Broadway in Cotswolds to wieś w Anglii leżąca w hrabstwie Worcestershire nieco ponad 100 kilometrów od Londynu. Choć miejscowość nie jest duża, to przyciąga tysiące turystów z całego zjednoczonego Królestwa i nie tylko. Co przyciąga tych wszystkich ludzi do wsi na angielskiej prowincji? Odpowiedź na to pytanie znalazłem zaraz po tym, jak tam przyjechaliśmy.
W artykule opowiem o miejscowości Brodway in Cotswold, jej historii oraz wyjątkowych walorach architektonicznych i krajobrazowych, oraz o licznych szlakach turystycznych biegnących w pobliżu. Dowiesz się też, czy warto nadrobić drogi, by odwiedzić tę piękną, choć niewielką miejscowość.
Broadway in Cotswolds i tysiące lat historii
Wieś Broadway in Cotswolds leży na obszarze zwanym Worcestershire, który zamieszkany był przez ludzi już 10 tysięcy lat temu. Na pobliskich wzgórzach odkryto ślady dawnych grodów, które stanowiły prężnie działającą społeczność. Inne ślady wskazują na rozwiniętą działalność przemysłową. Archeologowie odkryli ślady po dawnych zakładach garncarskich, magazynach żywności i broni oraz pierwszych kopalniach soli. Wielu badaczy sądzi, że było to jedno z pierwszych na stałe zasiedlonych w całej Wielkiej Brytanii. Najstarszym dokumentem, w którym wymienia się miejscowość, jest dokument, przyznający własność ziemską klasztorowi benedyktynów przez króla Edgara w roku 967. Dokument można obejrzeć w Muzeum Brytyjskim w Londynie.
Spacerując po okolicznych wzgórzach z pewnością zobaczysz stada owiec Cotswold, nazywanych Lwami z Cotswold. Jest to gatunek owiec sprowadzony do Wielkiej Brytanii przez Rzymian, które poczuły się tu jak w domu. Ich atutem jest bujna i gęsta wełna zwana Złotym Runem. To właśnie dzięki wełnie Broadway rozwijał się dynamicznie w średniowieczu. Z czasem jednak ogromne zielone łąki w całym Worcestershire zostały podzielone na mniejsze gospodarstwa rolne, które władcy Brytanii rozdzielali dla swoich coraz liczniejszych rycerzy i dworzan, a czas ogromnych owczych stad przeminął.
Kolejnym impulsem do rozwoju Broadway in Cotswolds była budowa trasy dyliżansu, która w XVI wieku biegła z Londynu do Oxfordu. Zbudowano wówczas wiele zajazdów i karczm, by sprostać coraz większej liczbie podróżnych. W latach największej prosperity we wsi były aż 33 puby. W tamtych czasach zbudowano hotel Lygon Arms, który działa do dziś i należy do grupy hotelowej London & Regional Properties. Jeżeli będziesz miał możliwość, polecam nocleg w którymś z wiekowych hoteli, co samo w sobie jest przygodą, a do tego będziesz mógł wybrać się na spacer następnego dnia wcześnie rano i popatrzeć na poranne mgły snujące się na rozległych polach.
Gdy kolej wyparła dyliżanse, wieś Broadway straciła na znaczeniu i nieco przygasła, pogrążając się ciszy i spokoju. Stan taki przyciągnął wielu wiktoriańskich artystów, którzy znaleźli tu idealne warunki do pracy. Powstała nawet grupa zrzeszająca brytyjskich artystów związanych z Broadway nosząca nazwę Arts and Crafts in Broadway. Należeli do niej między innymi William Morris, Arthur Blomfield i amerykańska aktorka teatralna Mary Anderson, a na cmentarzu kościoła St Wadburgha znajdziesz pomnik Davisa Milleta amerykańskiego malarza i poety, którzy zginął w katastrofie Titanica.
Broadway spacer i zwiedzanie zabytkowej wsi
Cała wieś rozciąga się przy głównej ulicy High Street, a jej centrum wysadzane jest pięknymi drzewami kasztanowca. To właśnie w pobliżu centrum znajdują się najstarsze budynki wykonane z miodowego wapienia oraz inne historyczne atrakcje. Większość budynków, jakie spotkasz, spacerując po pięknych starych ulicach, pochodzi z XVII wieku, lecz są też zabytki dużo młodsze pamiętające średniowiecze. Innym równie starym budynkiem jest The Broadway Hotel. Większość starych budynków stoi przy głównej ulicy High Street. Koniecznie zwróć uwagę na mijane budynki, gdyż część z nich to prawdziwe architektoniczne dzieła sztuki.
- Koniecznie obejrzyj średniowieczny Abbot’s Grange, który jest najstarszym domem w Broadway in Cotswolds i jedną z najstarszych posiadłości klasztornych w Wielkiej Brytanii.
- Farnham Gouse to zbudowany w roku 1660 dom stojący w samym centrum Broadway. Jest to budynek typowy dla Cotswold z wysokimi, skośnymi kominami i małymi oknami na strychu. Mieliśmy szczęście, gdyż właściciel domu zgodził się zabrać nas na górę, gdzie na strychu urządzono pokoiki dla gości. Niesamowite jest użytkowanie kilkusetletniego domu, który przed tobą zamieszkiwało setki innych osób.
- Russell House z 1791 roku to nie tylko piękny dom, ale także zadbane i wypielęgnowane ogrody.
- Kościół św. Eadburghy, w którym obejrzysz piękną normandzką chrzcielnicę i równie stare kamienne filary. Kościół został częściowo wyburzony i odbudowany przez Saksonów. Niedawno odkryto jeszcze starsze fundamenty, na których obecnie stoi zabytek, świadczące o tym, że wcześniej istniała tu drewniana świątynia, o której dosłownie nic nie wiadomo.
To oczywiście jedynie niewielka część zabytków w Broadway in Cotswolds. W zwiedzaniu miejscowości pomoże Ci bardzo fajnie przygotowana mapa zawierające wszystkie podstawowe informacje o atrakcjach.
Niedaleko wsi Broadway znajduje się Snowhill Manor House. Jest to miejsce, które zrobiło na mnie szczególne wrażenie, a to za sprawą jej ostatniego właściciela, człowiek z pasją i niepohamowaną wyobraźnią. Pierwszy raz odwiedziłem tę szesnastowieczną posiadłość i okazała się ona miejscem tak ciekawym, że wracałem tu kilka razy i zapewne odwidzę Snowhill Manor jeszcze nie jeden raz. Jest to zabytek znajdujący się pod opieką instytucji National Trust, odpowiedzialnej za zabytki w Wielkiej Brytanii. Pod jej opieką znajdują się setki historycznych budynków, parki, lasy, a nawet całe wsie.
W Snowhill Manor możesz obejrzeć zgromadzone przez właściciela instrumenty muzyczne z całego świata, starą broń, maszyny i urządzenia, które służyły ludziom na przestrzeni całych wieków. Wiele eksponatów zostało przez Charlsa pieczołowicie odrestaurowanych i działają do dziś. Przykładem może być XVII wieczna prasa drukarska czy krosno pochodzące z dalekiej Azji.
Spacerując po Broadway, nie mogłem pozbyć się wrażenia, że jestem świadkiem i uczestnikiem scen z filmu historycznego. W zasadzie, gdyby nie kilka samochodów i nowoczesnych lamp ulicznych, można by poczuć się jak na ulicach miasta gdzieś w późnym średniowieczu.
Szlaki i trasy turystyczne w pobliżu Broadway
Nie ma nic dziwnego w tym, że pierwsi mieszkańcy budowali swoje osady właśnie tutaj. Wieś leży na zachodnim zboczu malowniczego Cotswold u podnóża wzniesienia Fish Hill, które przecinają liczne szlaki i ścieżki. Jednym z ciekawszych szlaków jest Fish Hill i Broadway Circular, którego przejście gorąco polecam. Innym popularnym szlakiem jest The Cotswold Way, który biegnie aż do Bath, dzięki czemu można odwiedzić wiele pięknych miejsc, poruszając się na rowerze.
Na zakończenie, muszę powiedzieć, że Broadway in Cotswolds wygląda dokładnie tak, jak wyobrażałem sobie angielską prowincję. Przez długie lata, które spędziłem w Wielkiej Brytanii, nauczyłem się, że Anglicy nie lubią nagłych zmian i uwielbiają otaczać się przedmiotami z przeszłości. Taka właśnie jest wieś Broadway, pełna historii, zabytkowych budynków, w których wprowadzono tylko takie zmiany, jakie były konieczne. Jeżeli wybierasz się w okolice Worcestershire koniecznie odwiedź Broadway in Coswolds, będziesz zadowolony.
Broadway in Cotswolds fakty, informacje i ciekawostki
- Broadway in Cotswolds to wieś w Anglii w hrabstwie Worcestershire.
- Wieś leży 130 kilometrów od Londynu.
- Jedną z atrakcji w pobliżu Broadway jest Broadway Tower neogotycka wieża widokowa z roku 1798.
- Broadway in Cotswolds liczy sobie dwa i pół tysiąca mieszkańców.
- Budynki we wsi wykonane są z miodowego wapienia wydobywanego między innymi w Bath.
- Broadway uważana jest za starożytną osadę, której początki sięgają 5 tysięcy lata w przeszłość.
- Rzymianie okupujący Brytanię nazywali wieś Bradsetena Gamere (Szeroka Wieś).
- We wsi znajdują się trzy kościoły będące cennymi zabytkami oraz stara stacja kolejowa, choć pociągi nie dojeżdżają do Broadway in Cotswolds już od roku 1968. Obecnie działa za to kilkunastokilometrowa nowa linia kolei turystycznej Broadway Railway Society, która w przyszłości ma połączyć wieś ze Stratford-upon-Avon, miastem, w którym urodził się Szekspir.
