Fabryka czekolady Valor i muzeum w Villajoyosa Hiszpania

Fabryka czekolady Valor to nie tylko wytwórnia słodkiego przysmaku, ale także ciekawe i darmowe muzeum.

Celem naszej dzisiejszej wyprawy, jest fabryka i muzeum czekolady marki Valor. Mieści się ona w mieście Villajoyosa, leżącym nieopodal Alicante w Hiszpanii. Dla nas jest to już drugie spotkanie z producentem czekolady. Pierwszą przygodę przeżyliśmy podczas odwiedzin w szwajcarskiej fabryce czekolady Lindt w Zurichu.

Historia produkcji czekolady w prowincji Alicante jest stara i pełna tradycji. I choć fabryka w Villajoyosa nie dorównuje wielkością, czy popularnością produktom słynnej szwajcarskiej fabryki Lindt, to z czystym sumieniem mogę powiedzieć, że hiszpańska czekolada jest równie smaczna, a jej historia nie mniej ciekawa.

Czekolada i jej początki w Europie i Hiszpanii

Podobno to właśnie Hiszpanie zapoczątkowali modę na czekoladę, która dziś przerodziła się w prawdziwe szaleństwo. W samej tylko Polsce nasz statystyczny rodak zjada ponad 5 kilogramów czekolady rocznie. Jest to jakieś 50 tabliczek, a wcale nie jesteśmy czołowymi konsumentami, wręcz przeciwnie. Jednak początki czekolady w Europie nie były tak spektakularne, jak mogłoby się wydawać. Po odkryciu Ameryki przez Krzysztofa Kolumba ziarna czekolady podobnie, jak wiele innych przypraw i roślin, pojawiły się na hiszpańskim dworze. Nikt jednak nie zwrócił na nie uwagi, gdyż nie wiedziano, jak je wykorzystać.

Dopiero pod koniec XVII wieku odkryto, że zmielone ziarna kakaowca z dodatkiem cukru są całkiem smacznym napojem. Potem już poleciało, a czekoladą zajęli się naukowcy i przedsiębiorcy. Na początku XVIII wieku, a dokładnie 1828 roku, holenderski chemik opatentował metodę proszkowania ziaren kakaowca. Niedługo potem jego rodzina stała się także właścicielem innych patentów związanych z obróbką kakao.

Kolejnym milowym krokiem w ewolucji czekoladowego szaleństwa, było stworzenie pierwszej twardej tabliczki czekolady. Dokonał tego angielski przedsiębiorca Francis Fryw roku 1847. Jako ciekawostkę dodam, że fabryka nosząca nazwę J. S. Fry & Sons mieściła się w centrum naszego rodzinnego miasta Bristolu, przy ulicy Nelson Street, po której często mamy przyjemność spacerować. Innym ważnym wynalazkiem był proces konszowania, dzięki któremu czekolada staje się jedwabista, delikatna i kremowa w smaku. Technika ta została wprowadzona do produkcji przez firmę Lindt ze Szwajcarii, o czym przeczytać możesz w naszym poprzednim artykule.

Fabryka czekolady Valor w Villajoyosa i jej historia

Wracajmy jednak do Hiszpanii i fabryki czekolady w Villajoyosa, do której trafiliśmy, wędrując przez wybrzeże Costa Blanca. Jej historia rozpoczyna się w połowie XVIII wieku, gdy do miasteczka Villajoyosa trafiły ziarna kakaowca wraz z pomysłem, jak zrobić z nich słodki przysmak. W owym czasie ponad 30 rodzin zdecydowało się na domową produkcję czekoladowych wyrobów. W muzeum czekolady Valor będziesz miał okazje zobaczyć, jak wyglądała taka produkcja. W zasadzie wszystko odbywało się w jednej z domowych izb, przerobionej na potrzeby wyrobu czekolady.

Wszystkie procesy wykonywane były ręcznie przez domowników. Na początku ziarna należało zetrzeć na miazgę przy pomocy zwykłych kamieni. Następnie uzyskaną masę podgrzewano i mieszano z mlekiem i cukrem. Każda rodzina robiła to w nieco innych proporcjach i z innymi dodatkami. Tak więc do czekolady trafiały orzechy, płatki kwiatów, wanilia czy nawet pieprz.

Z czasem okazało się, że rodzina Valeriano Lopez Lloret radzi sobie najlepiej z produkcją, a jej czekolada staje się coraz popularniejsza. Tak więc biznes się rozrasta, aż w końcu przejmuje go najstarszy syn Valeriano i wprowadza zmiany na miarę XX wieku. Pojawiają się nowe technologie i nowe budynki, przystosowane do nowych wymagań dużo lepiej niż ciasna, domowa izba. Zamiast ręcznych kamieni do ścierania czekolady używa się specjalnego młyna, napędzany przez zwierzęta.

Domowa manufaktura w Villajoyosa zmienia się w fabrykę czekolady z prawdziwego zdarzenia

Domowe garnki zastąpione zostały przez wielkie kotły, podobnie jak formy przeznaczone do formowania gotowego produktu. Z czasem zwierzęta pociągowe zastąpiono silnikiem parowy, a potem elektrycznym. Nieopodal wyrosły kolejne budynki, w tym magazyn i garaże dla pierwszych ciężarówek. Dawna domowa manufaktura, zaczęła przypominać fabrykę z prawdziwego zdarzania.

Przełom następuje, gdy czekolada z Villajoyosa trafia do Madrytu i tamtejsi smakosze uznają ją za jedną ze smaczniejszych, jakie można spotkać na rynku. Z czasem czekolada Valor zaczyna podbijać inne miasta i całe prowincje. Zakład zatrudnia coraz więcej pracowników, a jego szefowie spoglądają tęsknie poza granice Hiszpanii.

W tym samym czasie inni producenci czekolady z okolic stopniowo się wykruszają, przytłoczeni silną konkurencją i walką o klienta. Ostatecznie na rynku pozostaje jedynie trzech producentów, którzy działają po dziś dzień. W roku 1964 powstaje nowoczesna Fabryka czekolady Valor w Villajoyosa, a firma zwiększa radykalnie produkcje. Pojawiają się nowe gamy smakowe czekolady oraz różne jej odmiany i kształty. Kilka stworzonych wówczas wzorów i smaków uważane jest do dziś za ducha czekolady Valor.

W roku 1967 firma Valor ogłasza nową strategię, która polegać ma na podnoszeniu jakości wyrobów oraz na ich różnorodności. To wówczas postanowiono, by nie zastępować tłuszczem roślinnym masła kakaowego, jak to robiło wielu innych producentów. W tym samym czasie w fabryce zamontowano nowoczesną maszynę do formowania tabliczek czekolady, co pozwoliło zwiększyć produkcję do 10 tysięcy kilogramów czekolady dziennie, przy całodobowej pracy fabryki.

Rozwój firmy wciąż przyspiesza, a czekolada Valor jest już dostępna w całej Hiszpanii i dużej części Europy. Popyt jest tak ogromny, że konieczna staje się ponowna rozbudowa zakładu. Po restrukturyzacji i rozbudowie fabryka zwiększa powierzchnię do 22 tysięcy metrów kwadratowych. Pojawia się nowy dział przetwarzania ziarna kakaowego, dzięki temu firma nie musi już kupować częściowo przetworzonego produktu.

Fabryka czekolady Valor w Villajoyosa w XXI wieku i narodziny czekolady bez cukru

Wiek XXI jest dla firmy kolejnym przełomem. Po wielu latach badań udało się stworzyć czekoladę bez dodatku cukru, a jednocześnie zachować jej dotychczasowy smak. Jest to ogromny krok oraz zupełnie nowy rynek zbytu. Poza tym powstaje oddział Valor w Stanach Zjednoczonych, a czekolada z tamtejszych fabryk trafia do wielu krajów Ameryki Południowej, Japonii i Europy Wschodniej.

Obecnie Valor jest jedną z bardziej cenionych smakowo czekolad w Europie, a jej linia produktów bez cukru pozostaje niedoścignionym wzorem dla innych producentów.

Zwiedzanie fabryki i muzeum czekolady Valor w Villajoyosa

Zwiedzanie fabryki czekolady Valor może być ciekawą odmianą dla pięknych plaż wybrzeża Costa Blanca. Nie dość, że zdobędziesz sporo nowej i ciekawej wiedzy, to jeszcze odpoczniesz od piekącego, hiszpańskiego słońca. Trasa turystyczna nie jest długa, a zwiedzanie zajmuje około godziny. Co ważne jednak, wejście do muzeum i fabryki jest zupełnie darmowe.

Muzeum przy fabryce działa od roku 1998 i opowiada historię czekolady w tej części Hiszpanii. Znajdziesz tu także informacje o tym, jak dawne rodziny dorabiały sobie, produkując ręcznie czekoladę we własnych domach. Poznasz również niezwykłą historię rodziny Valeriano Lopeza, założyciela firmy Valor.

Jednak pierwszą wystawą, którą zobaczysz, jest ta opowiadająca o pochodzeniu czekolady i sposobach jej obróbki. Dowiesz się w tym miejscu, jak wyglądają drzewa kakaowca i w jaki sposób pozyskuje się z nich ziarna. Zebrano tu również informacje o transporcie, przechowywaniu i rodzajach kakao.

Po przejściu przez muzeum wejdziesz do pomieszczeń wyglądających dokładnie tak, jak wyglądały domy w czasach, gdy Valeriano Lopez Lloret rozpoczynał swoją przygodę z czekoladą. Ręczne wytwarzanie czekolady nie było rzeczą prostą i wymagało ogromnego wysiłku całej rodziny. Po wyjściu z muzeum przewodnik zaprowadzi Cię do fabryki, w której ze specjalnego przeszklonego tarasu możesz przyglądać się linii produkcyjnej. Widok bardzo ciekawy, lecz niestety nie można tam robić zdjęć, więc musisz uwierzyć mi na słowo.

Nim zakończysz zwiedzanie zakładu Valor trafisz do sklepu firmowego, w którym możesz kupić każdą z produkowanych tu czekolad. Bardzo fajne są zestawy produktów, w których zebrano co popularniejsze smaki. Może to być miła pamiątka i niezwykły prezent dla bliskich, zwłaszcza że ceny są naprawdę umiarkowane. Oczywiście w sklepie przed zakupem można testować poszczególne smaki czekolady. Polecam linię czekolad bez cukru, są zaskakująco smaczne i trudno byłoby mi rozpoznać, że nie jest to zwykła czekolada.

Nam wyprawa w świat hiszpańskiej czekolady bardzo się podobała. Przyjemnością był sam spacer po klimatyzowanych i obłędnie pachnących pomieszczeniach. Nawet jeżeli można by ponarzekać na niedociągnięcia w przygotowaniu wycieczki po zakładzie czy ubogo wyposażonym muzeum, to pamiętaj, że przyjemność ta jest darmowa. Jeżeli jesteś fanem czekolady i masz już dość plaży, piasku czy słońca, musisz koniecznie wpaść do fabryki czekolady w Villajoyosa.

Fabryka czekolady Valor w Villajoyosa informacje i ciekawostki

• Zwiedzanie fabryki odbywa się w godzinach porannych: 10:00, 11:00, 12:00 i 13:00 oraz po południu o godzinie: 16:00, 17:00, 18:00 i 19:00. Jak łatwo się domyślić, jedna tura trwa niedużej niż godziną.
• Wejście do muzeum i fabryki jest darmowe.
• Do fabryki czekolady w Villajoyosa można wybrać się z wycieczką organizowaną w różnych miejscach na wybrzeżu Costa Blanka.
• Pomimo że za zwiedzanie nie trzeba płacić, to należy mieć bilet. Najprościej jest zgłosić chęć uczestnictwa w wycieczce za pomocą strony internetowej.
• Jeżeli nie zarejestrujesz swojej wizyty przez Internet, przed wejściem do fabryki stoi automat, w którym można pobrać bilet. Pamiętaj jednak, że grupa zwiedzająca może mieć nie więcej niż 50 osób, a więc bilet, który wyjmiesz z automatu, może przypisać cię do którejś z późniejszych grup.
• Adres fabryki i muzeum Valor: Chocolates Valor, S.A. Pianista Gonzalo Soriano, 13 · 03570 Villajoyosa · Alicante
• Produkcja czekolady w miejscu dzisiejszej fabryki rozpoczęła się w roku 1881.
• Założycielem firmy Valor był Valeriano López Lloret.
• Firma przeszła kilka głębokich przemian, które wpłynęły na jej pozycje wśród producentów czekolady.
• Dzięki innowacyjności i dbałości o jakość produktów Valor jest jednym z bardziej liczących się producentów czekolady w Hiszpanii.
• Firma zyskała popularność dzięki linii produktów skierowanych dla dorosłych. Jej akcja reklamowa pod nazwą „Przyjemność dla dorosłych” przeszła do legendy.
• Fabryka czekolady Valor i jej pozycja jest tak duża, że w roku 2006 z okazji 125-lecia istnienia firmy, fabrykę odwiedził książę i księżna Asturias.
• Obecnie firma posiada kilka fabryk, a jej produkty trafiają do 45 państw na całym świecie.
• Fabryka czekolady Valor posiada nie tylko linię produktów bez cukru, ale także bez glutenu oraz czekoladę zupełnie pozbawioną tłuszczu.

English version