Taniec balijski to swoisty teatr i przedstawienie opowiadające o historii wyspy, wierzeniach, mitach i legendach.
Będąc na wyspie Bali w Indonezji, prędzej czy później spotkasz się zapewne z niezwykłym balijskim tańcem, który jest nieodłączną częścią tradycji balijskiej, oraz nośnikiem jej historii i tożsamości. Taniec w Indonezji, a na Bali w szczególności, jest podstawowym elementem życia kulturalnego mieszkańców wyspy. Tańczy się dosłownie wszędzie i przy każdej okazji. Nie musisz się nawet martwić, że będziesz musiał szukać miejsc, gdzie trwają popisy tancerzy, uliczni sprzedawcy i naganiacze na pewno znajdą was pierwsi. Każde miasteczko i większa wioska ma swój zespół muzyków oraz własnych tancerzy. Warto jednak rozejrzeć się za występami profesjonalnych artystów. Przepych oryginalnych strojów i dźwięk dobrej jakości instrumentów podnosi wartość oglądanego przedstawienia.
Taniec balijski – Historia tańca na Bali
Tradycja tańca na Bali sięga daleko w przeszłość. Przy pomocy tanecznych ruchów opisywano wydarzenia, nim jeszcze pojawiło się pismo. Od początku taniec związany był głęboko z mitologią balijską i religijnymi rytuałami. Warto zwrócić uwagę, że podczas tańca nie tylko ruchy ciała artystów są nośnikiem informacji, ale także mimika, a nawet ledwo zauważalne gesty i spojrzenia. Każdy drobny ruch oczu czy palców ma znaczenie dla opowiadanej historii.
Co robić i co zobaczyć na wyspie Bali oraz ile to kosztuje
- Wyprawa w najbardziej malownicze miejsca na Bali to wycieczka, która zabierze Cię do najbardziej malowniczych i wartych odwiedzenia zabytków na Bali. Zobaczysz miejsca, które często widujesz na Instagramie.
- Opieka nad słoniami i kąpiel błotna w zoo na Bali to możliwość kontaktu i zabawy z pięknymi słoniami z Sumatry.
- Lot balonem nad Bali; Przeżyj pierwszą i jedyną na Bali przygodę balonem na gorące powietrze i podziwiaj spektakularne widoki od bujnych lasów tropikalnych Ubud po świętą górę Agung na wschodnim horyzoncie.
- Noclegu na Bali polecam szukać na stronie Agody, my nigdy się nie zawiedliśmy.
Taniec balijski – Balijskie tańce religijne i ceremonialne
Taniec na Bali dzieli się na dwa główne rodzaje. Pierwszym jest taniec sakralny i religijny. Aby go obejrzeć, wystarczy udać się do pierwszej większej świątyni w trakcie któregoś z balijskich świąt, a tych uwierz mi, nie brakuje. Praktycznie co dwa trzy dni mieszkańcy wyspy znajdują powód, by odprawić jakąś religijną ceremonię. Najbardziej popularnymi tańcami ceremonialnymi są Wali i Bebeli. Pierwszy z nich to rodzaj tańców wykonywanych wyłącznie w świątyniach. Często podczas tańca artyści wpadają w trans, co pozwala im wyprawiać prawdziwe cuda. Drugi rodzaj to Bebeli to raczej przedstawienia teatralne, w których opowiada się przy pomocy tańca, przygody bóstw i demonów z balijskiego panteonu. Każdy z tańców ma określone zadanie, jedne zabawiają Bogów, inne odstraszają demony.
Taniec balijski – Balijski taniec świecki
Kolejnym rodzajem balijskiego tańca są tańce świeckie. Wykonuje się je na ulicach, w knajpach czy hotelach, jednak na jakikolwiek rodzaj tańca trafisz, spodoba Ci się na pewno. Tancerze angażują się w uprawianą przez siebie sztukę w pełni. Zaczynają ćwiczyć już w najmłodszych latach, by z czasem doprowadzić każdy ruch do perfekcji. Dla mnie najciekawsze były tańce opowiadające historie z balijskiej mitologii. Przewija się w nich odwieczna walka dobra ze złem. Występują tam dzielni bohaterowie i straszliwe demony. Tancerze i piękne tancerki doskonale radzą sobie z opisem wydarzeń i akcją opowiadanej historii.
Stroje i muzyka w tańcu balijskim
Artyści i ich stroje robią wrażenie, dbałość o szczegóły kostiumów oraz ich misterność jest niesamowita. Najciekawsze jest to, że artyści sami szykują swoje ubrania i rekwizyty, mówi to wiele o zdolnościach balijskich artystów. Tancerzom na scenie towarzyszy zazwyczaj zespół muzyków, grają na instrumentach zwanych Gamelan. Jest to zestaw bębnów i gongów. Część z nich jest zawieszona na specjalnych ramach, inne leżą poziomo. Muzycy do gry używają specjalnych młotków i pałek. W zespole występują też instrumenty dęte i strunowe. Niewielu wie, że w Polsce mamy znany w świecie zespół wykonujący tradycyjną muzykę indonezyjską – Warsaw Gamelon Group, jest to grupa muzyków działająca przy Ambasadzie Republiki Indonezji w Warszawie.
Taniec balijski – Gdzie zobaczyć występy balijskich tancerzy na indonezyjskiej wyspie Bali
Po raz pierwszy zetknęliśmy się z występami balijskich tancerzy podczas pobytu w Ubud, tam też regularnie odbywają się przedstawienia taneczne i teatralne. Podobnie jest w Denpasar i innych miejscach na wyspie. Ceny biletów są różne i zależą od pory roku i renomy artystów biorących udział w przedstawieniu. Te w Ubud kosztowały nas 100 tysięcy rupii. W innych częściach wyspy ceny mogą być inne, najprawdopodobniej niższe. Co lepsze hotele zapraszają artystów na pokazy dla swoich gości, można wtedy podziwiać tancerzy, jedząc kolację. Pamiętajmy, że Bali to nie tylko piękne plaże, ale też unikalna kultura i niezwykłe obrzędy. Wielkim marnotrawstwem byłoby odlecieć z wyspy, nie zobaczywszy tradycyjnego balijskiego tańca.
Taniec balijski fakty, informacje i ciekawostki
- Tradycyjny taniec balijski jest ściśle związany z religią hinduistyczną i pełni funkcję rytualną, a nie tylko rozrywkową.
- Wiele tańców wykonywanych jest jako ofiara dla bogów i duchów, a nie dla publiczności.
- Najstarsze tańce balijskie powstały już w I tysiącleciu naszej ery.
- Taniec na Bali dzieli się na trzy kategorie: sakralne (wali), półsakralne (bebali) oraz świeckie (balih-balihan).
- Jednym z najbardziej znanych tańców jest Legong, wykonywany tradycyjnie przez młode dziewczęta.
- Charakterystyczne dla tańców balijskich są precyzyjne ruchy dłoni i palców, które mają symboliczne znaczenie.
- Ruchy oczu (tzw. seledet) są niezwykle ważne i nadają tańcowi dramatyzmu.
- Tancerze często poruszają się w niskiej, ugiętej pozycji, co wymaga dużej siły mięśni nóg.
- Muzyka towarzysząca tańcom wykonywana jest przez orkiestrę gamelan, złożoną głównie z instrumentów perkusyjnych.
- Taniec Barong opowiada o walce dobra ze złem i jest jednym z najważniejszych widowisk balijskich.
- W tańcu Kecak nie używa się instrumentów – rytm tworzy chór mężczyzn skandujących „cak, cak”.
- Kecak inspirowany jest fragmentami hinduskiego eposu Ramajana.
- Kostiumy tancerzy są bogato zdobione złotem, kamieniami i haftami, a ich przygotowanie może trwać wiele godzin.
- Tradycyjny makijaż sceniczny ma symboliczne kolory, podkreślające charakter postaci.
- Nauka tańca zaczyna się bardzo wcześnie – dzieci uczą się podstaw już w wieku 4–5 lat.
- Wielu tancerzy doskonali swoje umiejętności przez całe życie, traktując taniec jako duchową praktykę.
- Przed występem często odprawiane są modlitwy i rytuały oczyszczające.
- Taniec balijski był przekazywany z pokolenia na pokolenie głównie ustnie i poprzez obserwację, bez zapisu nutowego czy choreograficznego.
- W 2015 roku UNESCO wpisało tradycyjne tańce Bali na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego ludzkości.
- Mimo rosnącej popularności wśród turystów, Balijczycy starają się zachować autentyczny, religijny charakter swoich tańców.
