Rzeka Wda zwana także Czarną Wodą jest moim zdaniem jedną z najpiękniejszych rzek północnej polski i skutecznie konkuruje z Brdą o miano najprzyjemniejszej rzeki do kajakowania.

Spływ kajakowy po rzece Wda to wielka przyjemność, dlatego też pływamy tam tak często, jak to możliwe, od czasu do czasu przenosząc się na Brdę. Wda to rzeka spokojna, choć zdarzają się miejsca, w których woda przyspiesza, co dodaje zabawie dreszczyku.

Rzeka Wda zwana Czarną Wodą

Rzeka Wda jest lewym dopływem Wisły i wpada do królowej polskich rzek w bezpośredniej okolicy Świecia. Rzeka ma długość ponad 200 kilometrów, a jej źródło znajduje się na równinie Charzykowskiej i jako struga wpływa do jeziora Krężno, gdzie nabiera rozmachu i płynie dale przez wieś Osława-Dąbrowa do jeziora Wdzydze, a następnie kolejno przez jeziora Gołuń, Radolne, Słupinko i Jelenie. Odcinek rzeki zaliczany jako szlak kajakowy ma długość 195 kilometrów.

Wda na górnych odcinkach przypomina górski potok, by następnie zmienić się w leniwie meandrującą rzekę. Dno jest piaszczyste, a brzegi łagodne i trawiaste, choć na niektórych odcinkach ze względu na zmienny nurt potrafią być wysokie i urwiste. Duża część rzeki płynie przez dziewicze lasy, zwłaszcza na odcinku obejmującym Bory Tucholskie, gdzie przepływa przez Wdzydzki Park Krajobrazowy oraz Wdecki Park Krajobrazowy.

Jednym z dopływów Wdy jest powstały w roku 1843 Kanał Brdy. Jest to budowla hydrotechniczna zasilana z jeziora Wdzydze. Celem budowy kanału była potrzeba nawodnienia okolicznych łąk i powiększenia terenów uprawnych. W tym celu wykarczowano spory kawałek lasów będących częścią Puszczy Pomorskiej. Wśród okolicznych mieszkańców krąży legenda, która w alternatywny sposób tłumaczy powstanie kanału. Miał to być dar od Fryderyka Wilhelma III dla okolicznych mieszkańców, którzy pomogły mu ukryć się i bezpiecznie wydostać z kraju po przegranej bitwie z Napoleonem.

Rzeka Wda i spływ kajakowy Czarną Wodą

Spływ kajakowy Wdą to moim zdaniem ogromna przyjemność. Rzeka ta wraz z Brdą tworzy wymarzone środowisko dla kajakarzy. Wody są raczej płytkie i w miarę bezpieczne, choć zdarzają się odcinki głębsze, na których należy zachować ostrożność. Wda zasilana jest przez liczne dopływy w tym przez Kanał Wdy. Inne dopływy, które również dostępne są dla kajakarzy, to Pilica, Trzebiocha, Graniczna i Nechwaszcz. Wszystkie one oferują bardzo przyjemny i spokojny nurt.

Rzeka Wda jest świetnie oznakowana i opisana, co oznacza, że trudno jest się na niej zgubić. Przy każdym przystanku zobaczysz informacje o tym, gdzie jesteś i dokąd dopłyniesz, kontynuując wiosłowanie. Poza tym wzdłuż brzegów Wdy rozmieszczono liczne pola namiotowe i miejsca, w których można odpocząć lub przenocować. Na trasie znajdziesz także sporo sklepów, knajpek czy smażalni ryb. Te ostatnie nigdy nie smakują lepiej niż wtedy, gdy schodzisz z wody.

Najdłuższy spływ kajakowy, obejmujący niemal całą Wdę, może trwać nawet 10 dni. Płyniesz wówczas od Skwierawy aż do Świecia. Poniżej znajdziesz opis miejsc, w których można rozpocząć spływ kajakowy lub go zakończyć. Przy nazwach przystanków podam liczbę kilometrów, jaka dzieli ją od miejsca, gdzie Wda wpada do Wisły.

Spływ kajakowy rzeka Wda czyli Czarna Woda, Bory Tucholskie, przystanek na szlaku
  • Skwierawa 199 kilometrów do ujścia — Kaszubska wieś leżąca nieopodal jeziora Fiszewo.
  • Papiernia 192 kilometrów do ujścia — Kolejna wieś kaszubska leżąca tuż przy rzece.
  • Lipusz 190 kilometrów do ujścia — Wieś kaszubska, całkiem spora, w zasadzie to niewielkie miasteczko. Jeżeli zrobisz sobie przerwę w Lipuszu lub tu rozpoczniesz spływ, koniecznie odwiedź ciekawy architektonicznie kościół parafialny pod wezwaniem świętego Michał Archanioła i kaplicę grobową rodziny Żelewskich z 1880 roku.
  • Lorniec 176 kilometrów do ujścia — Wieś kaszubska na terenie Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Pamiętaj też, że miejsce to znajduje się na turystycznym szlaku Kamiennych Kręg.
  • Czarlina 171 kilometrów do ujścia — Wieś kaszubska na ternie Wdzydzkiego Parku Krajoznawczego nad jeziorem Jelenie. Przez wieś prowadzi turystyczny Szlak Kaszubski. Aha we wsi rośnie kilkusetletni dąb szypułkowy o obwodzie ponad trzech metrów.
  • Wdzydze 168 kilometrów do ujścia — Wieś kaszubska na Pojezierzu Kaszubskim w obszarze Wdzydzkiego Parku Krajobrazowego. Jest to bardzo popularne miejsce, dlatego powinieneś wygospodarować na nie trochę czasu. Jest tu siedziba najstarszego w Polsce skansenu Kaszubski Park Etnograficzny. Zgromadzone tu zabytki to pochodzące sprzed kilku wieków kompletne budynki takie jak chłopska chata, kościół drewniany, zabytkowa szkoła czy dworek wiejski, a to tylko niektóre z atrakcji. Do tego tuż nad jeziorem znajduje się wysoka na 36 metrów wieża widokowa.
  • Borsk 161 kilometrów do ujścia — Wieś kaszubska leżąca nad brzegiem Jeziora Wdzydzkiego. Nieopodal wsi znajdują się ruiny dawnych umocnień oraz niewielkie lotnisko. W tym miejscu rozpoczyna się Kanał Brdy i należy przenieść kajaki przez przegrodę na rzece.
  • Wojtal 146 kilometrów do ujścia — Wieś kaszubsko-borowiecka nad samą Wdą w kompleksie leśnym Bory Tucholskie. Jeżeli trafisz tu w lipcu, pamiętaj o słynnym święcie pstrąga.
  • Wieck 141 kilometrów do ujścia — Wieś nad brzegiem Jeziora Wieckiego oraz nad samą Wdą. Przez Wieck prowadzi Szlak Kamiennych Kręgów.
  • Czarna Woda 137 kilometrów do ujścia — Niewielkie miasteczko w Borach Tucholskich leżące nad brzegiem rzeki. Tutaj też miniesz Niechwaszcz, prawy dopływ Wdy. Przez Czarną Wodę wiedzie kilka szlaków turystycznych, które mogą okazać się dodatkową atrakcję poza kajakami, są to:
    • Szlak Kociewski liczący sobie ponad 5 kilometrów.
    • Szlak Kręgów Kamiennych o podobnej długości. Na szlaku znajdziesz słynne Kamienne Kręgi w Odrach.
    • Szlak Kultur Megalitycznych liczący sobie ponad 27 kilometrów.
    • Szlak Arboretum o długości 26 kilometrów.
    • Poza tym przez miasto biegnie Kociewska Trasa Rowerowa o długości blisko 50 kilometrów.
  • Złe Mięso 135 kilometrów do ujścia — Wieś na terenie Borów Tucholskich. Z nazwą wsi wiąże się legenda, którą opisaliśmy już na Naszych Szlakach.
  • Zimne Zdroje 130 kilometrów do ujścia — Wieś leżąca na granicy borowiecko-kociewskiej w Borach Tucholskich. Nazwa wywodzi się od źródeł bijących w pobliżu wsi.
  • Młynki 105 kilometrów do ujścia — Jest to mała osada kociewska w Borach Tucholskich. Tuż przy rzece jest miejsce na namiot.
  • Żurawki 82 kilometry do ujścia — Mała osada kociewska w Borach Tucholskich. Na brzegu możesz rozbić namiot i przenocować.
  • Błędno 67 kilometrów do ujścia — Jest to osada leśna kociewska leżąca nad samą rzeką. Również tym miejscu szlaku można rozbić namiot i przenocować.
  • Tleń 43 kilometry do ujścia — Wieś położona nad jeziorem Mukrza no i nad rzeką Wda jak się domyślasz. Znajdziesz tu kilka ośrodków wypoczynkowych oraz wypożyczalni sprzętu wodnego, tak więc jest to dogodne miejsce na rozpoczęcie krótkiego spływu. Przy okazji pamiętaj, że w Tleniu rosną dwa potężne dęby szypułkowe będące pomnikami przyrody.
  • Leosia 22 kilometry do ujścia — Mała osada nad samą rzeką. Bez problemu rozbijesz tu namiot i odpoczniesz, a przy okazji wyberze się na spacer, by zobaczyć ogromny głaz narzutowy, zwany diabelcem. Jeżeli będziesz miał szczęście, to trafisz na kogoś, kto opowie Ci legendę z nim związaną.
  • Kozłowo i Świecie to już sama końcówka trasy.

Popularne odcinki spływów kajakowych rzeką Wdą

Nasze Szlaki na kajachach. Rzeka Wda Bory Tucholskie

Po rozmowie z doświadczonymi kajakarzami, dla których rzeka Wda nie ma tajemnic, ustaliliśmy najpopularniejsze odcinki spływów kajakowych, a są to:

  • Początek rzeki przy śluzie nad jeziorem Wieckie do Lipusza. Trasa ma długość około 14 kilometrów i jest dość wymagająca ze względu na bystry nurt i liczne głazy oraz drzewa, które możesz napotkać w wodzie.
  • Kolejny odcinek zaczyna się Lipuszu i kończy się w Borsku. Jest to trasa o długości około 30 kilometrów i trzeba na nią przeznaczyć cały dzień.
  • Borsk do wsi Złe Mięso. Jest to odcinek o długości 26 kilometrów. Rzeka w tym miejscu jest łagodna i bezpieczna.
  • Złe Mięso do wsi Młynki daje długość około 30 kilometrów. Trasa długa, lecz obfitująca w fantastyczne widoki na otaczające Wdę lasy i cudowną przyrodę.
  • Wieś Młynki do Żurawki to przyjemny odcinek o długości około 25 kilometrów. Trasa przyjemna, choć na szlaku zdarzają się niespodzianki w postaci drzew i mielizn.
  • Żurawki do osady Błędno. Jest to szlak krótki, bo liczący sobie zaledwie 15 kilometrów. Jest on przyjemny i bezpieczny.
  • Kolejnym odcinkiem jest szlak z Błędna do Tlenia. Liczy on sobie około 25 kilometrów.
  • Tleń do osady Leosia daje odcinek ponad 20 kilometrów, który osobiście polecam.
  • Ostatnim odcinkiem jest szlak z osady Leosia do Świecie.

Jeżeli planujesz krótkie kajakowanie, to osobiście polecam odcinek z Lipusza do Wdzydz Kiszewskich. Ma on długość 22 kilometrów i jest bardzo atrakcyjny. Na wypad dwudniowy powinieneś wybrać trasę z Lipusza do Borska. Jest to szlak długości ponad 30 kilometrów.

Jak przygotować się do spływu kajakowego

Spływ kajakowy rzeką Brdą na Kaszubach. Pomorskie atrakcje

O tym, jak przygotować się do spływu, co zabrać i jak się zachowywać pisałem dość obszernie w artykule o spływie rzeką Brdą, do którego odsyłam.

Płynąc Wdą, pamiętaj, że jest ona nieco bardziej wymagająca niż Brda. Jest ona kręta, meandruje przez lasy i pola, co jest oczywiście bardzo ciekawe i atrakcyjne, lecz może być trudne dla rodzin z dziećmi lub osobami starszymi. Uważam jednak, że nie należy się nadmiernie przejmować i śmiało wskakiwać do kajaka.

Jeżeli brakuje Ci doświadczenia, radzę zapytać doświadczonych przewodników o rodzaj odcinak rzeki odpowiedniego dla Ciebie.

Atrakcje na trasie spływu kajakowego rzeką Wdą

Kamienne kręgi w Odrach na Kaszubach

Wyprawa kajakiem po rzece Wda to fajna przygoda, ale pamiętaj, że równie miło jest zejść od czasu do czasu z wody i rozejrzeć się po okolicy. Płynąc Wdą, masz ku temu sporo okazji. Poniżej wymienię atrakcje, które moim zdaniem warto, jest zobaczyć, a przy okazji rozprostować kości.

  • Na początek warto wpaść do Muzeum Gospodarstwa Wiejskiego w Llipuszu, a także zobaczyć zabytkowy młyn.
  • Rzeka Wda płynie przez Wdzydzki Park Krajobrazowy, a także przez Wdecki Park Krajobrazowy. Oba te obszary warte są odwiedzenie, ze względu na przepiękną przyrodę.
  • Nie wiem, czy wiesz, ale Wda płynie także przez jezioro Wdzydzkie, które ze względu na swoją wielkość nazywane jest Kaszubskim Morzem. Warto zaplanować nieco więcej czasu, by popływać po tym niezwykłym akwenie.
  • Wdzydze Kiszewski i największy w Polsce skansen, Kaszubski Park Etnograficzny imienia Teodora i Izydory Gulgowskich. Ja uwielbiam to miejsce i pewien jestem, że i Tobie przypadnie do gustu.
  • Kamienne Kręgi w Odrach – Obszar rezerwatu „Kręgi Kamienne” zajmuje ponad szesnaście hektarów, obejmuje dziesięć kamiennych kręgów i dwadzieścia dziewięć kurhanów. Bardzo lubię to miejsce i gorąco polecam wycieczkę na kaszubskie bezdroża.
  • Rzeka Wda to siedlisko wielu ciekawych stworzeń, dlatego też płynąc nią, wypatruj zwierząt, w tym bobrów, które licznie zamieszkują brzegi rzeki.
  • W miejscowości Czarna Woda możesz obejrzeć wystawę zatytułowana Przyroda Borów Tucholskich.
  • Bardzo ciekawym miejscem jest leśny rezerwat przyrody na obszarze Kociewia noszący przydługą nazwę Rezerwat przyrody Krzywe Koło w Pętli Wdy. Celem rezerwatu jest zachowanie niezwykłego lasu wielogatunkowego i wielowarstwowego. Jest to bardzo rzadki fenomen, polecam go na krótką wycieczkę.
  • Oczywiście największą atrakcją spływu kajakowego rzeką Wda jest otaczającą ją przyroda. Piękne i dzikie lasy, łącki i wszechobecna zieleń, to coś niezapomnianego.
  • Jeżeli popłyniesz aż do Świecia, tuż przed miastem miniesz ruiny zamku krzyżackiego w Świeciu.

Rzeka Wda fakty, informacje i ciekawostki

Rzeka Wda i pies w kajaku. Spływ kajakowy.
  • Rzeka Wda ma długość ponad 200 kilometrów.
  • Szlak uważany za możliwy do kajakowania ma długość ponad 190 kilometrów.
  • Woda w rzece jest dość chłodna, jej średnia temperatura w sezonie letnim wynosi około 14 stopni.
  • Powierzchnia dorzecza jest dość spora, bo obejmuje ponad 2000 kilometrów kwadratowych.
  • Wda jest jednym z lewych dopływów Wisły. Wpada do niej w okolicach Świecia.
  • Rzeka Wda posiada kilka elektrowni wodnych, które same w sobie są atrakcją turystyczną.
  • Na Wdzie organizowany jest Ogólnopolski Zimowy Spływ Kajakowy. Odbywa się on na przełomie stycznia i lutego.
  • Rzeka Wda jest doskonale przygotowana dla turystów lubiących sporty wodne. Liczne sklepy, wypożyczalnie sprzętu wodnego, pola namiotowe czy restauracje powinny zadowolić każdego.
  • Spływ kajakowy Wdą jest przyjemny dzięki spokojnemu nurtowi rzeki, który w zasadzie sam prowadzi kajak.
  • Ceny wynajmu kajaków są różne i mogą zmienić się w każdej chwili, dlatego też nie podam kwoty, a jedynie odeślę do którejś z licznych firm zajmujących się obsługą turystyczną na rzece.