Clevedon Court posiadłość National Trust koło Bristolu

Clevedon Court jest dworkiem szlacheckim, którego korzenie sięgają XIV wieku. Posiadłość zbudowano na podwalinach wcześniejszej konstrukcji, która stała w tym miejscu na przełomie XII i XIII wieku. Obecnie dwór znajduje się w częściowej dyspozycji organizacji National Trust i jest przez nią zarządzany. W artykule poniżej opowiem Ci o historii tego niezwykle ciekawego miejsca oraz o dawnych mieszkańcach posiadłości. Dowiesz się także, czy warto nadrobić drogi i wydać kilkanaście funtów, by ją zobaczyć.

Clevedon Court i jego historia

Jak wspomniałem wcześniej posiadłość Clevedon Court, zbudowana została na fundamentach dwunastowiecznej budowli wojskowej. Dawna wieża obronna oraz część murów stały się integralną częścią domu i można je obejrzeć, spacerując po udostępnionych pomieszczeniach. Budowniczym Clevekon Court był Sir John de Clevedon, który w roku 1336 przebudował dawne budynki obronne w przytulną posiadłość dla siebie i rodziny. Dworek okazał się chyba wygodnym miejscem, gdyż rodzina Clevedonów mieszkała tam przez kolejne kilkaset lat. W tym czasie dom kilkukrotnie poddawano rozbudowie. Dziś łatwo zauważyć odmienność w stylu poszczególnych części budynku. Kolejnym właścicielem domu został bogaty kupiec z Bristolu Abraham Elton. Dzięki pieniądzom oraz koneksjom na dworze, w roku 1717 zyskał tytuł baroneta i prawo do posiadania ziemi, co pozwoliło mu na kupno dużych ilości terenów wokół dzisiejszego miasta Clevedon. To wówczas Clevedon Court stał się rodzinnym domem letnim dla rodziny Eltonów.

Zaraz potem posiadłość ponownie przebudowano, czyniąc z niej nowoczesną willę szlachecką. Po śmierci Abrahama, jego syn Abraham III przejął schedę po ojcu, po czym otoczył dworek rozległymi i pięknymi ogrodami. Niestety syn nie okazał się dość bystrym biznesmenem, by utrzymać rodzinny majątek. Eltonowie zbankrutowali w roku 1745, choć szczęśliwie udało im się zachować dom, który przez kolejne lata stał pusty i popadł w ruinę. Dopiero Sir Abraham IV, młodszy brat Abrahama III, dorobił się majątku jako prawnik i ostatecznie pospłacał rodzinne długi.

W roku 1882 w pomieszczeniach dla służby wybuchł pożar i dwór został poważnie uszkodzony. Była to oczywiście duża tragedia, ale także okazja do przebudowy oraz instalacji najnowszych wynalazków, jakimi były gaz miejski no i oczywiście elektryczność. Dzięki dobremu projektowi i wykonaniu wszystkich prac dom do dziś nadaje się do zamieszkania. Pomimo że rodzina Eltonów wciąż mieszka w Clevedon i zachowała prawa do części domu, całość posiadłości zarządzana jest przez organizację National Trust. Niestety jedynie część domu przeznaczona jest dla turystów. Ponad połowa wszystkich pomieszczeń pełni funkcję administracyjną oraz prywatną część posiadłości rodziny Eltonów. W pogodne dni można spotkać ich podczas spacerów po ogrodach lub w korytarzach domu.

Clevedon Court zwiedzanie starej posiadłości

Nim zaczniesz zwiedzanie Clevedon Court w wejściu powita Cię jeden z pracowników National Trust. Najprawdopodobniej będzie to wiekowy wolontariusz, który z pewnością pamięta jeszcze czasy, gdy posiadłość zamieszkana była przez poprzednich właścicieli. W kilku zdaniach opowie Ci on o rozmieszczeniu pomieszczeń w dworku, do których dostęp mają odwiedzający go goście. Podczas spaceru po domu spotkasz na swej drodze wielu podobnych mu ludzi, którzy z wielką ochotą i pasją opowiedzą o ciekawostkach samej posiadłości, a także o ludziach zamieszkujących ją w przeszłości.

Bardzo ciekawe jest główne wejście do dworu, które wraz z holem, znajdującym się w głębi domu, stanowi jedną z najstarszych części budynku. Dostrzec tu można elementy starej XIII wiecznej, normandzkiej wieży obronnej. Nie mniej ciekawy jest główny salon, znajdujący się po lewej stronie od wejścia. Jest to spore pomieszczenie wypełnione zabytkowymi meblami i dziesiątkami obrazów, przedstawiających postaci związane z domem. Bez trudu znajdziesz tu portrety kolejnych właścicieli Clevedon Court, a także członków ich rodzin. Każda z postaci kryje w sobie jakąś historię, o którą bez zażenowania możesz wypytać kręcących się w pobliżu przewodników.

Interesującą konstrukcją jest zadaszenie nad wejściem do salonu. Wydaje się ono lekko pozbawione sensu i nie specjalnie przydatne. Okazuje się jednak, że dwór wyglądał zupełnie inaczej przed wielkim pożarem w roku 1882. Podczas odbudowy i rekonstrukcji zmieniono kształt dachu, co wymusiło przebudowę wnętrza domu. Dziś antresola nad salonem, jest swoistym składem starych dokumentów i biblioteką zarazem. Aby móc dostać się na górę należy posiadać solidne wytłumaczenie i uzyskać zgodę właścicieli domu. Wszystko to ze względu na trzymane tam prywatne rodzinne obrazy, zdjęcia i dokumenty datowane na całe wieki w przeszłość.

Innym ciekawym miejscem w salonie jest ogromny kominek zbudowany z kamieni, które pozyskano z rozebranej podczas budowy starej, normandzkiej twierdzy. Normanowie wierzyli, że zdobiąc budynki obronne wizerunkami swoich herosów i bohaterów wzmacniają ich potęga i wytrzymałość. W Clevedon Court znajdziesz kilka wyciętych w kamieniu postaci i symboli, pamiętaj, tylko by dokładnie się rozglądać. Z salonu możesz udać się schodami w górę, gdzie zobaczysz stare sypialnie, łazienki, salonik oraz niewielką kapliczkę. Zwiedzanie jest bardzo przyjemne, zwłaszcza gdy nie będzie wielu innych gości. Pomieszczenia są lekko przyciasne, zwłaszcza schody i korytarze, nie trzeba więc wiele, by zrobił się tłok. Na parterze możesz zobaczyć jeszcze pomieszczenia gospodarcze oraz kuchnię i spiżarnię.

Muzeum szkła i porcelany

Dawne zamożne rodziny, w tym także Eltonowie, żyli sobie spokojnie, czerpiąc garściami ze sporego, rodzinnego majątku. Część domowników prowadziła hulaszczy tryb życia, inni podróżowali, a jeszcze inni oddawali się własnym pasjom. Jedną z nich, dzięki której w Clevedon Court powstało niewielkie muzeum, było kolekcjonowanie ceramiki i szkła, wytwarzanego przez lokalnych rzemieślników. Niektórzy z domowników próbowali także swych sił w tym niełatwym rzemiośle, czego dowody zobaczysz pośród zgromadzonych w muzeum eksponatów.

Ciekawe i bardzo ładne są szklane butelki, wazony i inne drobne przedmioty, powstające w wytwórni szkła Nailsea Glassworks. Była to manufaktura działająca od roku 1788 do 1873. Podczas produkcji wykorzystywano wiele technik, które dziś już odeszły w zapomnienie. Poza tym w muzeum zobaczysz przepiękne gliniane dzieła sztuki, za które odpowiedzialny jest Sir Edmund Harry Elton, ósmy z kolei baronet Clevedon. Na przełomie XIX i XX wieku stworzył on studio garncarskie, w którym powstawały niezwykle ładne gliniane przedmioty użytkowe. Na tle innych wyróżniały się tym, że zdobione były innowacyjną techniką znaną tylko tutaj. Do ozdabiania wazonów, garnków, lamp i innych ozdób, wykorzystywano złoto, srebro i platynę. Warto zostać trochę dłużej w tym niewielkim pomieszczeniu, pełnym prześlicznych drobiazgów.

Park i ogrody wokół starej posiadłości

Spacerując wokół dworu w Clevedon zgodnie uznaliśmy, że to właśnie otaczające go ogrody i park są największą atrakcję tej posiadłości. Duża przestrzeń za domem została zagospodarowana na klomby pełne kwiatów, urocze murki i wieżyczki, ozdobione ławkami i ścieżkami. Równie pięknie wyglądają zielone tarasy, powstałe na wzniesieniu, którego zwieńczeniem jest stary, gęsty las. Na terenie parku znajduje się tajemnicza wieża połączona z murem otaczającym posiadłość. Piszę tajemnicza, gdyż jej przeznaczenie nie jest znane i nie pojawia się w żadnym z dokumentów. Przypuszcza się, że zbudowano ją z myślą o obronie części domu stykającej się z lasem.

Również otaczające posiadłość mury są niezwykle stare, lecz ich data powstania nie jest znana. Część z nich pochodzi zapewne jeszcze z XIII wieku. Poza tym wszystkie nowsze konstrukcje zbudowane zostały w stylu gregoriańskim lub wiktoriańskim. Bardzo stara jest również kamienna stodoła, stojąca tuż przy bramie wjazdowej. Otacza ją kamienny mur, tworząc wewnątrz uroczy zakątek pełen kwiatów i tajemniczości.

Innym ciekawym elementem ogrodów w Clevedon Court, jest biały domek letni, stojący na wzniesieniu. Zbudowano go jako punkt widokowy i ozdobę ogrodu. Niestety nie jest on obecnie zagospodarowany i widać na nim potrzebę remontu. Inną niezbyt przyjemną rzeczą, jest straszny hałas, dochodzący do ogrodów z nieodległej autostrady M5. Szum jest bardzo głośny i nigdy się nie kończy. Podobno można do tego przywyknąć, ale nam się nie udało.

Clevedon Court informacje praktyczne

• Adres Clevedon Court to: Tickenham Road, Clevedon, North Somerset, BS21 6QU

• Dojazd jest niezwykle prosty, wystarczy zjechać z autostrady M5 zjazdem numer 20.
• W posiadłości znajduje się darmowy parking.

Clevedon Court ciekawostki

• Clevedon Court pochodzi z przełomu XIII i XIV wieku.
• Dom zbudowano w miejscu wcześniejszych instalacji obronnych w tym wieży obronnej, której pozostałości są do dziś częścią dworu.
• Od początku XVIII wieku aż do dziś właścicielami Clevedon Court, jest rodzina Eltonów.
• Wszyscy najstarsi mężczyźni w rodzie noszą imię Abraham.
• Wczesny majątek rodziny Eltonów pochodzi z obrotu miedzią i szkłem. Jednak dopiero inwestycje Abrahama II w handel niewolnikami, przewożonymi z Afryki do Ameryki i na Karaiby przyniósł rodzinie prawdziwą fortunę.
• Złote czasy niewolnictwa w Europie przypadają na XVI i XVII wiek. Ówczesny handel ludźmi nazywany jest Wielkim Niewolniczym Trójkątem. Nazwa pochodzi od trasy, jaką wykonywały statki niewolnicze, płynąc z Europy do Afryki po niewolników, potem do Ameryki i w drogę powrotną do Europy.
• Sir Abraham IV był pierwszym w rodzie, który zbił fortunę, nie brudząc się handlem ludźmi. Działał on w ruchu abolicjonistów i działał na rzecz równych praw dla każdego.
• Dom wraz z otaczającą go ziemią trafił pod opiekę organizacji National Trust w roku 1960.
• Rodzina Eltonów do dziś mieszka w miejscowości Clevedon i ma prawa do części domu.