Ciekawostki o kawie, które mogą Cię zaskoczyć i zainteresować.
O poranku, gdy czekałem przy ekspresie, aż zaparzy się kawa, która pozwoli mi z impetem rozpocząć nowy dzień, zastanawiałem się, jak żyli ludzie, nim odkryto ten niezwykły napój. Zastanawialiście się, w jakim momencie historii pojawiła się kawa taka, jaką znamy dzisiaj? Albo co takiego sprawia, że myśli się o niej zaraz po otwarciu oczu?
Ciekawostki o kawie
Pytania ta nie dawały mi spokoju przez resztę dnia i w końcu postanowiłem poszukać na nie odpowiedzi, byś Ty nie musiał tego robić. To, co znalazłem, znajdziesz w artykule poniżej. Poza tym znajdziesz tam masę informacji i faktów związanych z moim ulubionym napojem, no i oczywiście ciekawostki o kawie, dużo ciekawostek.
Jeżeli znasz inne ciekawostki o kawie lub ciekawe fakty, których zabrakło w zestawieniu, będę wdzięczny za informację i z przyjemnością dodam je do poniższej listy.
Ciekawostki o kawie oraz historia kawy i jej początki
- Z badań archeologicznych wiemy, że kawa spożywana była już kilka wieków przed naszą erą w Etiopii.
- Początkowo ziarna kawy nie były palone jak obecnie, a jedynie gotowane z różnymi dodatkami jak sól czy zioła.
- Nazwa kawa pochodzi prawdopodobnie od regionu Kaffa w Etiopii, gdzie odkryto pierwsze ślady spożywania tego napoju. Inni twierdzą, że od arabskiego słowa kaweh, które oznacza wigor i siłę.
- Przed wiekami w Etiopii spożywano kawę, lecz jej nie uprawiano. Nasiona kawowca były zbierane z dziko rosnących krzewów.
- Około XIV wieku Arabowie przywieźli kawę do Jemenu, gdzie pojawiły się jej pierwsze plantacje. Tam również wymyślono proces prażenia nasion kawowca, a następnie ich mielenia.
- W XVI wieku kawa była już popularnym napojem w całej Arabii.
- Pierwszym miejscem, gdzie na dużą skalę handlowano palonymi ziarnami kawy, był arabski port znany jako Mokka.
- Mokka to obecnie popularny rodzaj napoju przygotowywanego z kawy, mleka i ciemnej lub mlecznej czekolady, w zależności od upodobań.
- W XVI wieku picie kawy budziło strach i sprzeciw w wielu kulturach, zwłaszcza wśród religijnych przywódców, dla których kawa kojarzyła się z niepoprawnymi pokusami i uzależnieniem. W Egipcie na przykład przez kilka dziesięcioleci istniał zakaz spożywania tego napoju.
- Dopiero na początku XVII wieku, gdy region arabski stał się największym pośrednikiem w handlu ziarnami kawy, wszelkie wątpliwości prysły i kawa na dobre znalazła tam swoje miejsce.
- W dawnej Turcji istniała tradycja, która mówiła, że jeżeli mąż nie zapewni żonie odpowiednich warunków do życia, w tym odpowiedniej ilości kawy, ta ma prawo do rozwodu.
Ciekawostki o kawie i jej pojawieniu się w Europie
- Pierwsze wzmianki o kawie w Europie pojawiły się w roku 1573, gdy niemiecki botanik wyruszył w podróż na Bliski Wschód. Po powrocie opisał swoje przygody, w tym także kontakt z kawowymi zwyczajami Turków.
- Kawa pojawiała się sporadycznie w różnych miejscach Europy, lecz raczej jako ciekawostka serwowana przez osmańskich posłów czy też migrantów.
- Na poważnie kawa w Europie zagościła po odparciu Turków spod Wiednia w roku 1683.
- Po zwycięskiej bitwie cały obóz turecki wpadł w ręce wojsk Jana III Sobieskiego, wraz z workami pełnymi ziaren kawy. Początkowo sądzono, że jest to jakaś dziwna, nieznana w Europie karma dla wielbłądów i koni, zupełnie nie wiedziano, co z nimi zrobić.
- Prawdopodobnie worki z kawą zostałyby porzucone, gdyby nie Jerzy Franciszek Kulczycki, jeden z bohaterów bitwy pod Wiedniem. Dzięki znajomości kultury orientu znał on dobrze wartość ziaren kawy. Gdy przyszło do dzielenia łupów, Kulczycki poprosił króla jedynie o wozy z workami kawy, na co król przystał, a inni stukali się w głowę, że ktoś wybrał ze wszystkich skarbów wezyra Kara Mustafy jedynie „turecką pszenicę„.
- Pierwszą kawiarnię w Europie założył w Wiedniu nie kto inny jak Jerzy Franciszek Kulczycki w roku 1685.
- Nazwa kawiarni Kulczyckiego brzmiała: Pod Błękitną Butelką i podawano w niej kawę parzoną na sposób turecki.
- Początkowo mocna i gorzka kawa po turecku nie przypadła do gustu mieszkańcom Europy. Dlatego też Kulczycki zaczął podawać łagodniejszą wersję naparu słodzonego miodem i zabielonego mlekiem.
- Kulczycki poza kawą zaczął podawać w swoim lokalu rogaliki wypiekane tak, by przypominały turecki półksiężyc. Zestaw kawa i rogalik zyskał miano tureckiego przysmaku i przyczynił się do popularyzacji kawy.
- Kawa wówczas serwowana była niezwykle droga i co za tym idzie, dostępna jedynie dla wyższych sfer.
- Kolejne kawiarnie zaczęły powstawać jak grzyby po deszczu. W roku 1689 pierwszą kawiarnię we Francji otworzył Francois Procope.
- Pierwsza polska kawiarnia otwarta została w roku 1724 w Ogrodzie Saskim w Warszawie.
- Jeszcze na początku XX wieku w Austrii istniała tradycja wywieszania w kawiarniach portretu Kulczyckiego.
- Aż do końca XVII wieku kawa do Europy sprowadzana była z Turcji.
- W początkach XVIII wieku Holendrzy rozpoczęli uprawę krzewów kawowca w Indiach Wschodnich, dzięki czemu ceny kawy w Europie spadły i stała się ona bardziej dostępna. Następnie Francuzi otworzyli plantacje na Martynice i w Gujanie Francuskiej.
- Portugalczycy patrzyli zazdrosnym okiem na rozwijające się zamorskie plantacje prowadzone przez europejskie mocarstwa. W końcu szpiedzy wykradli sadzonki uprawiane na Martynice i tak powstała pierwsza portugalska plantacja kawy w Brazylii.
- Najcenniejszymi i najbardziej pożądanymi gatunkami kawy były te sprowadzane z Javy.
- Najstarszą kawiarnią do dziś istniejącą jest Cafe Tomaselli w Salzburgu, którą otwarto w roku 1703. Kawę pijał tam między innymi mistrz Mozart.
- W początkowych latach kawa budziła duży sprzeciw wśród hierarchów kościoła. Jako że była ona pochodzenia arabskiego, widziano w niej dzieło szatana.
- W XVI wieku papież Klemens VIII ogłosił, że kawa nie jest dziełem szatana i chrześcijanie mogą ją spożywać bez żadnych obaw.
Ciekawostki o kawie i o jej właściwościach
- Picie kawy przez lata uważane, było za element niezdrowego trybu życia i zwyczajną używkę podobnie jak palenie papierosów czy picie alkoholu.
- Najnowsze badanie obalają dawne mity, jakoby picie kawy mogło wpłynąć na ryzyko pojawienia się dolegliwości sercowych czy naczyniowych. Dziś pewne jest, że rozsądnie i regularnie pita kawa przynosi więcej dobrego niż złego.
- Do końca nie wiadomo, który składnik kawy wpływa pozytywnie na organizm. Wielu naukowców uważa, że to wiele drobnych elementów występujących w kawie przynosi pozytywne efekty.
- Szereg badań przeprowadzonych przez naukowców pod nadzorem Dr Y. Yuan wskazuje, że regularne picie kawy zmniejsza ryzyko wystąpienia marskości wątroby.
- Inne badania pokazują, że picie kawy w ilości kilku filiżanek dziennie poprawia pracę układu sercowo-naczyniowego.
- Kawa wspomaga organizm w walce z niektórymi nowotworami, a także wpływa na zmniejszenie ryzyka ich wystąpienia.
- Spożywanie kawy zmniejsza ryzyko depresji o kilkanaście procent, przy czym skuteczność jest większa w przypadku kobiet.
- Największym i najdokładniejszym badaniem wpływu kawy na organizm człowieka było to przeprowadzone przez naukowców z Southampton University oraz ich kolegów z University of Edinburg. Badanie przeprowadzono na podstawie danych zebranych od niemal pół miliona osób, z których większość deklarowała regularne picie kawy. Badania trwały ponad 10 lat, po czym ogłoszono wnioski, z których wynika między innymi, że wśród osób pijących od 3 do 4 filiżanek kawy ryzyko wystąpienia choroby wątroby spadło o ponad 20 procent, a ryzyko zgonu z tego powodu spadło o niemal 50 procent.
- Wbrew powszechnej opinii picie kawy nie podnosi w stopniu ryzykownym ciśnienia krwi, a w dłuższej perspektywie reguluje je.
- Picie kawy wpływa również pozytywnie na mózg i hamuje procesy, które w przyszłości mogą wywołać chorobę Alzheimera czy demencję.
- Ostatnie badania obaliły również mit o tym, że kawa podrażnia układ pokarmowy i może wywoływać niestrawność lub refluks. Stwierdzono także brak jakiegokolwiek związku między piciem kawy a występowaniem osteoporozy czy innych chorób kości albo ich osłabienia.
- Kawa wbrew częstej opinii nie uzależnia, gdyż nie pobudza ośrodków w mózgu za uzależnienie odpowiedzialnych. Pijemy kawę chętnie, gdyż zauważalnie pobudza ona nasze ciało i poprawia koncentrację.
- Kawa pobudza i wyostrza nasze zmysły, zwłaszcza węch i smak.
- Kawa nie wypłukuje związków mineralnych w tym magnezu, o co się ją oskarża, wręcz przeciwnie, sama jest jego źródłem.
- Kawa pobudza działanie okrężnicy, dlatego też często po jej wypiciu musimy biec do toalety.
- Kawa polepsza i przedłuża życie i to bez względu na jej rodzaj czy sposób parzenia.
Ciekawostki o parzeniu kawy
- Za tradycyjne parzenie kawy uważa się takie, gdzie zalewa się mielone ziarna wrzątkiem bezpośrednio w naczyniu. Przykładem jest kawa po turecku.
- Fusy w kawie mogą być szkodliwe, dlatego najlepiej je przefiltrować już podczas procesu parzenia.
- Pierwszą maszynę do parzenia kawy skonstruował Alfonso Bialetti w roku 1918, a firma, którą założył, do dziś jest producentem cenionych akcesoriów do parzenia kawy.
- Innym bardzo eleganckim sposobem parzenia kawy jest ten, w którym wykorzystuje się technikę przelewowego parzenia wymyśloną przez Petera Schlumbohma w roku 1941. W latach 60. i 70. urządzenie to było obecne w każdym amerykańskim domu.
- Najnowszym sposobem parzenia kawy jest wykorzystanie do tego celu urządzenia zwanego aeropressem, który pozwala niemal w każdych warunkach przygotować dobrą kawę. Urządzenie jest niewielkie, a zatem idealnie spisuje się w podróży a, jako że sporo czasu spędzam w drodze, sposób ten szczególnie przypadł mi do gustu.
- Włosi od lat starają się o dopisanie kawy espresso do listy światowego dziedzictwa UNESCO. Uważają oni, że parzenie kawy to rytuał bardzo ważny dla większości społeczeństwa.
- Cappuccino to sposób parzenia kawy wymyślony przez mnichów, a jej nazwa wywodzi się od obszernych kapturów, które noszą na głowach zwanych cappuccio.
- Warto zwrócić uwagę, czy kawa w twojej restauracji używa ziaren posiadających certyfikat FAIRTRADE, który oznacza, że pracownicy na plantacji, z której pochodzi, mają dobre warunki pracy.
- W Wietnamie przygotowuje się kawę jajeczną. W jej skład wchodzi żółtko, cukier, skondensowane mleko i oczywiście kawa. Miałem okazję jej spróbować i nigdy więcej tego nie zrobię.
- W państwach komunistycznych wymyślono kawę zbożową, która była odpowiedzią na problemy z zaopatrzeniem obywateli w podstawowe produkty. Jest ona produkowana nie z nasion kawowca, ale innych roślin. Oczywiście nie zawiera kofeiny, a jej smak jest niczego sobie. W Polsce do dziś produkowana jest kawa Inka, którą pamiętam z dzieciństwa i od czasu do czasu z czystej nostalgii po nią sięgam.
Inne ciekawostki o kawie oraz fakty i informacje
- Międzynarodowy Dzień Kawy obchodzimy 29 września.
- Kawa pobudza nie tylko dzięki zawartej w niej kofeinie, ale także dzięki samemu smakowi i zapachowi.
- Kawa pobudza i wyostrza nasze zmysły, zwłaszcza węch i smak.
- Po wypiciu kawy czujemy się szczęśliwsi.
- Najwięcej kawy piją Finowie. Spożywają oni średnio ponad 12 kilogramów kawy rocznie.
- Polacy są na 45 miejscu w ilości pitej kawy. Przeciętny Polak spożywa 4 kilogramy kawy rocznie.
- Rocznie wypija się na świecie ponad 400 milionów filiżanek kawy.
- Kawa zielona, niepoddana paleniu, uważana jest za zdrowszą, choć jej smak pozostawia wiele do życzenia.
- Większość ziaren kawy dostępnych na rynku jest mocno palona, przez co mają one podobny smak, ale są dużo łatwiejsze w transporcie i można je przechowywać całymi latami.
- Kawa jasno palona ma bardzo bogaty bukiet, mówiąc językiem wielbicieli wina.
- Najdroższa kawa na świecie to kopi luwak, pozyskiwana z odchodów zwierząt futerkowych żyjących w Indonezji. Piłem ją, będąc na Bali, lecz nie wyczułem dużej różnicy i nie wydałbym masy pieniędzy, za jakie jest sprzedawana.
- Dużym zagrożeniem dla plantacji kawy jest globalne ocieplenie, które zmienia warunki uprawy. Naukowcy z Climate Institute uważają, że za kilka dziesięcioleci większość plantacji kawy będzie musiał zostać zlikwidowana.
- Plantacje kawy, zwłaszcza te największe i położone w odległych miejscach świata, są miejscami, w których łamane są prawa człowieka, zwłaszcza te mówiące o wyzyskiwaniu dzieci i pracy niewolniczej. Wiele firm rezygnuje z zakupu kawy z takich miejsc.
- Pierwszą na świecie kamerę internetową skonstruowali studenci z uniwersytetu w Cambridge w Anglii. Była im potrzebna do tego, by sprawdzać, czy kawa w stołówce jest już zaparzona.
- Kawa jest jednym z najwartościowszych towarów handlowych świata.
- Wartość handlu kawą szacuje się na ponad 100 miliardów dolarów rocznie.
- Popularna kawa arabika zawiera o niemal połowę mniej kofeiny niż robusta. Dlatego warto sprawdzić, jaki rodzaj kawy ma w ofercie twoja ulubiona kawiarnia.
- Na wielu plantacjach stosuje się dawne metody suszenia kawy. Ziarna prażą się na ostrym słońcu razem z owadami, co podobno dodaje kawie niepowtarzalnego aromatu i smaku.
- Kawa ze śmietanką stygnie wolniej.
- Cała kawa na świecie uprawiana jest w tak zwanym Coffee Belt. Jest to pas wokół ziemi, w którym możliwe jest uprawianie krzewów kawowca.
- Największymi producentami kawy obecnie są Brazylia, Wietnam i Kolumbia.
- Ciekawostki o kawie to jeden z częściej wyszukiwanych tematów w Google.
- Wspólne wyjście na kawę jest początkiem niemal połowy romansów.
- Ciekawostki o kawie to część naszego działu z interesującymi faktami, do którego z przyjemnością zapraszam.
