Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie zwiedzanie i ciekawostki

Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie to jedna z atrakcji miasta, którą trudno ominąć podczas letnich wypraw północno-zachodnim wybrzeżem Polski.

Zamek w Darłowie jest szczególny, nie tylko ze względu na swoją gotycką architekturę i wieżę, z której rozpościera się niesamowity widok na miasto i płynącą tuż obok rzekę Wieprza, ale przede wszystkim dlatego, że jest to jedyny w Polsce barokowy zamek nadmorski, stojący tak blisko jego brzegu (w prostej linii to niespełna 3 kilometry). W artykule poniżej znajdziesz trochę ciekawostek o zamku, jego właścicielach oraz dowiesz się, czy warto poświęcić kilka godzin na zwiedzanie Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie.

Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie informacje praktyczne

Zamki i pałace w Polsce oraz warownie, ruiny i zamczyska

Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie można zwiedzać w sezonie letnim każdego dnia od godziny 10:00 do 18:00, przy czym kasa czynna jest do godziny 17:00. Natomiast poza sezonem muzeum na zamku czynne jest od środy do niedzieli w godzinach od 10:00 do 16:00 (kasa czynna jest do godziny 15:00).

Niestety muzeum na zamku w Darłowie zamknięte jest dla zwiedzających podczas niemal wszystkich świąt, a także z innych nieprzewidywalnych powodów. Dlatego też nim spakujesz się i ruszysz w drogę, sprawdź informacje na oficjalnej stronie zamku.

W dniu, w którym zwiedzaliśmy Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie, ceny biletów wynosiły:
- Komnaty zamkowe 28.00 złotych, a ulgowy 25 .00 złotych.
- Wieża zamkowa 13.00 złotych, ulgowy 10.00 złotych.
- Wystawa Izba Tortur w podziemiach zamkowych to koszt 21.00 złotych, ulgowy 18.00 złotych.
- Dzieci do lat 6 mogą wejść na zamek za darmo.

Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie można zwiedzać z przewodnikiem, którego wynajęcie kosztuje 160 złotych. Poza tym na zamku organizowane są przeróżne wydarzenia okolicznościowe oraz warsztaty i lekcje muzealne dla dzieci i młodzieży. Informacje o nich znajdziesz na oficjalnej stronie zamku.

Ciekawą rzeczą jest to, że zamek można wynająć na prywatne imprezy. Nie jest co prawda tanio, ale pomyśl tylko o zaręczynach lub ceremonii ślubnej w kaplicy zamkowej, lub Sali Rycerskiej.

Zamek stoi na sztucznej wyspie pomiędzy rzeką Wieprza a Kanałem Młyńskim. Adres zamku to: Zamkowa 4, 76-150 Darłowo, Polska.

Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie i jego historia

Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie. Magdalena Kiżewska.

Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie to dość tajemnicza budowla, gdyż jak dotąd nie odnaleziono żadnych dokumentów lub innych materiałów historycznych, które opowiadałyby o wczesnej historii zabytku. Wszystko, co wiemy o przeszłości tych starych murów, pochodzi z badań archeologicznych oraz informacji związanych z ludźmi, którzy tu mieszkali. Twierdzę zbudowano za panowania rodu Gryfitów, dynastii książąt pomorskich, którzy władali Pomorzem Zachodnim od XII do XVII wieku. Nazwa rodu wywodzi się od gryfa, który zdobił ich herb.

Zamek budowano przez 20 lat, a po zakończeniu prac budowla okazała się na tyle spektakularna i okazała w porównaniu z innymi okolicznymi zamkami, że przyznano jej status Zamku Książąt Pomorskich. Oczywiście jak to często bywało, budynek był wielokrotnie przebudowywany i ulepszany, zgodnie z ówczesnymi wymaganiami i doktrynami. Najstarsza gotycka część zamczyska ma kształt kwadratu, a kolejne skrzydła dobudowano w jego wschodniej i zachodniej części. Ważną częścią twierdzy jest wieża obronna wznosząca się na wysokość 23 metrów, która wraz z wysokimi na 14 metrów murami obronnymi i mostem zwodzonym, stanowiła silną linię umocnień.

W czasie gdy postanowiono rozbudować zamek w Darłowie, na czele rodu stał książę Eryk Pomorski, postać niezwykle ciekawa. Za życia zdobył wiele tytułów i funkcji na dworach Europy. Przez pewien czas zasiadał na tronie Norwegii jako król Eryk II, Danii jako król Eryk VII i Szwecji jako Eryk XIII. Znasz przysłowie; trzymać cztery sroki za ogon? Idealnie opisuje ono losy Eryka. Mimo że miał prawa do tronów kilku królestw, nie starczało mu czasu na to, by wszystkim odpowiednio zarządzać, z czasem więc został ich pozbawiony. Ostatecznie Eryk Pomorski został księciem słupskim i starogardzkim, z rezydencją na zamku w Darłowie. Oczywiście powyższe losy to jedynie zarys bogatego życia Eryka. Jeżeli interesuje Cię jego historii lub historia innych książąt pomorskich, polecam książkę pana Edwarda Rymara — Rodowód Książąt Pomorskich.

Ostatnia faza rozbudowy zamku za panowania Gryfitów przypada na połowę XVI wieku. Dodano wówczas do całej konstrukcji dodatkowe elementy oraz duży, czterokondygnacyjny budynek, w którym mieściła się brama zamkowa. W przeciwieństwie do wcześniejszych elementów architektonicznych nowe budynki wykonano w stylu renesansowym, co do dziś stanowi piękny kontrast i czyni zamek przyjemnym w odbiorze. Ciekawym okresem w historii zamku były rządy pruskie. Na rozkaz króla Fryderyka Wilhelma III zburzono mury zamkowe, a w ich miejsce postawiono koszary. Podczas kampanii napoleońskiej natomiast zamek pełnił funkcję szpitala. W roku 1930 w zamku urządzono muzeum, które działa do dziś. W latach 1971 do 1988 zamek przeszedł kapitalny remont. Odnowiono zamkowe mury, wieżę, a pięknej sali rycerskiej przywrócono dawny blask.

Zwiedzanie zamku w Darłowie

Do Darłowa trafiliśmy późną wiosną w środku tygodnia, co oznacza, że byliśmy jednymi z niewielu wówczas turystów. Gdy dotarliśmy na zamek, byliśmy tam tylko my i niewielka grupa niemieckich turystów no i oczywiście kilka pań opiekujących się zabytkiem. Zwiedzanie w takich warunkach to prawdziwa przyjemność. Cisza, spokój i możliwość robienia przemyślanych zdjęć to to, co lubię.

Kolejnym plusem jest podejście pracowników muzeum do turystów. Wielokrotnie spotkałem się w Polsce, z tym że pracownicy muzeum snują się za zwiedzającymi, patrząc im na ręce i do tego z minami, jakby zakładali, że za chwilę zniszczysz którąś z gablot albo zaczniesz pakować artefakty do plecaka. Tu na zamku w Darłowie jest zupełnie inaczej, masz wolną rękę i pełną autonomię. Co nie znaczy, że obiekt nie jest odpowiednio chroniony, wszędzie wokół są kamery, a personel zawsze nam towarzyszy, ale ich obecność jest nienatarczywa.

Dzięki generalnemu remontowi przeprowadzonemu w latach 80. wnętrze zamku wydaje się świeże i dobrze utrzymane. Dekoracje, tablice informacyjne, a także urządzenia multimedialne działają i spełniają swoją funkcję tak, jak powinny. Zgromadzone w muzeum eksponaty nie są może najwyższej próby i nie ma ich zbyt wiele, ale wystawione są w sposób przemyślany i logiczny. Przyczepić się można jedynie do nieco tandetnych manekinów przebranych za postaci historyczne. Także nowoczesne ozdoby i portrety słynnych mieszkańców zamku są mało realistyczne i przypominają postaci z komiksów, ale ogólnie rzecz biorąc, jest ok.

Dzięki zgromadzonym w zamku eksponatom możesz zapoznać się z wyposażeniem wnętrza średniowiecznego zamku, rzemiosłem ludowym i artystycznym rozwijanym w okolicy Darłowa, a także sztuce sakralnej. Zbiory jak już wspomniałem, nie są okazałe, ale to, co jest, pozwala ciekawie spędzić czas.

Sara rycerska na zamku w Darłowie

Sala Rycerska na zamku w Darłowie, nazywana jest także kaplicą zamkową. Jest to miejsce, w którym zobaczysz ekspozycję pomorskiej sztuki sakralnej. Osobiście uważam ją za najciekawsze miejsce w całym zamku. Zobaczysz tu rozwój liturgii kościelnej, elementów biorących udział w ceremoniach oraz tradycjach pogrzebowych.

Jednym z ciekawszych elementów wystroju Sali Rycerskiej jest drewniana ambona, która została ufundowana przez księżnę Elżbietę, żonę Bogusława XIV. Niestety nie wiadomo dokładnie, kto była twórcą tego imponującego dzieła sztuki, wykonanego z drzewa lipowego. Przypuszcza się, że pochodzi ona z jedne z lokalnego warsztatu pomorskiego artysty. Ambona jest bardzo bogato zdobiona rzeźbami i figurami świętych, a skomplikowane polichromie i złocenia czynią z niej niepowtarzalny zabytek.

Poza amboną zwróć uwagę na trzy gotyckie rzeźby, pochodzące prawdopodobnie z końca XVI wieku. Osoby, które przedstawiają rzeźby to święta Anna Samotrzeć wykonana z dębu, na którym zachowały się niewielkie elementy, zapewne bogatych niegdyś polichromii. Kolejną jest święty Krzysztof oraz Madonna z Dzieciątkiem, obie wykonane z drzewa lipowego podobnie jak wspomniana wcześniej ambona. Jedna z figur, zagrała w filmie Krzyżacy, nakręconym przez Forda na podstawie powieści Henryka Sienkiewicza.

Innymi cennymi zabytkami, które zobaczysz w Sali Rycerskiej, są obramowania grobów, jedyne zachowane na Pomorzu. Poza tym wystawiono tu przykładowe epitafia nagrobne oraz modele statków z końca XIX wieku.

Pomorska Sztuka Ludowa na zamku w Darłowie

Sala mieszcząca się na pierwszym piętrze, która oryginalnie była salą mieszkalną, urządzono wystawę osiemnasto-dziewiętnastowiecznej sztuki ludowej. Zgromadzono tu obrazy olejne, rysunki i grafiki oraz akwarele słynnego pomorskiego artysty Otto Kuske. Na obrazach zobaczyć możesz zabytkowe budownictwo z pomorskich wsi.

Ciekawą rzeczą jest rekonstrukcja ściany, na której pokazano jej dokładną strukturę. To niesamowite, że dawne zamki stawiano zarówno z cegły, kamienia, jak i drewna oraz słomy. Robi to wielkie wrażenie i świadczy o doskonałości dawnych inżynierów, zważywszy, że budowane w ten sposób mury wciąż stoją i mają się często lepiej, niż niejeden nowy budynek. Sala jest raczej mała i urządzona trochę w nieładzie, ale nam się podobała.

Sztuka wschodu na zamku w Darłowie

Wystawa sztuki wschodniej, obejmująca Bliski Wschód przez Azję, aż do Japonii, mieści się na pierwszym piętrze zamku w jego południowym skrzydle. Kolekcja została zapoczątkowana przez pierwszego kustosza muzeum na zamku w Darłowie, pana Karla Rosenowa. Był to człowiek zafascynowany sztuką i kulturą wschodu. Stopniowo zdobywał nowe artefakty, by z czasem powołać do życia dzisiejszą kolekcję.

Ciekawym elementem wystawy są jelce szabli samurajskich oraz bogato zdobione dekoracje z motywami zwierzęcymi i roślinnymi, a także chińskie figurki i rzeźby.

Wystawa mebli barokowych i neobarokowych na zamku w Darłowie

Kolejną bardzo ciekawą wystawą, jaką oferuje Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie, jest wystawa mebli barokowych i neobarokowych. Mieści się ona na drugim piętrze zamku w miejscu, w którym niegdyś występowali muzykanci, kuglarze i wszelkiej maści artyści.

Zgromadzono tu sporo mebli barokowych i neobarokowych. Są to przede wszystkim szafy, stoły, zegar szafowy oraz krzesła, wszystkie bardzo bogato zdobione przez pomorskich mistrzów snycerskich. Ciekawym eksponatem jest drewniana kołyska dziecięca również bogato zdobiona motywami zwierzęcymi.

Sala reprezentacyjna ze stołem gdańskim

Bardzo ciekawym miejscem jest obszerna sala będąca niegdyś salą reprezentacyjną, w które urządzano bale i przyjęcia. Jej głównym wyposażeniem jest długi stół gdański wykonany z dębu pomiędzy XVIII a XIX wiekiem. Stół jest przepiękny. Jego długi prostokątny blat pokryty jest warstwami drewna orzechowego, a także hebanem. Blat podtrzymują grube, bogato rzeźbione nogi, w które wkomponowano orły z rozpostartymi skrzydłami oraz siedzące lwy trzymające w łapach herby. Coś pięknego!

Poza stołem zobaczysz tu portrety książąt pomorskich, którzy w ten czy inny sposób związani byli z Darłowem. Niestety są to tylko kopie oryginalnych obrazów, które wiszą w Muzeum Narodowym w Szczecinie. Wchodząc do sali, zwróć uwagę na wielki herb wiszący na drugim końcu sali. Jest to w zasadzie zbiór herbów zwany Wielkim Herbem Pomorza. Znajdują się na nim symbole książąt pomorskich i herby ziem wchodzących w skład Księstwa Pomorskiego.

Inne atrakcje zamku w Darłowie

Pomieszczenia, które wymieniłem wyżej to jedynie niewielka część tego, co oferuje Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie. Koniecznie zajrzyj do pomieszczenia mieszczącego się we wschodniej części zamku. Zebrano tu meble pochodzące z XIX wieku, a należące do mieszkańców pomorza.

Ciekawe są również sypialnie. W jednej z nich zobaczysz piękne renesansowe łoże wykonane z drewna orzechowego. Jest misternie zdobione motywami zwierzęcymi i wygląda na solidne. Zakładam, że przeżyło niejeden wybuch namiętności właścicieli zamku. Poza łożem zobaczysz tam niewielkie i śliczne biurko oraz krzesła. Tuż obok znajduje się mały salonik bursztynowy, gdzie w gablotach wystawiono bursztyny zarówno te surowe, jak i wykonane z niego przedmioty oraz biżuterię.

Jeżeli lubisz ciasnotę i ciężką atmosferę podziemia zejdź koniecznie do piwnic, w których urządzono lochy i cele więzienne. W jednej z nich zobaczysz biedaka opowiadającego historię swojego niełatwego życia. Interaktywne połączenie obrazu i dźwięku jest bardzo oryginalne i z przyjemnością spędziliśmy tam kilka minut, słuchając o losach więźnia. W jednej z piwnicznych ścian wbudowano piec podgrzewający powietrze, które następnie ogrzewało wyższe kondygnacje, sprytne i proste urządzenie. W podziemiach znajduje się również sala czarownic, gdzie zgromadzono narzędzia tortur i wymowne grafiki. Pomieszczenie to jednak jest raczej pustawe, więc robi raczej średnie wrażenie. Warto również wejść na wieżę zamkową, z której rozciąga się piękny widok na okolicę i morze.

Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie fakty, informacje i ciekawostki

Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie to gotycka budowla, dawna rezydencja dynastii Gryfitów.
Nie jest znana dokładna data budowy zamku w Darłowie.
Zamek w Darłowie przez wieki był siedzibą Książąt Pomorskich.
Pomimo że Darłowo zostało zniszczone podczas działań wojennych, zamek niemal cudem ocalał.
Muzeum na zamku w Darłowie działa od roku 1930. To wówczas dokonano nieprzemyślanej przebudowy wielu elementów zamku, bez konsultacji z historykami i konserwatorem zabytków. Dopiero w latach 80. podczas generalnego remontu przywrócono zamkowi jego oryginalny charakter.
Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie i Muzeum zamkowe odwiedza ponad 80 tysięcy ludzi rocznie.
W roku 2030 muzeum obchodzić będzie soje setne urodziny.
Jednym z ciekawszych zabytków w zamku była dla mnie mapa Pomorza z początku XVII wieku wykonana przez Eilharda Lubinusa. Mapa drobiazgowo opisuje poszczególne tereny, znajdziesz na niej nie tylko miasta i wsie, ale także zamki, posiadłości, gospody, młyny i gospodarstwa rolne i wiele innych. Trochę jak dzisiejsze Google Map.
Zamek Książąt Pomorskich w Darłowie jest jednym z nielicznych gotyckich zamków nad morzem w Polsce i jedynym takim w tak bliskiej odległości od Bałtyku.
Budowa zamku rozpoczęła się w 1352 roku za panowania księcia Bogusława V.
Książę Bogusław V wybrał miejsce pod budowę, kupując wyspę wraz z młynem na rzece Wieprza.
Plan zamku był prawie kwadratowy, co było nietypowe dla wielu średniowiecznych warowni.
Wieża zamkowa ma wysokość około 24 metrów i stanowiła ważny punkt obserwacyjny.
W 1372 roku w murach zamku odbyło się spotkanie książąt pomorskich.
Zamek był siedzibą dynastii Gryfitów, panujących na Pomorzu Zachodnim przez wiele stuleci.
W XVI wieku warownia była wielokrotnie rozbudowywana i modernizowana, m.in. przez księcia Barnima XI.
W XVIII i XIX wieku zamek służył między innymi jako magazyn, więzienie i szpital.
Od 1930 roku w zamku działa muzeum, prezentujące historię regionu i zabytki kultury lokalnej.
Darłowo było członkiem Hanseatyckiego Związku Miast, a zamek powstawał w okresie rozwoju handlu z Hanzy.
Po zniszczeniach i zaniedbaniach w XVIII–XIX wieku zamek popadł w ruinę, zanim stał się muzeum.
W okresie Prus zamkowi zabrano część obronnych murów, a zachodnią część rozebrano w XIX wieku.
Ekspozycje muzealne obejmują m.in. narzędzia tortur, sztukę dalekowschodnią, meble i militaria.
Na zamku można zobaczyć kolekcję eksponatów związanych z historią Darłowa i Pomorza.
W murach zamkowych znajdują się także wystawy tematyczne, np. o kłusownictwie, okrętach wojennych czy cyklu życia łososia.
W zamku przechowywane są gotyckie rzeźby sakralne, w tym przedstawienia świętych.
Według lokalnych legend król Eryk Pomorski miał ukryć skarb gdzieś w murach zamku.
Zamek stoi na sztucznie usypanej wyspie między rzeką Wieprzą a Kanałem Młynskim.
Zamek i muzeum odwiedza ponad 80 000 turystów rocznie.