Zamek Królewski na Wawelu w Krakowie to jedno z lepiej znanych i popularnych zamczysk w Polsce.

Jak zapewne wiesz, bardzo lubię odwiedzać zamki, warownie i najróżniejsze twierdze. Na Naszych Szlakach znajdziesz sporo artykułów opisujących nasze przygody w średniowiecznych zabytkach. Odwiedzamy zarówno nasze polskie zamki, jak i inne warownie rozsiane na całym świecie. Jednak wszystkie przez nas opisane zamczyska bledną przy tym, o którym dziś Ci opowiem — Zamek Królewski w Krakowie. Jest to miejsce znane każdemu Polakowi z lekcji historii, to tu urzędowały koronowane głowy, by ostatecznie spocząć w Wawelskiej Katedrze.

Zamek Królewski na Wawelu to nie tylko skarbiec koronny, bogate ekspozycje, Dzwon Zygmunta i jaskinia Smoka Wawelskiego. Wawel to przede wszystkim miejsce tworzące naszą tożsamość narodową. Ogromny wpływ na to ma historia zaklęta w każdym kamieniu na wawelskim wzgórzu od wieków kształtująca kolejne pokolenia. Długo przymierzałem się, by opisać Wawel i to, jakie wrażenie na mnie wywarł. Zrobię to dziś, opowiem o Zamku Królewskim w Krakowie oraz o miejscach bezpośrednio z nim związanych.

Zamek Królewski na Wawelu zwiedzanie twierdzy w Krakowie

Wawel Zamek Królewski w Krakowie AI.

Uwaga! Jeżeli chcesz zwiedzić Zamek Królewski na Wawelu, pamiętaj, że zajmie Ci to kilka ładnych godzin. Obszar, jaki został udostępniony turystom, jest ogromny, a liczba wystaw oszałamiająca. Dlatego warto dobrze zaplanować tutaj wizytę i zacząć ją wcześnie rano. Pozwoli to na ominięcie największego natężenia ruchu, który z godziny na godzinę robi się coraz większy. Tak, więc jeżeli nie chcesz spędzić długich godzin w kolejce w oczekiwaniu na bilet, to weź pod uwagę kupno biletu online.

Co robić i co zobaczyć w Krakowie oraz ile to kosztuje

Poniżej znajdziesz linki do atrakcji w Krakowie, które sprawdziliśmy i z których byliśmy bardzo zadowoleni.

Powered by GetYourGuide

Zamek Królewski na Wawelu – plan zamku

Mapa zamku na Wawelu.

Zamek Królewski na Wawelu i reprezentacyjne Komnaty Królewskie

Wycieczkę po Wawelu zaczniesz od Reprezentacyjnych Komnat Królewskich, w których nasi królowie podejmowali swoich dostojnych gości. Dzisiaj to my jesteśmy tymi szczęściarzami i możemy popodziwiać zgromadzone tu dzieła sztuki. Warto jednak pamiętać, że nie wszystko to, co warte jest zobaczenia, stoi w gablotach. Warto spojrzeć w górę i popatrzeć na misternie wykonane sklepienia. Pierwsze trzy komnaty, jakie przyjdzie Ci zobaczyć to Mieszkanie Wielkorządcy. Zgromadzone tutaj dzieła sztuki i meble pochodzące z Niemiec nie są dziełem przypadku, to właśnie przedstawiciele naszych zachodnich sąsiadów okazali się najznamienitszymi zarządcami Zamku Królewskiego i wystrój ten ma na celu ich upamiętnienie. Zresztą zachęcam do poczytania o dwóch Wielkorządcach króla Zygmunta Starego I – Janie i Sewerynie Boner, były to naprawdę wyjątkowe osobistości.

Zamek Królewski na Wawelu — Sale reprezentacyjne na II piętrze zamku

Zamek Królewski w Krakowie, Wawel.

Wracajmy jednak na Zamek Królewski na Wawelu i do eksploracji zamkowych zakamarków. Na II piętrze znajdują się sale reprezentacyjne, które w dawnych czasach miały zachwycać i onieśmielać każdego gościa, który miał szczęście zostać zaproszonym. Obecnie również i Ty masz możliwość obejrzenia tych niezwykłych pomieszczeń, gdzie przyjmowano poselstwa, obradowano poddanych, wyprawiano huczne biesiady i wystawiano spektakularne widowiska teatralne ku uciesze dworzan. Każde z pomieszczeń ma swoją nazwę, która w sumie odpowiada temu, do czego dana komnata służyła.

  • Sala Turniejowa zwaną też Rady Królewskiej w której, jak pewnie się domyślasz, zbierała się Rada Królewska.
  • Sala Poselska, gdzie obradowała Izba Poselska i gdzie przyjmowano obce delegacje.  I to w niej właśnie trzeba zadrzeć głowę do góry i spojrzeć na sklepienie, gdzie dostrzeżesz słynne Głowy Wawelskie. Szkoda tylko, że z 194 głów do naszych czasów przetrwało tylko 30. No ale cóż, takie są zawirowania historii.
  • Kolejną komnatą, którą odwiedzisz, jest Sala Senatorska, zwana też Tanecznicą. Co ciekawe to właśnie w tej komnacie odbyło się pierwsze królewskie wesele Zygmunta I i Bony Sforzy.
Gęsie pióro

Po koronacji następnego dnia odbył się bankiet koronacyjny – na którym królowa składała swoje dary. Po bankiecie tradycja nakazywała „pokładziny” – królowa i król zostali odprowadzeni przez niewielkie grono gości do łożnicy. Weselu królewskiemu towarzyszyły oczywiście tańce (włoskie, niemieckie, polskie i ruskie).

– Kroniki królewskie

Więcej o tej niesamowitej imprezie przeczytasz w przewodniku po Krakowie. Jak będziesz w Sali Senatorskiej, pamiętaj, by przyjrzeć się lepiej zabytkowym arrasom. Mnie one zachwyciły, szczególnie wyobrażenie egzotycznych zwierząt, które wyglądają dość komicznie. Reprezentacyjne Komnaty Królewskie są jednym słowem, niesamowite! Co prawda sporo z tego, co zobaczysz, jest rekonstrukcją, ale całość daje obraz dawnej potęgi Polski Królewskiej.

Uwaga! Zwiedzanie tylko z przewodnikiem, o ściśle określonych godzinach.

Zamek Królewski na Wawelu — Skarbiec Koronny i Zbrojownia

Jak chyba każdy, tak i ja uwielbiam skarby! Ba! Sam nawet od czasu do czasu jakieś znajduję, ale to, co zgromadzono w Skarbcu Koronnym na Wawelu, przechodzi ludzkie wyobrażenie! Od kosztowności uginają się półki i gabloty, a misternie wykonane dzieła sztuki złotniczej cieszą oko. Gdybym tylko miał więcej wolnego czasu, jakieś kilka tygodni, z pewnością spędziłbym je w pomieszczeniach skarbca i dokładnie oglądał każdy z zabytków. Co prawda Skarbiec Królewski nie ma zbyt wielu insygniów królewskich naszych władców. Te zostały niestety bezpowrotnie zniszczone przez Prusów, ale i tak to, co udało się odzyskać, zasługuje na specjalne traktowanie i wielki szacunek.

Na Wawelu możesz obejrzeć jedyny zachowany do naszych czasów Atrybut Królów Polski — legendarny miecz Szczerbiec, który swą nazwę zawdzięcza wyprawie kijowskiej z 1018 roku. Wtedy to Bolesław Chrobry miał zapukać w Złotą Bramę mieczem, który wyszczerbił się od uderzenia. Szczerbiec to nie jedyna broń, którą tutaj zobaczysz. Liczba zabytkowych ostrzy i broni czarnoprochowej zgromadzona w zbrojowni jest ogromna. Aż wzbiera zaduma nad tym, jak doskonali, my ludzie, jesteśmy w zadawaniu sobie krzywdy i jakie pomysły w tej tematyce jesteśmy w stanie zrealizować. Ciekawostką jest możliwość wirtualnego zwiedzania zbrojowni na oficjalnej stronie zamku.

Zamek Królewski na Wawelu — Sztuka Wschodu i namioty tureckie

Zamek Królewski na Wawelu. Zbrojownia na Wawelu

Kolejną z wystaw jest wystawa Sztuki Wschodu i namiotów tureckich. Zapytasz, co takiego szczególnego może być w namiocie, jednak gdy zobaczysz tureckie arcydzieła, zrozumiesz od razu, o co chodzi. Bogato dekorowane, motywami roślinnymi, magicznie kolorowe namioty są jak żywcem wyjęte z opowieści 1000 i jednej nocy. Nazwanie takiego cudeńka Pałacem Orientu to żadna przesada. Warto wiedzieć przy okazji zwiedzania tej wystawy, że jest to największa tego typu kolekcja w Europie. Oprócz tego zobaczysz tutaj orientalne zbroje i oręż. Pięknie wykonane dywany, na których przesiadywali wypoczywający właściciele ruchomych pałaców i największą w Europie kolekcję sztandarów.

Zamek Królewski na Wawelu — Katedra, krypty i dzwon Zygmunta

Zwiedzać Wawel i nie zobaczyć wawelskiej katedry, to jak być Smokiem Wawelskim i nie zionąć ogniem – bez sensu.  Historia katedry sięga zamierzchłych czasów, gdy dopiero rodziła się Polska państwowość. Pierwsza budowla zaczęła powstawać około roku 1000 po ustaleniach Zjazdu Gnieźnieńskiego. Dzisiaj niej ma już po niej śladu, wraz ze wzrostem znaczenia Krakowa kościół rósł, pochłaniając wcześniejsze budowle. To, co możemy zwiedzać dzisiaj, to wynik kolejnych prac budowlanych licząc od 1501 roku, kiedy to w katedrze wzniesiono nagrobek Jana Olbrachta. I tak z wieku na wiek każdy z władców dokładał swoją cząstkę do katedry, która rosła aż do początku XX wieku.

Niestety nie jestem w stanie pokazać Ci zdjęć z wnętrza kościoła ani krypt, obowiązuje tutaj zakaz fotografowania. Jednak jak dobrze poszukasz, to znajdziesz fotografie w Internecie i książkach, które przybliżą Ci nieco lepiej wnętrze katedry. Oczywiście sam kościół i przepiękne kaplice poświęcone między innymi dawniej panującym królom to nie wszystko. Pod posadzką kościoła znajdują się krypty, w których pochowano królów, wieszczy narodowych i biskupów, na wieży zaś zobaczysz dzwon potocznie zwany dzwonem Zygmunta. Poniżej znajdziesz listę krypt oraz to, komu były poświęcone.

  • Krypta świętego Leonarda na Wawelu — To w tej krypcie zaczynasz zwiedzanie grobowców. Krypta ta została wybudowana w latach 1090 – 1117 i jak na tak starą budowlę, to trzyma się wręcz doskonale. Co ciekawe jest to jedno z najlepiej zachowanych, wnętrz romańskim w Polsce. Pochowano tutaj między innymi króla Jana III Sobieskiego i króla Michała Korybuta Wiśniowieckiego.
  • Krypta Stefana Batorego na Wawelu — Jak pewnie się domyślasz, to tej wnęce pochowano Stefana Batorego. Jego ciało złożono w cynowym sarkofagu, który już wielokrotnie musiał być konserwowany. Ostatnie prace renowacyjne zakończono w 2016 roku.
  • Krypta rodziny króla Władysława IV Wazy — Tutaj też nie ma tajemnicy, kto został pochowany w tej krypcie. Władysław IV Waza spoczął tutaj na wieczny odpoczynek wraz z żoną i czwórką swoich dzieci.
  • Krypta Zygmuntowska na Wawelu — Ten grobowiec został przeznaczony dla rodziny Zygmunta Starego. Pochowano tutaj Zygmunta II Augusta, Annę Austriaczkę i Annę Jagiellonkę oraz jej syna Aleksandra.  W tej krypcie spoczęli także król Stanisław Leszczyński, królowa Barbara Zapolya, królewna Anna Maria Wazówna i król August II Mocny.
  • Krypta Zygmunta Starego — Krypta ta znajduje się bezpośrednio pod Kaplicą Zygmuntowską. W kamiennym sarkofagu spoczął król Zygmunt I Stary wraz ze swoim synem Olbrachtem.
  • Krypta Wazów na Wawelu — Jak sama nazwa wskazuje, została poświęcona rodzinie królewskiej Wazów. I tak oprócz króla Zygmunta III Wazy u jego boku spoczęła jego żona Konstancja Austriaczka, kardynał Jan Albert Waza, królowa Ludwika Maria Gonzaga, król Jan Kazimierz Waza, królewicz Jan Zygmunt Waza. Oprócz tych znamienitości w tej krypcie postanowiono umieścić urnę z ziemią pochodzącą z Katynia, upamiętniająca ofiary zbrodni katyńskiej.
  • Krypta pod Wieżą Srebrnych Dzwonów — W tym miejscu pochowano marszałka Józefa Piłsudskiego, któremu zgodnie z jego ostatnią wolą towarzyszy urna z ziemią z grobu jego matki. Jako ciekawostkę można dodać, że ciało spoczywa na Wawelu, ale serce marszałek pozostawił (dosłownie) na wileńskiej Rossie. Tutaj także, w przedsionku krypty, pochowano parę prezydencką, która zginęła w katastrofie lotniczej w Smoleńsku w 2010 roku.
  • Krypta Wieszczów Narodowych — To miejsce pochówku Adama Mickiewicz i Juliusza Słowackiego. Obydwu uznano za godnych pochówku na Wawelu ze względu na duchowe przywództwo, jakie nieśli na swoich barkach w okresie niewoli. W krypcie upamiętnione też Cypriana Kamila Norwida i Fryderyka Chopina.

Dzwon Zygmunt na Wawelu

Zamek Królewski na Wawelu, Dzwon Zygmunta.

Jak by nie patrzeć Zygmunt to najsłynniejszy dzwon polski, który odzywa się tylko w czasie największych uroczystości państwowych. Znajduje się na Wieży Zygmuntowskiej i oczywiście możesz go zobaczyć. Dzwon Zygmunt powstał w 1520 roku na zlecenie panującego Zygmunta I Starego, który najprawdopodobniej w ten sposób chciał podziękować stwórcy za szczęśliwe narodziny jego potomka. Od tego czasu dzwon Zygmunt (bo taka jest prawidłowa nazwa), odzywa się, kiedy tylko jest taka potrzeba. Co prawda w 2000 roku pękło mu serce, ale po szczęśliwej „transplantacji” bije nadal. Jako ciekawostkę trzeba w tym miejscu dodać, że do roku 1999 był to największy polski dzwon.

Zamek Królewski na Wawelu i ogrody Królewskie

Zamek Królewski w Krakowie, Wawel.
Zamek Królewski w Krakowie, Wawel.

Ogrody Królewskie to jedna z najmłodszych atrakcji Zamku Królewskiego w Krakowie. Zostały oddane do użytku w roku 2005 roku. Dzięki pracom archeologów, którzy przebadali dokładnie najstarsze zapiski, jak i po przeprowadzonych badaniach terenowych udało się odtworzyć zarys ogrodów taki, jaki istniał w XVI wieku. Dzisiaj ogrody, szczególnie w okresie wiosny i lata cieszą kolorami i zapachem. Starannie dobrane rośliny kwiatowe i zioła wypełniają powietrze olejkami eterycznymi, które koją nerwy i dają odetchnąć spacerującym wśród zamkowych murów. Naprawdę warto tu przyjść i zobaczyć wypełnione zielenią tarasy, po których w dawnych czasach przechadzali się zamożniejsi mieszkańcy Krakowa.

Zamek Królewski na Wawelu i Smok Wawelski oraz Smocza Jama

Zamek Królewski w Krakowie, Wawel. Michał Baranowski.

Chyba każdy w Polsce zna smoka Wawelskiego, który swego czasu uprzykrzał życie mieszkańcom Krakowa. Zgodnie z legendą zamieszkiwał jaskinię pod wzgórzem wawelskim i to stamtąd ruszał na łowy. To również tam przyszedł niejaki Szewczyk Dratewko, który wypełnił truchło barana siarką i podrzucił bestii pod próg. Ta nie przeczuwając pułapki, połknęła łapczywie ochłap mięsa. Smok pękł i skonał w męczarniach, ale pamięć po tym zdarzeniu pozostała. Dzisiaj przed jaskinią ustawiają się kolejki turystów, którzy z rozdziawionymi ustawi, wpatrują się w ziejący ogniem pomnik potwora. By zobaczyć dom Smoka Wawelskiego, należy wcześniej zakupić bilet i zejść do jaskini po krętych schodach, które zaczynają się na terenie Zamku Królewskiego w Krakowie. Trasa nie jest zbyt długa, bo wynosi raptem 82 m, ale i tak warto ją zobaczyć. Szczególnie gdy podróżujesz z dziećmi tak jak ja. Te ostatnie z zapartym tchem wchodzą do siedziby smoka.

Zamek Królewski w Krakowie i kilka słów na sam koniec wycieczki

Zamek Królewski w Krakowie, Wawel. Ewa Baranowska, Michał Baranowski.

To już koniec opowieści o Zamku Królewskim w Krakowie. Co mogę powiedzieć, by podsumować tę wycieczkę? Było super! Co prawda bilety na całą naszą rodzinkę były dość drogie, zresztą spójrz na cennik, ale mimo to nie żałuje żadnej wydanej złotówki! Na mnie i Ewie szczególne wrażenie wywarł Skarbiec Koronny, który wypełniony jest po brzegi niesamowitymi artefaktami. Z kolei dzieciakom spodobały się o dziwo arrasy w Komnatach Reprezentacyjnych. Co prawda głównie dlatego, że miały zabawę z wyszukiwaniem pokracznych zwierzaków, ale to i tak się liczy jako dobra zabawa! Gdy będziesz miał kilka wolnych godzin, to nie zastanawiaj się i przyjeżdżaj na Wawel! Myślę, że i ty znajdziesz tutaj coś ciekawego dla siebie.

Zamek Królewski w Krakowie cennik, bilety i inne ważne informacje

Zamek Królewski na Wawelu i zakup biletów

Bilety można kupić zarówno online, jak i w kasach stacjonarnych. Polecam Cię jednak skorzystanie z zakupu sieciowego. Powód jest prosty. Kasy biletowe na zamku sprzedają wejściówki ważne tylko na dzień dokonania zakupu i są limitowane. Patrząc na gigantyczne kolejki, które ustawiają się przed kasami, może dojść do takiej sytuacji, że po prostu odejdziesz z kwitkiem.

  • Bilety online można kupić z wyprzedzeniem.
  • Bilety możesz nabyć również w zamkowej kasie, wydawane są w godzinach:
    • kasy numer 1–3 w Centrum Promocji i Informacji 
    • poniedziałek 9:00–12:20
    • wtorek-niedziela 9:00–16:20
  • kasa numer 4 przy Bramie Herbowej – czynna w miesiącach IV-X
  • poniedziałek 9:00-12:15, wtorek-niedziela 9:00-16:15.

Ceny w dzisiejszych czasach zmieniają się jak w kalejdoskopie, dlatego też odsyłam Cię do strony Internetowej, na której znajdziesz zasze atrakcyjne oferty.

Zamek Królewski na Wawelu mieści się pod adresem: Wawel 5, 31-001 Kraków, Polska

Wirtualne zwiedzanie Zamku Królewskiego na Wawelu

Zamki i pałace w Polsce oraz warownie, ruiny i zamczyska

Dla tych, którzy nie mogą osobiście zwiedzić zamku, przygotowano wirtualne wycieczki. Wszystkie ekspozycje, wystawy, jak i specjalnie przygotowane zabawy znajdziesz na stronie zamku.

Zamek Królewski na Wawelu ciekawostki

  • 19 – to liczba pochówków królewskich znajdujących się w kryptach Katedry Wawelskiej.
  • 228 m n.p.m. – taką wysokość posiada wzgórze wawelskie.
  • UNESCO – Wzgórze Wawelskie, Stare Miasto oraz dzielnica Kazimierz trafiły na listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1978 roku, jako jedne z 12 pierwszych miejsc na świecie objętych specjalną ochroną.
  • Wincenty Kadłubek – po raz pierwszy spisał historię smoka Wawelskiego. Różni się ona od znanej wszystkim legendy tym, że smoka zgładzili synowie ówcześnie panującego króla. Niestety po zwycięstwie bracia pokłócili się i jeden zabił drugiego, przywłaszczając sobie całe zasługi za zabicie bestii.
  • Pożar w 1702 roku – został zaprószony przez szwedzkiego okupanta i trwał cały tydzień, niszcząc praktycznie cały zamek.
  • Wesele Zygmunta I i Bony Sforzy – to jedna z pierwszych i jedna z największych imprez, jakie miały miejsce na Wawelu.
  • Uciszona wawelska głowa – zgodnie z legendą, jedna z głów podczas procesu sądowego podważyła wyrok zasądzony przez Zygmunta Augusta. Ten posłuchał głowy, która odważyła się przemówić. Jednak po procesie, jak już komnaty opustoszały, król wezwał rzemieślnika i kazał zuchwałej głowie zasłonić usta.
  • Dzwon Zygmunt – waży 12 600 kg, licząc cały osprzęt jak liny, łożyska, serce i bloczki. Sam kielich waży 9650 kg, a jego serce 365 kg.
  • Pierwszy zapis o Baszcie Sandomierskiej – pochodzi z roku 1462 i jest związany ze ścięciem 6 rajców krakowskich, którzy uczestniczyli w linczu Andrzeja Tęczyńskiego. Ów Tęczyński przybył do Krakowa po odbiór wcześniej zamówionej zbroi. Pokazany przez płatnerza rynsztunek nie przypadł mu jednak do gustu, więc postanowił, że nie zapłaci umówionej wcześniej kwoty. Późniejszy zbieg wypadków doprowadził do tragedii. Tęczyński został zamordowany, osmalono mu wąsy i brodą, a jego ciało przeciągnięto przez rynsztok w stronę ratusza, gdzie pozostawiono jego ciało na 3 dni.
  • Jaskinia Wawelska – w dawnych czasach okupowana była przez włóczęgów i żebraków, co skłoniło króla Zygmunta II Augusta do zamurowania wejść. W latach późniejszych w jaskini urządzono szemraną karczmę i dom publiczny.
  • Wawelskie Arrasy — pierwotnie było około 170 ozdobnych tkanin. Do naszych czasów przetrwało 138 sztuk. Wszystko dzięki sprawnej ewakuacji, która rozpoczęła się 3 września 1939 roku. Wtedy to wywieziono dzieła sztuki zgromadzone na Wawelu do Kanady.
  • Klątwa Wawelska – dopadła naukowców, którzy otworzyli grób króla Kazimierza Jagiellończyka. W ciągu 10 lat zmarło 15 osób pracujących przy renowacji grobu. Swego czasu porównywano klątwę wawelską do klątwy Tutenchamona, która także spadła na eksploratorów królewskiego grobowca. Po badaniach okazało się, że sprawcą zgonów był grzyb Aspergillus flavus, który przez wieki rozwijał się w krypcie.
  • Opis innych atrakcji Krakowa znajdziesz na naszej stronie.

Angielska wersja językowa