Central Park na Manhattanie zielone serce Nowego Jorku

Central Park to piękny park w samym sercu Manhattanu.

Central Park to miejsce, które daje wytchnienie i wypoczynek mieszkańcom zatłoczonego Nowego Jorku.  Jest to największy Park Manhattanu, a w całym Nowym Jorku jest zaledwie kilka przewyższających go powierzchnią, lecz nie popularnością.

Jest to także najbardziej znane miejsce zielone w całych Stanach Zjednoczonych. Widziałeś go zapewne w niezliczonej ilości filmów i seriali. Nawet ostatnio zauważyliśmy z Madzią, że część zdjęć do X-Men Mroczny Fenix, kręcona była na terenie Central Parku właśnie. Poza tym, jeżeli znajdzie się tu ktoś, kto nie oglądał Kevin sam w Nowym Jorku, to będę bardzo zdziwiony i osobiście podeślę mu kopie.

Central Park w Nowym Jorku pierwszy kontakt

Poza słynną, bożonarodzeniową atrakcją jaką, jest mały i zabawny Kevin, Central Park widzieliśmy w takich filmach, jak chociażby Pingwiny z Madagaskaru. W tej animacji odtworzono bardzo dokładnie zoo z Manhattanu, które znajduje się przy słynnej Piątej Alei.

Mój pierwszy kontakt z parkiem rozpoczął się od strony północnej Manhattanu, zwanej Uptown, czyli tej, w której Central Park sąsiaduje z dzielnicą Harlem. Jeszcze niedawno ta część wyspy uchodziła za dość nieciekawe miejsce. Zdążały się tu kradzieże, napaści, a nawet morderstwa i porwania. Te mroczne czasu zostały szczęśliwie za nami i dziś bez większych problemów można poruszać się po ulicach całą dobę, z zachowaniem ostrożności i zdrowego rozsądku oczywiście.

Harlem dzielnica sąsiadująca z Central Park w Nowym Jorku

Pamiętaj, że nie musisz bać się tej części Manhattanu, zamieszkałej w większości przez afroamerykańską społeczność. Harlem jest sercem nowojorskiego bluesa, a także stolicą muzyki gospel oraz rapu. To właśnie z Harlemu pochodzi słynny czarnoskóry raper i poeta Tupac Shakur. Od czasu, gdy władze dzielnicy poradziły sobie z bezpieczeństwem na ulicach, stylowe knajpy i muzyczne bary przyciągają licznych wielbicieli dobrej muzyki, jednak jest to temat na kolejny artykuł.

Tak więc po przylocie do Nowego Jorku zamieszkaliśmy w dużo bezpieczniejszym niż kiedykolwiek Harlemie i rozpoczęła się nasza przygoda i zwiedzanie miasta. Od hotelu do granicy parku, to tylko mila, więc z przyjemnością pokonywaliśmy ten kawałek, odpuszczając sobie metro. A co tam, pogoda piękna, dookoła kolorowi ludzie no i te szerokie do przesady ulice, a spacer to zawsze dobry pomysł.

Jeżeli masz ochotę popatrzeć na Central Park z wysoka, możesz wjechać na szczyt któregoś z pobliskich wieżowców. Osobiście polecam Top of The Rock, taras widokowy na najwyższym budynku Rockefeller Center. Niestety ze szczytu Empire State Building nie widać tego największego na Manhattanie parku.

Wejście do Central Park znajduje się dokładnie po przeciwnej stronie 110 ulicy. Uwierz mi, uczucie bardzo dziwne, gdy zostawiasz za palcami hałaśliwe, zabiegane, rozpalone słońcem miasto i zaledwie po chwili jesteś w lesie, którego jak podpowiada logika, być tu nie powinno.

Wejście do Central Park w Nowym Jorku

Skoro logika mówi, że w centrum ogromnego miasta nie ma miejsca na las, to co powiesz na nieduże, leśne jeziorko, na które trafiliśmy kilka kroków dalej?  Jest to niewielkie rozlewisko nazywane Harlem Meer z fantastycznym widokiem na sterczące ponad drzewami drapacze chmur. Mimo że Harlem znacznie się poprawił i ucywilizował, to jednak ta część parku, która z nim graniczy, jest najgorzej utrzymaną i najmniej ciekawą jego częścią. Po alejach kręci się sporo szemranych osobników, a i w krzakach dostrzec można sporą aktywność.

Przy jeziorku siedział gość grający smętne, jazzowe melodie na mocno spracowanym banjo. Był całkiem mocno wstawiony, ale trzymał rytm i całkiem nieźle mu to wychodziło. Wygrzebałem więc z kieszeni, wymięte pięć dolców i wrzuciłem do leżącego przed nim kapelusza. Odchodziliśmy żegnani dziękczynnym standardem jazzowym, który bardzo nam się spodobał.

Idąc niespiesznie alejami, otoczeni śpiewem ptaków i szmerem potoków, zastanawialiśmy się z Madzią, jak coś takiego uchowało się w centrum jednego z bardziej zatłoczonych miast świata, w którym każdy metr ziemi jest na wagę złota. I tu przechodzimy do ulubionej przez Was części artykułu, do historii.

Central Park w Nowym Jorku i jego historia

Central Park podobnie jak cały Nowy Jork przeżywał swoje chwile chwały i upadku. W latach siedemdziesiątych poprzedniego wieku była to mekka handlarzy narkotyków, bezdomnych oraz tych, którzy woleli nie rzucać się w oczy mieszkańcom miasta w ciągu dnia. Wraz ze zmianą podejścia do przestępczości w latach dziewięćdziesiątych, miejsce to oczyszczono i odrestaurowano. Burmistrz Rudolph Giulianie w okresie swoich rządów postawił sobie za cel pozbycie się przestępców z ulic Nowego Jorku. To trudne wyzwanie rozpoczął od Manhattanu i Central Parku.

Za kwotę ponad pięćdziesięciu milionów dolarów przywrócono dawną świetność tej części miasta. Wraz z nowym tysiącleciem Central Park mógł zacząć pełnić taką funkcję, jaką wyznaczyli mu jego twórcy na początku dziewiętnastego wieku. W założeniu park miał być nie tylko miejscem relaksu dla mieszkańców miasta, ale także integrować wszystkie grupy społeczne zamieszkujące ówczesny Manhattan.

Początki miejskiego parku na Manhattanie w Nowym Jorku

Na samym początku, przed wiekami centralna część wyspy Manhattan była prawdziwym pustkowiem. Dzikie lasy porastały wyspę od północy aż na samo południe. Jedynie w samym centrum było niewielkie miasteczko dla zbiegłych z południowych stanów czarnych niewolników. Sami nazwali swoją miejscowość Harlem i stała się ona zalążkiem dzisiejszej dzielnicy noszącej wciąż tę samą nazwę.

Wraz z koleją i rozwojem handlu na wyspie przybywało ludzi. Pojawili się bogaci inwestorzy i duże koncerny. Rozpoczął się dynamiczny rozwój, zwłaszcza południowej części wyspy. Zaczęły powstawać budynki, ulice i sklepy, a na parki nikt nie marnował miejsca. Dopiero w połowie dziewiętnastego wieku poeta William Cullen Bryant rzucił pomysł stworzenia wielkiego parku dla ponad 700 tysięcy mieszkańców ówczesnego Nowego Jorku. Pomysł spodobał się władzom miasta i przystąpiono do pracy. Było jej sporo, podczas budowy wysadzono skały i wywożono gruzy. Na ich miejscu pojawiła się, sprowadzona z innej części miasta, ziemia i bogata roślinność. Samych drzew zasadzono ponad dwadzieścia tysięcy. Poza nimi pojawiły się krzewy, kwiaty i trawa.

Central Park w Nowym Jorku ogromny projekt

W parku zbudowano sztuczne góry, polany oraz jeziora i rzeki spięte stylowymi, bardzo ładnymi mostami. Pojawiły się ścieżki wykładane kamieniami, aleje oraz ogrody pełne ławek i latarni. Budowa zakończyła się po niemal szesnastu latach i Central Park stał się parkiem miejskim, czego nie było na całym świecie, a główny jego architekt Calverta Vaux zyskał na zawsze sławę i miano wielkiego architekta zieleni.

Z biegiem lat na terenie parku pojawiły się nowe bramy, ogrody i cała masa rzeźb i posągów. Najsłynniejsza z nich to generał William Sherman siedzący na koniu. Posąg stoi w najpopularniejszej części parku, tej w pobliżu słynnego hotelu Plaza należącego do prezydenta Stanów Zjednoczonych.

Inna atrakcja Central Park leży całkiem niedaleko, jest to Central Park Wildlife Center, czyli nieduża, ale dobrze znane manhattańskie Zoo. Jednak najbliższy naszemu sercu jest posąg króla Jagiełły, który stanął niedaleko Turtle Pond. Króla przedstawiono siedzącego na koniu tuż przed bitwą pod Grunwaldem. Wysoko unosi dwa miecze podarowane mu przez zadufanego mistrza zakonu krzyżackiego. Pomnik stoi w parku od roku 1945 i jest jednym z dwudziestu dziewięciu posągów mających na stałe swoje miejsce w sercu Manhattanu.

Central Park w Nowym Jorku dzisiaj

Dziś, po przemianach z lat dziewięćdziesiątych poprzedniego wieku, Central Park jest miejscem, gdzie bezpiecznie i z przyjemnością odpoczywają całe rodziny. Przede wszystkim są to mieszkańcy Manhattanu, ale nie tylko. Mieszkańcy innych części Nowego Jorku, ci spoza wyspy, także chętnie tu zaglądają.

Park jest idealnym miejscem na uprawianie joggingu, zwłaszcza deptak dookoła Jacqueline Kennedy Onassis Reservoir są idealnym miejscem do biegania. Poza tym jest tu ponad dwadzieścia placów zabaw dla dzieci, tyle samo lub więcej boisk do gry w przeróżne sporty, korty tenisowe, a także miejsca do jazdy konnej. Po jeziorach i rzekach można popływać łodzią albo wysłuchać któregoś z licznych koncertów.

Dookoła parku usytuowane są słynne, nowojorskie muzea oraz galerie sztuki. Najsłynniejsze z nich to stojące przy 5th Ave. Museum of the City of New York. Kawałek dalej The Jewish Museum, a dokładnie po drugiej stronie parku stoi moje ulubione — Amerykańskie Muzeum Historii Naturalnej.

Poza tym w parku odbywają się liczne koncerty i wystawy najsłynniejszych artystów świata. To o czym napisałem to zaledwie ułamek atrakcji, jakie oferuje Central Park. Tutaj każdy, dosłownie każdy znajdzie coś dla siebie. Jednym słowem Central Park jest miejscem, które powinno posiadać każde, wielkie miasto.

Central Park w Nowym Jorku informacje praktyczne

• Central Park leży pomiędzy Piątą Aleją a Central Park West oraz ciągnie się od 59 ulicy aż do 110 ulicy.
• Niemal każda nitka metra ma swoje stacje w pobliżu parku.
• Wejście do parku jest darmowe, choć niektóre atrakcje znajdujące się w nim są płatne.
• W parku stoi tysiące ławek, zabronione jest jednak spanie na nich i zostawanie w parku na noc.

Central Park w Nowym Jorku fakty, informacje i ciekawostki

• Park zajmuje prawie 350 hektarów powierzchni, czyli jest większy niż Watykan. Jest również większy od Monaco niemal sześciokrotnie. Park ma długość ponad 4 kilometry i szerokość niespełna kilometra.
• W Central Parku nakręcono ponad 350 popularnych filmów i całą masę szmir. Czyni go to najczęściej pojawiającym się na ekranie parkiem świata.
• Znajduje się tu 29 rzeźb i posągów na stałe wkomponowanych w obraz parku. Przedstawiają one sławnych ludzi, jak i postaci fikcyjne.
• Central Park był pierwszym parkiem publicznym w USA.
• Wbrew pozorom budowa parku była bardzo skomplikowanym przedsięwzięciem. Przed zalesieniem trzeba było wysadzić tysiące ton skał i pozbyć się gruzu. Transport ziemi z niedalekiej New Jersey zajął budowniczym kilka lat. Podobno przy budowie parku zużyto więcej materiałów wybuchowych niż podczas całej, wielkiej bitwy pod Gettysburgiem.
• Przed rozpoczęciem budowy przeniesiono miasteczko Harlem, w której mieszkało ponad 1500 czarnoskórych uciekinierów z południowych stanów.
• Budowa parku pochłonęła więcej pieniędzy, niż w ciągu roku otrzymywał cały stan Alaska.
• W Central Parku stoi wciąż działająca, największa na świecie karuzela. Można przejechać się na jednym z 54 drewnianych koni.
• W parku ustawiono obelisk przywieziony z Egiptu, nazywany Igłą Kleopatry. Jego wiek datuje się na rok 1450 przed naszą erą. Pokryty jest hieroglifami opisującymi życie na egipskim dworze. Początkowo przygotowano miejsce na dwa bliźniacze obeliski, lecz nim zapakowano je na statek, Brytyjczycy wywieźli jeden z nich do Londynu. Możemy go oglądać w Muzeum Brytyjskim w Londynie. Do dziś trwają zacięte sprzeczki, kto komu ukradł jedną z igieł.
• Central Park jest najczęściej odwiedzanym parkiem w USA. Rocznie spaceruje jego alejami ponad 40 milionów ludzi.
• Przez park biegnie prawie 100 kilometrów ścieżek i alejek. Otaczają one siedem jezior i stawów oraz kilkadziesiąt miejsc sportowych i rekreacyjnych.
• W parku stoi ponad 9 tysięcy ławek. Gdyby je ustawić jedną przy drugiej, ciągnęłyby się na długość ponad 11 kilometrów.

Angielska wersja językowa