Usta Prawdy z kościoła Santa Maria w Rzymie informacje i ciekawostki

Usta Prawdy w Rzymie to starożytny artefakt, który według legend ma moc wykrywania kłamstw. Według podań osoba, która wsunie dłoń do rozwartych, kamiennych ust i skłamie, straci rękę. Marmurowy blok w formie medalionu od wieków budzi ciekawość badaczy, lecz mimo to jego historia i funkcja pozostają wciąż niewyjaśnione. W artykule poniżej opowiem Ci o historii tego tajemniczego zabytku i znajdę sporo ciekawostek na jego temat. Po więcej informacji o Wiecznym Mieście zapraszam do naszego przewodnika po Rzymie.

Usta Prawdy tajemniczy artefakt i wykrywacz kłamstw ze starożytnego Rzymu

Usta Prawdy to marmurowa, okrągła tablica przypominająca medalion z wykutą na nim brodatą twarzą. Usta kamiennego wizerunku stanowią jego największą tajemnicę i to w nich, jak głosi legendą, kłamcy mogą stracić kończynę. Historia tego bloku marmuru w kształcie medaliony jest tak tajemnicza, jak jego pierwotna funkcja. Płaskorzeźba zwana Ustami Prawdy pochodzi prawdopodobnie ze starożytnego Rzymu, a wykonana została ponad 2 tysiące lat temu. Czy faktycznie był to pradawny wykrywacz kłamstw, czy części większej konstrukcji pełniącej jakąś zapomnianą przez wieki funkcję?

W wielu miejscach na ziemi przez wieki stosowano przeróżne metody wydobywania prawdy z ust podejrzanych. Metody te opierały się nie tylko na naiwności i łatwowierności ludzi. W Kolumbii przed tysiącem lat popularnym wykrywaczem kłamstw było jadowite pudełko. Jego konstrukcja była bardzo prosta, zwykłe drewniane pudełko wypełniano kłującymi kawałkami drewna i metalu. Więźniowi wmawiano, że zawiera ono węża, który jest w stanie rozpoznać przez dotyk czy dana osoba kłamie. Często przeprowadzano pokazy, w których podstawiony więzień składał fałszywe zeznania, a następnie wkładał dłoń do pudełka i padał martwy. Jak się domyślacie, kolejni oskarżeni śpiewali jak z nut.

W Chinach kazano więźniom, rzuć suchy ryż po wypluciu którego sprawdzany, czy ziarna są wilgotne, czy suche. Metoda ta polegała na zaobserwowanej zależności pomiędzy stresem spowodowanym kłamstwem a suchością w ustach. Indianie z Ameryki Północnej używali strzał prawdy, które wioskowy szaman zatruwał substancją, która po przebiciu skóry kłamcy zabijała go w bardzo bolesny sposób. Oczywiście oskarżony mógł do ostatniej chwili przyznać się do popełnionego przestępstwa, co mogło uratować mu życie. Powyższe przykłady pokazują, że kamienne usta, które odgryzają dłoń kłamcy, nie byłyby niczym niezwykłym. Każda metoda jest dobra, ważne by ludzie w nią uwierzyli.

Usta Prawdy z Rzymu przypuszczalne funkcje i tajemnicze kamienne oblicze

Co do oryginalnego zastosowania tajemniczych Ust Prawdy jest sporo teorii. Jedną z nich jest ta, która mówi, że okrągła płaskorzeźba była częścią ogromnej bramy prowadzącej do pałacu któregoś z bogatych rzymian, a rozchylone usta pełniły funkcję otworu w skrzynce na listy. W Rzymie popularne było wymienianie się informacjami i plotkami, często anonimowymi, na temat sąsiadów lub ważnych osobistości miasta.

Czym była kamienna płaskorzeźba i jaką pełniła funkcję

Za powyższą tezą przemawia pochodząca ze średniowiecza nazwa Ust Prawdy Bocca della Verita, którą określano publiczne skrzynki na listy, przeznaczone na donosy. Inne przypuszczalne funkcje są bardziej lub mniej fantastyczne:

• Według niektórych Usta Prawdy były wiekiem zbiornika na wodę deszczową, mieszczącego się w najniżej położonej części miasta.
• Inni uważają, że była to przykrywa studni w jednej ze świątyń, gdzie akolici czerpali wodę przeznaczoną na obrzędy religijne.
• W starych manuskryptach znaleziono niegdyś informację o pięknej, zniszczonej fontannie, której część do złudzenia przypominała Usta Prawdy. Jest to bardzo prawdopodobne, gdyż twarz wykuta w marmurowej płycie wydaje się wytarta w sposób, w jaki mogłaby to zrobić płynąca woda.
• Niektórzy z badaczy uważają, że marmurowe Usta Prawdy umieszczone były na ścianie którejś ze świątyń i używane do ogłaszania ważnych dla Rzymu informacji lub odpowiedzi na zadawane pytania.
• Ostatnio naukowcy wysnuli przypuszczenie, że Usta Prawdy były częścią ołtarza, przez którą bogowie przemawiali do ludzi.
• Ostatni teoria podoba mi się najbardziej. Głosi ona, że kamienne Usta Prawdy w Rzymie były miejscem, w którym mieszkańcy miasta składali sobie wzajemnie przysięgi. Mówiący słowa obietnicy trzymał dłoń w otworze marmurowego medaliony, który miał zacisnąć się na kończynie, gdyby przysięgający nie zamierzał dotrzymać słowa.

Jak widać umieszczenie w odpowiednim nawet tak oryginalnego i niepowtarzalnego miejscu starożytnego artefaktu, jakim są Usta Prawd, nie jest proste.

Płaskorzeźba z Rzymu i wykute na niej oblicze tajemniczego boga

Nie tylko funkcja Ust Prawdy zawieruszyła się przez długie wieki, ale także postać wykuta w marmurowej płycie, do której należą usta, popadła w zapomnienie. W wielu pismach i naukowych opracowaniach można doszukać się teorii mówiących o tym, do którego bóstwa należy kamienne oblicze z Usta Prawdy.

• Gdy mowa o postaci przedstawionej na kamiennej płycie, zwanej Ustami Prawdy, najczęściej przewija się imię Jowisza, który w mitologii rzymskiej był ojcem wszystkich bogów. W starożytnym Rzymie niedaleko miejsca, w którym obecnie znajdują się Usta Prawdy, stała świątynia Jowisza nazywana Jupiter Jurarius (gwarantujący prawdę), której dzisiejsze Usta Prawdy mogły być częścią.
• Inni historycy przypuszczają, że oblicze znajdujące się na Ustach Prawdy należy do greckiego boga wody i morza Trytona lub do któregoś z tytanów związanego z wodą. Świadczyć ma o tym związek kamiennej tablicy ze źródłami wody w Rzymie.
• Zwolennicy teorii, że Usta Prawdy były starożytnym wykrywaczem kłamstw, uważają, że oblicze srogiego boga z płaskorzeźby należy do Merkurego, rzymskiego boga wymiany towarów, handlu i złodziei.
• Niektórzy natomiast dopatrzyli się na kamiennym bloku rogów i uważają, że Usta Prawdy należą do greckiego bóstwa płodności i rozwiązłości Fauna, który przedstawiany był jako brodaty pół człowiek pół kozioł.

Skoro przez wieki zapomnieliśmy, czyje oblicze wykuto w kamieniu, to co jeszcze nam umknęło i jaką wiedzę straciliśmy bezpowrotnie. Smutne prawda?

Bazylika Santa Maria in Cosmedin miejsce, w którym znajdziesz Usta Prawdy

Usta Prawdy znajdują się obecnie w przedsionku bazyliki Santa Maria in Cosmedin, leżącej na terenie starożytnego Forum Boarium przy placu Piazza Bocca della Verita. Jest to kościół katolicki użytkowany przez melchitów, wyznawców cerkwi prawosławnej. Co ciekawe do naszych czasów nie zachowało się znaczenie słowa Cosmedin, choć przypuszcza się, że mogło ono oznaczać w języku starogreckim coś pięknego i niepowtarzalnego. Inni badacze uważają, że słowo to odnosi się do klasztoru Kosmidion w Konstantynopolu. Z najstarszych odnalezionych dokumentów wynika, jakoby bazylika Santa Maria in Cosmedin została wzniesiona na gruzach dawnego ołtarza Herkulesa, który użyty został jako budulec świątyni. Data samej budowa również nie jest znana, lecz zakłada się, że świątynia powstała około V lub VI wieku.

Kościół od początku swego istnienia służył jako świątynia greckim mnichom i uciekinierom z Konstantynopola, a następnie został przekazany kolonii greckiej osiadłej w Rzymie. Przez stulecia bazylika była wielokrotnie rozbudowywana, by ostatecznie trafić w ręce zakonu melichów. Większość wyposażenia świątyni, takie jak kolumny oraz dekoracje, pochodzą z XII wieku. Ciekawy jest ołtarz, który wykonano ze starożytnego zbiornika na wodę i ma on kształt wanny. Inną ciekawostką jest relikwia świętego Walentego. Podobno w zdobionym złotem relikwiarzu znajduje się czaszka patrona zakochanych, lecz nie jest to do końca pewne. Po lewej stronie przed wejściem do świątyni znajdują się zamocowane do ściany Usta Prawdy. Nie wiadomo kiedy i w jakich okolicznościach tajemnicza płaskorzeźba pojawiła się w kościele Santa Maria in Cosmedin. Jest to kolejna niewiadoma dotycząca słynnego, starożytnego zabytku.

Usta Prawdy informacje i ciekawostki

• Usta Prawdy znajdują się w bazylice Santa Maria in Cosmedin w Rzymie pod adresem: Piazza Bocca della Verita 18.
• Usta Prawdy to wykonana z marmuru płaskorzeźba w formie medalionu. Wykuto na nim brodatą twarz z otworami w miejscu ust i oczu.
• Kamienny medalion ma średnicę 175 centymetrów.
• Pochodzenie zabytku oraz jego przeznaczenie pozostają do dziś nieznane.
• Usta Prawdy pojawiały się wielokrotnie w kinie i telewizji. Najsłynniejszy film, w którym możemy je zobaczyć to Rzymskie wakacje z 1953 roku. Główne role grali tam Gregory Peck i Audrey Hepburn. Scena jest dość zabawna i dokładnie opowiada o tym, jak obecnie wyobrażamy sobie rolę starożytnej płaskorzeźby.
• Według starożytnych legend osoba, która włoży dłoń w usta kamiennej postaci i skłamie, straci ją. Podobno w średniowieczu za ścianą chował się kat i jeżeli miał pewność, że osoba podejrzana kłamie, najzwyczajniej w świecie obcinał mu rękę.
• Przed Ustami Prawdy każdego dnia ustawiają się setki turystów chcących zrobić sobie zdjęcie z dłonią wsuniętą w otwór ust nieznanego boga.
• Przypuszcza się, że Usta Prawdy zostały wykonane ponad 2 tysiące lat temu.
• Usta Prawdy są jedną z szeregu najlepiej znanych atrakcji Rzymu, wymienianym zaraz po fontannie di Trevi, Panetonie, Schodach Hiszpańskich, Koloseum i Forum Romanum.

Angielska wersja artykułu