Ślimaki informacje, ciekawostki jak się nimi opiekować i jak pozbyć

Ślimaki to niezwykłe istoty, którymi jedni się zachwycają, inni brzydzą, a jeszcze inni uważają je za delikatesowe danie. Tak czy inaczej, czy tego chcemy, czy nie, mięczaki towarzyszą nam na każdym kroku. W artykule poniżej opowiem Ci o tych fascynujących stworzeniach ich pochodzeniu i roli w środowisku, a także wymienię wiele faktów i ciekawostek o ślimakach.

Ślimaki czym są i jakie mają zwyczaje

Ślimaki, zwane brzuchonogami, są najliczniejszymi przedstawicielami mięczaków na ziemi. Występują w większości miejsc nadających się do życia i co ciekawe w ogromnej ilości gatunków. Zakłada się, że na świecie żyje ponad sto tysięcy gatunków ślimaków, z czego w naszych ogrodach można spotkać ich około 200. Poza dobrze nam znanymi śliskimi pełzaczami, które pustoszą nam ogrody, istnieje kilkadziesiąt gatunków żyjących w polskich jeziorach oraz w morzu.

Jeżeli lubicie nurkować i podwodny świat nie jest Wam obcy, przyznacie z pewnością, że wodni kuzyni ogrodowych ślimaków, pochwalić się mogą niezwykłą ilością barw i fantastycznych kształtów, dużo bogatszą od tych, występujących na lądzie. A jak wygląda świat oczami ślimaka? Jeden z pierwszych zoologów — Georges Cuvier, ojciec nauki zwanej paleontologią oraz twórca teorii katastrof, która neguje ewolucję, zauważył dowcipnie, że życie ślimaka obraca się wokół jedzenia oraz tego, by samemu nie zostać zjedzonym.

Ślimaki ich wygląd oraz budowa

Badaniami nad mięczakami zajmują się naukowcy zwani malakologami. Wyjaśniają nam oni, że wyśmiewane przez nas ślimacze przymioty takie, jak przysłowiowa powolność czy wydzielanie obrzydliwego śluzu są ważnymi cechami tych zwierząt i pozwoliły im one przetrwać na ziemi od czasów, gdy dopiero rodziło się życie. Co ciekawe naukowcy twierdzą, że ślimaki wcale nie są takie powolne, jak by się wydawało. Mogą poruszać się z prędkością niemal siedmiu metrów na godzinę i to przy minimalnej utracie energii, gdyż powolny ruch ciała ślimaka jest bardzo energooszczędny.

W zasadzie budowa ślimaka lądowego jest równie prosta, jak jego życie. Posiad on asymetryczne ciało z wyraźnie wykształconą głową, zaopatrzoną w dwie pary czułków oraz słynną nogę, która pozwala mu poruszać się w ślimaczym tempie. Poza tym większość ślimaków dźwiga na plecach muszlę. U osobników żyjących na lądzie nie jest ona większa niż około 20 centymetrów, lecz pod wodą osiągają one nawet pół metra.

Ślimaki wykształciły bardzo skuteczny mechanizm obronny, jakim jest muszla. W razie zagrożenia ślimak chowa się w jej wnętrzu, by przeczekać niebezpieczeństwo. W razie zmian chemicznych w otoczeniu poza ukryciem się w muszli wydziela on również specjalny śluz, który zamyka wejście do muszli i pozwala stworzeniu przetrwać.

Ślimaki i ich rola w środowisku

Pomimo wielu lekceważących, a niekiedy niepochlebnych opinii o ślimakach, pamiętać należy, że te urocze brzuchonogi pełnią niezwykle ważną funkcję w środowisku. Tak naprawdę tylko nieliczne gatunki sieją spustoszenie w naszych ogrodach i uznawane są za szkodniki. Reszta przedstawicieli ślimaczego świata jest absolutnie niegroźna dla naszego otoczenia.

W przyrodzie ślimaki są ważnym ogniwem obiegu materii organicznej, zwłaszcza w zbiornikach wodnych. Małże oraz ślimaki żyjące na dnie zbiorników pełnią funkcję filtratorów wody, oraz czyszczą powierzchnię z resztek organicznych. W wielu rejonach ziemi np. w Azji ślimaki służą jako nawóz oraz pokarm dla zwierząt hodowlanych. Wykorzystywane są również w portach lub w zbiornikach wody pitnej jako bioindykatory, czyli biologiczne wskaźniki czystości wody.

Dodać należy również, że w wielu kulturach ślimaki uważane są za niezwykle smaczne mięsko. Poza tym śluz ślimaków od wieków wykorzystywany jest jako remedium na wiele schorzeń i dolegliwości. Poza tym muszle ślimaków oraz perły, które wytwarzane są przez pewien rodzaj małż, uważane są za cenny materiał w produkcji ozdób. To zaledwie część, pozytywnych dla środowiska oraz nas ludzi cech ślimaków. Pamiętajmy więc o tym, nim nadepniemy na pełznącego pod naszymi nogami ślimaka.

Ślimaki w naszych ogrodach i jak się ich pozbyć

Pomimo że ślimaki to całkiem przyjemne istoty, mogą wyrządzić sporo szkód w naszych ogrodach. Najbardziej denerwującą cechą niektórych gatunków, zwłaszcza tych nagich nieposiadających muszli, jest ich zamiłowanie do zjadania co delikatniejszych części roślin. Największe szkody wyrządzić mogą w okresie kiełkowania i wzrostu roślin. Najłatwiej jest zapobiegać występowaniu nadmiernej ilości ślimaków. W tym celu należy usuwać resztki starych roślin, zadbać o to, by gleba w ogrodzie nie była nadmiernie wilgotna oraz nie dopuścić do powstawania miejsc, w których ślimaki czują się zbyt wygodnie. Gdy jednak ślimaki pojawią się na kwiatach czy warzywach, należy przejść do bardziej drastycznych metod walki z nimi. Można oczywiście zbierać je ręcznie, ale to mało przyjemna i pracochłonna metoda pozbywania się tych stworzeń.

Łatwiej jest zwabić je w jedno miejsce. W tym celu należy nawodnić część ogrodu i zbudować dla nich schronienie z wilgotnych szmat, resztek jedzenia i kawałków drewna. Ślimaki zjawią się tam nad ranem, by przeczekać dzień. Wtedy zjawimy się my i pokrzyżujemy im plany. Istnieją rośliny, których ślimaki unikają. Ich obecność w ogrodzie może skutecznie odstraszyć amatorów zjadania naszych upraw. Roślinami odstraszającymi ślimaki są np. macierzanka, wilczomlecz, szałwia, tymianek, cebula i czosnek. Ostatecznie, gdy pomimo starań nie poradzimy sobie z oprawcami, można sięgnąć po nowoczesną chemię. W sklepach ogrodniczych jest cała masa środków do walki z mięczakami.

Ślimaki ozdobne jako pupile domowe

Ślimaki w przeciwieństwie do psów czy kotów nie gryzą, nie hałasują, nie drapią i nie niszczą mebli. Do tego przez długi czas mogą obyć się bez jedzenia, co jest bardzo ważne, gdy dużo podróżujemy. A co najważniejsze utrzymanie ślimaków w domu jest tanie i mało problematyczne.

Najpopularniejszymi ślimakami trzymanymi jako zwierzęta domowe są te z rodziny achatina. Najpopularniejsze gatunki hodowlane pochodzą z Afryki i są to:

achatina fulika,
achatina reticulata,
albopica.

Ślimaki powyższych gatunków dobrze radzą sobie w naszych warunkach. Niektóre ze ślimaków potrafią dorosnąć do wielkości ludzkiej pięści albo świnki morskiej, a więc nie można powiedzieć, że nie da się ich przytulić. Muszle takich gigantów sięgają nawet 30 centymetrów długości, a ciężar zwierzęcia to niebagatelne pół kilograma. Hodowla ślimaków afrykańskich jest prosta, gdyż są one obojnakami i do rozmnażania się nie potrzebują partnera. Przy dobrze prowadzonym terrarium już po kilku miesiącach spodziewać się możemy całej masy ślimaczych pupilów.

Pamiętać należy, że ślimaków nie wolno pod żadnym pozorem wypuszczać na wolność. Są to gatunki obce i w naszym świecie i mogłyby dokonać niewyobrażalnego spustoszenia ekosystemu. Kary za wpuszczenie zwierząt do lokalnego środowiska są ogromne i nikomu nie radzę tego sprawdzać. W wielu krajach strefy tropikalnej stały się one gatunkami inwazyjnymi nieposiadającymi tam naturalnych wrogów.

Mój pierwszy kontakt ze ślimakiem olbrzymim

Po raz pierwszy zetknąłem się z dużym ślimakiem z rodziny achatina w domu zaprzyjaźnionej hodowczyni. Jakie było moje zdziwienie, gdy wziąłem to stworzenie do ręki i okazało się, że nie jest ani śliskie, ani nie ocieka śluzem. Ślimak okazał się w dotyku delikatny i bardzo przyjemny. Jego powolne ruchy, gdy już przemógł strach i ciekawość wzięła górę, były powolne i płynne. W ślimaczym tempie i z dużą gracją wędrował po mojej dłoni i przedramieniu, rozglądając się z zaciekawieniem. Przyznam szczerze, że kontakt ze ślimakiem był dużo przyjemniejszy, aniżeli się spodziewałem i gdy kiedyś postanowię sprawić sobie domowe zwierzę, trafi on wysoko na moją listę.

Ślimaki informacje oraz ciekawostki o ślimakach

Ślimaki są obupłciowe, co znaczy, że do rozmnażania nie potrzebują partnera.
Młode ślimaki mają bardzo delikatne i miękkie muszle.
Wielkość skorupy ślimaka określa jego wiek.
Na świecie żyje ponad 100 tysięcy gatunków ślimaków.
Ślimaki zamieszkują wszystkie środowiska na ziemi. Najwięcej z nich żyje na lądzie.
W Polsce żyje ponad 200 gatunków ślimaków lądowych i ponad 50 gatunków żyjących w morzu i jeziorach.
Największym ślimakiem lądowym świata jest ślimak afrykański z gatunku achatina. Rekordowy osobnik osiągnął wagę pół kilogramów.

Wielkość mózgu ślimaka to zaledwie 0,015 procent masy jego ciała. Masa mózgu człowieka to 2,5 procent naszej masy.
Ślimaki są głuche, a wzrok jest bardzo mizerny. Do porozumiewania się używają znaczników chemicznych.
Ślimaki, choć powolne nie są wcale łatwą zdobyczą. W większości posiadają silną skorupę, która jest doskonałą ochroną. Niektóre gatunki potrafią wstrzykiwać napastnikowi silną toksynę przez specjalny kolec jadowy.
Za najpiękniejszego ślimaka uważa się Niebieskiego Smoka lub Błękitnego Anioła.

Ślimaki na talerz trafiają w takich krajach jak Francja, Belgia, Holandia czy Hiszpania.
Ślimaki są bardzo oszczędne. Do poruszania się wytwarzają bezbarwny śluz i z tak przygotowanej ścieżki korzystają wielokrotnie by nie marnować energii na produkcję kolejnej dawki śluzu.
Oczy ślimaka znajdują się na końcu czułków i widzą na odległość zaledwie kilku centymetrów.
Ślimaki bez muszli są bardziej ruchliwe niż ich kuzyni zaopatrzeni w skorupę.
Najstarszy ślimak żył 15 lat.
Muszle ślimaków uważane są za niezwykłe dzieło natury.
Muszle ślimaków są prawoskrętne, lecz zdarzają się wyjątki. W Indiach i Kambodży ślimaki z lewoskrętną muszlą uważane są za święte.
Największa odnaleziona muszla ślimaka miała wielkość 91 centymetrów.
W starożytności ślimaki oraz ich mięso wykorzystywane było w medycynie. Okładano nim rany po oparzeniach lub stosowano jako afrodyzjak.
Bogaci Grecy jadali ślimaki pasione kozim mlekiem.
W niektórych krajach obchodzony jest dzień ślimaka. W Wielkiej Brytanii przypada on na 25 maja.
We Francji zjada się obecnie ponad 30 ton mięsa ślimaków.
Za najsmaczniejszego ślimaka uważa się winniczka. Smaczne mięso tego mięczaka przyczyniło się do jego niemal całkowitego wytrzebienia. Obecnie winniczki są pod ścisłą ochroną.