym Świętem we Francji oraz dniem wolnym od pracy już w roku 1941.
Święto Pracy w Stanach Zjednoczonych Ameryki Labor Day
USA jest miejsce, gdzie Święto Pracy powołano do życia. Co ciekawe jednak Amerykanie nie świętują go 1 maja, a dopiero w pierwszy poniedziałek września. Jak twierdzą historycy badający genezę Święta Pracy w Stanach Zjednoczonych, władze chciały odciąć się od krwawych wydarzeń, które miały miejsce na początku maja w roku 1886 w Chicago. Dlatego właśnie obchody Święta Pracy przeniesiono na wrzesień.
Dziś obchody tego dnia są typowe dla Amerykanów. Jest kolorowo, gwarno i bardzo radośnie. Amerykańskie miasta wypełniają się flagami i patriotycznymi symbolami. W marszach biorą udział weterani, a także jednostki wojskowe i policja.
Święto Pracy w Chinach tradycyjny dzień zakupów
W Chinach Święto pracy trwa kilka dni. Organizowane są kolorowe pochody i marsze, podczas których ubrani na kolorowo ludzie tańczą i bawią się z wielką radością. Jednocześnie majowe święto stało się dla Chińczyków prawdziwym festiwalem zakupów. Przypomina to nieco popularny w Europie Black Friday. Wszystkie sklepy kuszą klientów obniżkami i promocjami. Dodatkowo ceny biletów do muzeów, kin i teatrów spadają o połowę.
Władze organizują również całą masę festiwali i festynów tematycznych dla dorosłych i dzieci. Wszystko po to, by zachęcić ludzi do wyjścia z domu. Chińczycy wracają do rodzinnych miejscowości nawet z najdalszych części kraju, by wspólnie z rodziną i przyjaciółmi cieszyć się i bawić.
Święto Pracy w Rosji
Po upadku Związku Radzieckiego upadła idea organizacji pokazowych marszów, w których „spontanicznie” brało udział nawet setki tysięcy ludzi. Dawne czerwone pochody zmieniły się w wesołe święto ludzi pracy i ich rodzin. Pojawiły się festyny, spotkanie i koncerty muzyczne. Fety organizowali zarówno tęskniący za Stalinem komuniści, jak i partie opozycyjne. Niestety obecnie zauważyć można powrót do dawnych zwyczajów. Na pochody zwozi się ludzi z całej Rosji, a Putin niczym dawny pierwszy sekretarz przypina ordery zasłużonym Bohaterom Pracy. Jednocześnie też z ulic znikają opozycyjne marsze i ich hasła. Cóż niektóre narody nie potrafią żyć bez sterującej nimi partii i władzy absolutnej.
Święto Pracy 1 maja ciekawostki
- Międzynarodowe Święto Klasy Robotniczej obchodzone jest regularnie od 1890 roku.
- W Polsce 1 Maja jest świętem narodowym od roku 1950.
- W Polsce, jak i w wielu państwach świata wciąż organizowane są marsze pierwszomajowe.
- Dzień 1 maja jest również świętem kościelnym. Ustanowił je papież Pius XII w roku 1955.
- Dzięki temu, że w Polsce 3 maja jest również świętem narodowym, po połączeniu wolnych dni powstaje najdłuższy w roku weekend.
- Jeżeli sprzyja pogoda, majówka staje się początkiem sezonu urlopowego.
- Święto Pracy jest tradycyjnie dniem, w którym pracownicy domagają się swoich praw. Przykładem są Niemcy, gdzie niemal co roku dochodzi do wielkich manifestacji i wysuwania żądań przez masy pracujące.
- W czasach komunizmu 1 Maja było najważniejszym państwowym świętem.
- W całej Polsce imieniem 1 Maja nazywano ulice, place, budynki czy parki.
- W USA Święto Pracy obchodzone jest we wrześniu, a nie w maju. Przełożono obchody święta zapewne dlatego, by nie kojarzyło się ono z krwawymi zamieszkami pod koniec XIX wieku.
- Na naszej stronie znajdziesz więcej ciekawostek o świętach i zwyczajach.
