Zegar Astronomiczny Orloj w Pradze.
Czeska Praga to miasto stare i pełne tajemnic. Jak twierdzą jego mieszkańcy, każdy dom na Starym Mieście ma swoją legendę lub sławnego człowieka, który w nim mieszkał. Gdy trafiliśmy do stolicy Republiki Czeskiej, uznaliśmy zgodnie, że miasto to robi na nas większe wrażenie, aniżeli odwiedzony niedawno Paryż ze swoją Wieżą Eiffela.
Jednak jest w Pradze coś, co szczególnie przyciągnęło naszą uwagę, nie tylko naszą zresztą, ale tysięcy ludzi, którzy pojawiają się w mieście każdego roku, by popatrzeć na jeden z najstarszych zegarów astronomicznych na świecie.
Zegar Astronomiczny Orloj i Ratusz Staromiejski w Pradze
Praski Zegar Astronomiczny, zwany przez mieszkańców Pragi; praski Orloj, umieszczony został na jednej ze ścian Ratusza Staromiejskiego, który sam w sobie jest również niezwykłym zabytkiem. Budynek pełni swą funkcję już od roku 1338. Jego konstrukcja jest bardzo ciekawa, gdyż do budowy wykorzystano dwie stare kamienice, dokładając do nich gotycką wieżę.
Pierwszy zegar powstał w roku 1410, dokładnie wówczas, gdy wojska polsko-litewskie kopały tyłki butnym Krzyżakom pod Grunwaldem. Wykonał go Mikulas Kadane, jednak wczesna konstrukcja była wadliwa i psuła się notorycznie, wprawiając władze miasta w konsternację.
Co możesz robić w czeskiej Pradze i co zobaczyć oraz ile to kosztuje
- Nam bardzo podobała się kolacja w stylu średniowiecznym stylu, podczas której mieliśmy okazję kosztować tradycyjnych dań no i pić bez umiaru, jak to w średniowieczu bywało 🙂
- Polecam zakup biletu do zamku w Pradze z opcją wejścia bez kolejki. Pamiętaj, że Praga to bardzo popularne miejsce i na drodze swoich wędrówek napotkasz wielu turystów, którzy podobnie jak Ty będą chcieli dostać się do popularnych w mieście atrakcji. Dlatego też kup wcześniej bilet, by nie utknąć w niepotrzebnej kolejce do kasy.
- Wyprawa do praskich podziemi z przewodnikiem, to duża przygoda i niesamowite przeżycie, zwłaszcza dla młodszych podróżników.
- Zarezerwuj hotel i pamiętaj, by leżał on blisko atrakcji, które Cię interesują. Zwiedzanie będzie proste i przyjemne.
- Wynajem auta, dzięki czemu będziesz mógł sprawnie i przyjemnie realizować swoje wakacyjne plany.
Mistrz zegarmistrzostwa Hanus konstruktor Zegara Astronomicznego z Pragi
Po latach, gdy kłopoty z mechanizmem, odmierzającym czas na miejskim ratuszu, stały się codziennością, władze miasta zwróciły się do słynnego zegarmistrza, mistrza w swoim fachu Hanusa z Ruze, by ten skonstruował nowy zegar.
Mistrz Hanus był znanym w całej Europie konstruktorem mechanizmów nie tylko zegarowych, ale także składał wagi i skomplikowane zamki oraz kłódki. W pracach swoich korzystał często ze starszych projektów, które unowocześniał i poprawiał. W ciągu życia wykształcił on wielu uczniów, którzy z czasem stali się równie słynnymi konstruktorami.
Jak udało nam się dowiedzieć, w zapiskach miejskich nie zachowały się szczegóły dotyczące okresu powstania zegara oraz tego, czy mistrz Hanus stworzył nowy zegar, czy tylko, jak twierdzą niektórzy historycy, poprawił pracę swego poprzednika.
Zegar Astronomiczny Orloj i jego budowa
Zegar Astronomiczny Orloj, który stworzył mistrz Hanus i który do dziś wisi na ścianie praskiego ratusza staromiejskiego, składa się z kilku części i skomplikowanych mechanizmów. Potrafi on odliczać czas astronomiczny, kiedy to pokazuje położenie ważniejszych ciał niebieskich na niebie. Wokół tej części zegara rozmieszczono cztery figury, są to: Mędrzec lub filozof zapisujący swoje złote myśli, Naukowiec z teleskopem patrzący w gwiazdy, Kronikarz ze swym dziennikiem w dłoni i Anioł Michał obrońca kościoła, uzbrojony w miecz i tarczę.
Kolejną częścią niezwykłego zegara jest tarcza pokazująca czas i datę. Jest to jedyny zegar na świecie pokazujący jednocześnie czas środkowoeuropejski, staroczeski i babiloński. Wokół niego rozmieszczono cztery figury, które poruszają się, podczas gdy zegar wybija pełne godziny.
Figury przedstawiają takie postaci jak: Śmierć w formie kościotrupa z dzwonkiem w jednej kościstej dłoni, a klepsydrą w drugiej. Następny jest Turek, będący symbolem pożądania i rozwiązłości. Kolejna postać to Skąpiec z sakiewką i na końcu figura symbolizująca próżność stojąca z lustrem w dłoni. Tuż nad zegarem umieszczono dwa okna, w których pojawiają się postaci apostołów.
W lewym oknie pojawiają się kolejno: św. Piotr jako najważniejszy z apostołów i patron papieży oraz zegarmistrzów i innych rzemieślników. Następnie św. Mateusz również patron rzemieślników, kowali i cukierników. Po Mateuszu pojawia się św. Filip jako patron handlowców, kibiców sportowych i garbarzy. Następny jest św. Paweł, a po nim św. Szymon.
W oknie prawym pojawiają się kolejno: św. Jakub patron wojowników. Po nim św. Andrzej opiekujący się górnikami. Kolejną postacią jest św. Juda wspomagający ludzi w ich najgorszych czasach. Po Judzie pojawia się św. Tomasz wspomagający architektów, św. Jan autor ewangelii i jako ostatni św. Barnaba z czaszką w dłoni.
Tuż nad oknami umieszczono figurę koguta. Jest to postać symbolizująca życie, a jego pianie kończy przemarsz świętych. Podczas gdy zegar wybija kolejne godziny od 9 rano aż do 11 wieczorem, wszystkie umieszczone na nim postaci poruszają się i wykonują ruchy zaprogramowane przez zegarmistrza ponad sześćset lat temu.
Zegar Astronomiczny Orloj w Pradze i jego historia
Najstarszą częścią zegara jest tarcza zegarowa. Pochodzi ona jeszcze z roku 1410, reszta jest o kilkadziesiąt lat nowsza. Gdy zegar w Pradze zaczął odliczać czas, do stolicy Czech zaczęli zjeżdżać ludzie z całej Europy, by podziwiać niezwykły mechanizm.
Legenda głosi, że mistrz Hanus zamiast nagrody za swą pracę, został przez władzę miasta oślepiony. Zdecydowano się na tak drastyczny krok tylko po to, by nigdy już nie mógł zbudować czegoś równie pięknego, jak zegar Orloj.
Podobno, gdy zegarmistrz dowiedział się o spisku, uszkodził mechanizm zegarowy, wkładając w niego i tracąc przy okazji rękę. Inna legenda mówi, że Hanus rzucił się do wnętrza zegara i zginął pocięty jego trybami. Jakkolwiek by nie było, faktem jest, że zegar nie działał przez kolejne kilkadziesiąt lat, a wieżę, w którą wbudowano mechanizm, uznano za nawiedzoną przez oszukanego zegarmistrza.
Zegar Orloj był wielokrotnie naprawiany i unowocześniany, choć cała konstrukcja pozostaje wierna oryginałowi.
W roku 1735 zegar był tak zaniedbany i w tak złym stanie technicznym, że włodarze prascy rozważali wymontowanie go i oddanie na złom. Jednak dzięki interwencji jednego z profesorów tamtejszego uniwersytetu, zegar przetrwał i został naprawiony.
Kolejną modernizację mechanizm przeszedł w roku 1865. Wymieniono wówczas kilka części zegara i dodano nowe elementy.
Najgorszym okresem dla Zegara Astronomicznego w Pradze okazał się okres II Wojny Światowej. Został on niemal zupełnie zniszczony po tym, gdy Niemcy podpalili ratusz. Mechanizm wrócił na swoje miejsce dopiero w roku 1948. Wymieniono wówczas większość elementów mechanicznych oraz zastąpiono oryginalne figury ich wiernymi kopiami.
Jeżeli znajdziesz się w Pradze na starym mieście, koniecznie zatrzymaj się przed wieżą zegarową, by obejrzeć spektakl, który odbywa się tam codziennie od samego średniowiecza.
Zegar Astronomiczny Orloj w Pradze ciekawostki
- Pierwszy zegar astronomiczny w Pradze zbudowano w roku 1410, kolejny, który możemy oglądać dzisiaj, zbudowano kilkadziesiąt lat później.
- Zegar wybija pełne godziny od 9 rano do 11 wieczorem.
- Czeska nazwa zegara to Orloj. Oznacza ona nic innego. Jak zegar wieżowy w języku staroczeskim.
- Do dziś trwa sprzeczka wśród historyków o to, kto tak naprawdę zaprojektował praski zegar astronomiczny.
- Zegar Astronomiczny Orloj w Pradze jest najstarszym zegarem astronomicznym w Europie.
- Praga nie jest jedynym miastem w Czechach, które może pochwalić się starym zegarem astronomicznym. Podobny zegar, pochodzący z XIV wieku znajduje się w Ołomuńcu. Inny niemal równie stary zdobi ratusz w Prostejovie.
- Choć Zegar Astronomiczny Orloj w Pradze nie jest najstarszym zegarem astronomicznym na świecie, to jest on najbardziej znany i rozpoznawalny.
- Zegar Astronomiczny Orloj w Pradze uważa się za przeklęty. Ma go nawiedzać duch konstruktora. Kilka razy w roku organizowane są nocne spotkania pod zegarem, by zobaczyć pojawiającego się tam podobno ducha mistrza Hanusa.
- Wykonane w roku 1945 figury apostołów pozbawione są oczu. Wyjaśnienie jest bardzo proste. Z odległości wielu metrów szczegół ten jest niewidoczny, więc artysta ułatwił sobie zadanie.
