Katedra w Wells piękny przykład średniowiecznej architektury

Katedra w Wells to świątynia, której pełna nazwa brzmi; Cathedral Church of St. Andrew, Kościół katedralny świętego Andrzeja, stoi w miasteczku Wells w południowo-zachodniej Anglii w hrabstwie Somerset.

Katedra w Wells i jej zachodnia imponująca fasada, pochodząca z 1230 roku, jest jedną z największych galerii średniowiecznych rzeźb na świecie. Te wyryte w kamieniu ilustracje wiary chrześcijańskiej, podziwialiśmy pewnego deszczowego dnia pod koniec kwietnia w Wells w Zachodniej Anglii. W artykule poniżej opowiem Ci o tym niezwykłym zabytku, skrywającym w swoich murach długie wieki historii.

Katedra w Wells oraz jej historia

Wyruszyliśmy do Wells z Bristolu, oddalonego zaledwie o 30 kilometrów. Droga minęła szybko, gdyż okolice Somerset są malownicze i jest co oglądać, a droga wcale się nie dłuży. Wells w Somerset położone jest w malowniczych terenach wiejskich tak typowych dla tej angielskiej krainy. Charakter tego miejsca kształtują niewielkie wzgórza oraz równina Somerset Levels. Jako że decydującą rolę w tych okolicach odgrywa rolnictwo, przez całą drogę mijaliśmy kolorowe, świetnie utrzymane wioski i pola ze stadami owiec, po prostu sielsko anielsko i przyjemnie.

Zrobiło się jeszcze przyjemniej, gdy deszczowy początkowo dzień, niespodziewanie rozjaśnił się i gdy dojechaliśmy na miejsce, wielka Katedra w Wells spowita była w złotych promieniach słońca, dzięki czemu mogliśmy w pełni podziwiać imponujące płaskorzeźby na frontowej części świątyni.

Zaczynają się one od dolnej niszy scenami biblijnymi, następnie odnoszą się do królów, biskupów i zastępów anielskich aż do dwunastu apostołów z Chrystusem ponad wszystkimi. Katedra otoczona jest trawnikami, pełnymi ławek, drzew i dobrze utrzymanych alejek. Przy dobrej pogodzie można tu po prostu usiąść na trawie i podziwiać przepiękną fasadę ogromnej katedry w Wells. Niestety jak przystało na Anglię pogoda, ta zmieniła się ponownie w zaledwie kilka minut i niemal bez ostrzeżenia spadł rzęsisty deszcz. Nie było wyjścia, trzeba było uciekać do wnętrza kościoła, które jest nie mniej ciekawe od jej zewnętrznej powłoki, no i co ważne, suche.

Katedra w Wells i jej imponujące wnętrze

Wewnątrz kościoła zobaczyliśmy unikalną konstrukcję sklepienia łukowego. Ten prosty, ale zdumiewający projekt, często postrzegany jako nowoczesny, datuje się na lata 1338 – 1348. Zastosowano ten typ sklepień ze względu na wielkość całej katedry a w szczególności, wielkich jak na tamte czasy wież. System ten pozwolił odciążyć podwaliny olbrzymiej konstrukcji. Jak widać na fotografiach, które udało nam się wykonać, sklepienia łukowe wewnątrz katedry tworzą bajeczne wzory, które w połączeniu z kolorowymi witrażami, przez które wpadają do wnętrza promienie słońca (o ile właśnie nie pada), zapierają dech w piersiach.

W jednej z naw ustawiony jest zegar wybijający każdy kwadrans. Warto zatrzymać się przy nim i zobaczyć drewnianych rycerzy potykających się nieprzerwanym od setek lat w niekończącym się turnieju. Zegar ten wyznaczał niegdyś rytm życia ludzi i samej katedry, warto pomyśleć o całych pokoleniach ludzi gapiących się na ten prastary mechanizm tak jak my teraz.

Najstarsza część wiekowej katedry

Najstarsza część katedry znajduje się po zachodniej stronie świątyni, gdzie pod drewnianymi ławami możesz zobaczyć kunsztownie rzeźbione płaskorzeźby z imionami biskupów. Tam też znaleźliśmy zużyte schody pnące się na wspaniałą salę kolumnową, której budowa zakończyła się w 1306 roku. Ośmiokątna komnata służyła do zebrań kanoników, zresztą obecnie używana jest w tym samym celu.

Stworzono tam mini muzeum, gdzie w szklanych gablotach możemy podziwiać rękopisy oraz narzędzia, którymi obrabiano kamień do budowy murów. Oczywiście koniecznie należy wspiąć się na jedną z wież, by zobaczyć umieszczoną w niej bibliotekę. Znajdują się tam tysiące ksiąg czasami nawet kilkuset letnich. W Sali tej fotografowanie z fleszem jest surowo zabronione ze względu na delikatność białych kruków.

Wells to nie tylko słynna świątynia

Nie tylko samą katedrą Wells żyje. Tuż przy katedrze biegnie Vicar’s Close, najstarsza w Europie zamieszkana ulica. Budowę domów zakończono w 1363 i przeznaczono je dla członków chóru katedralnego. Wizyta w katedrze jest darmowa, jednak że utrzymanie tych starych murów w należytym stanie kosztuje około 3000 funtów dziennie, zachęcam do pozostawienia symbolicznego datku, zwłaszcza że nie otrzymuje ona bezpośredniej dotacji od rządu. Wszystkich lubiących historię zachęcam serdecznie do odwiedzenia tego niezwykłego miejsca.

Katedra w Wells i kilka słów na zakończenie

Katedra w Wells pozostaje miejscem, w którym historia, sztuka i duchowość splatają się w harmonijną całość. Jej strzeliste łuki, niezwykłe sklepienia i kamienne detale opowiadają nie tylko o kunszcie średniowiecznych budowniczych, lecz także o wiekach wiary i codziennego życia, które toczyło się w jej murach. To przestrzeń sprzyjająca refleksji — niezależnie od tego, czy odwiedza się ją jako zabytek, dzieło architektury, czy miejsce modlitwy. Opuszczając Wells, trudno nie odnieść wrażenia, że katedra pozostaje w pamięci na długo, zachęcając do powrotu i ponownego odkrywania jej spokojnego, ponadczasowego piękna.

Katedra w Wells informacje, fakty i ciekawostki

W katedrze z Wells kręcono wiele filmów i seriali. Powstało także sporo programów dokumentalnych i historycznych. Jednym z filmów, całkiem dobrych zresztą, jest The Spanish Princess.
W najbliższym sąsiedztwie katedry znajduje się jedno z najstarszych w okolicy osiedli mieszkaniowych. Zbudowane przy ulicy Vicars’ Close domy, służyły wikariuszom i kościelnemu chórowi z Wells.
Katedra z Wells może poszczycić się jednym z największych okien wypełnionych kolorowymi witrażami. Przedstawione na nich historie opowiadają dzieje Brytanii.
Poza samą katedrą miasteczko Wells oferuje wiele atrakcji historycznych. Są to między innymi Pałac Biskupi, biskupie ogrody oraz kilka kościołów z Saxon montuary chapel.
Katedra w Wells jest poświęcona św. Andrzejowi Apostołowi i stanowi siedzibę biskupa Bath and Wells.
Budowę obecnej katedry rozpoczęto w 1175 roku, a prace trwały kilkadziesiąt lat.
Uznawana jest za pierwszą katedrę w Anglii wzniesioną w całości w stylu gotyckim.
Jej zachodnia fasada zdobiona jest ponad 300 rzeźbami przedstawiającymi postacie religijne i świeckie.
Rzeźby na fasadzie były pierwotnie polichromowane i mieniły się intensywnymi kolorami.
Charakterystycznym elementem wnętrza są tzw. łuki nożycowe, które wzmacniają konstrukcję wieży.
Łuki te powstały w XIV wieku, aby zapobiec zawaleniu się centralnej części katedry.
W katedrze znajduje się jeden z najstarszych działających zegarów mechanicznych na świecie.
Zegar nie tylko wskazuje czas, ale także fazy Księżyca i elementy średniowiecznego kosmosu.
Katedralny chór słynie z wysokiego poziomu muzyki liturgicznej i wielowiekowej tradycji.
Witraże katedry należą do najcenniejszych przykładów średniowiecznej sztuki szklarskiej w Anglii.
Jednym z najsłynniejszych jest tzw. Okno Jessego z XIV wieku.
Katedra posiada średniowieczną bibliotekę z cennymi rękopisami.
W czasie angielskiej wojny domowej wnętrze katedry zostało poważnie zniszczone.
Dziś katedra utrzymywana jest głównie z darowizn, a nie z bezpośrednich funduszy państwowych.
Wells uznawane jest za najmniejsze miasto w Anglii pod względem liczby mieszkańców.
Nazwa miasta pochodzi od naturalnych źródeł wody, które do dziś znajdują się w jego centrum.
Wells otrzymało prawa miejskie już w średniowieczu.
Miasto rozwinęło się głównie dzięki obecności katedry i rezydencji biskupiej.
Vicars’ Close w Wells uchodzi za najstarszą nieprzerwanie zamieszkaną ulicę w Europie.
Ulica ta została zbudowana w XIV wieku dla duchownych katedralnych.
Bishop’s Palace jest jedną z najdłużej zamieszkanych rezydencji biskupich w Anglii.
Pałac otoczony jest fosą i rozległymi ogrodami.
Rynek w Wells funkcjonuje nieprzerwanie od wieków i nadal odbywają się tam targi.
Miasto zachowało średniowieczny układ urbanistyczny.
Wells było ważnym ośrodkiem handlu wełną w średniowieczu.
W mieście zachowało się wiele zabytkowych bram i kamiennych budynków.
Wells często pełni rolę planu filmowego dla produkcji historycznych.
Dzięki niewielkim rozmiarom miasto idealnie nadaje się do zwiedzania pieszo.
Wells łączy w sobie atmosferę spokojnego miasteczka z rangą ważnego ośrodka historycznego i sakralnego.