SS Great Britain muzeum w Bristolu historia i ciekawostki

SS Great Britain to statek muzeum, który stoi w Bristolu w suchym doku, w tym samym, w którym go zbudowano.

Ludziom w okolicach czterdziestki wydaje się, że podczas ich długiego życia zrobili wiele dla siebie i innych. Myślą, że dokonali wielkich czynów i zostaną zapamiętani na długo, a przynajmniej na trochę. Jeżeli również tak myślisz, to posłuchaj drogi czytelniku o człowieku, który będąc w podobnym wieku, zaprojektował i zbudował słynną angielską kolej Południowo-Zachodnią oraz kilka innych kolejowych szlaków, gdy pracował dla spółki Great Western Railway. Isambard Kingdom Brunel zbudował również liczne mosty, przeprawy rzeczne, statki i najróżniejsze maszyny. Część tego, co projektował, budowano jeszcze po jego śmierci. Dziś Brunel to legenda, o której Brytyjczycy uczą się w szkołach.

Kim był Isambard Kingdom Brunel

Jedną z budowli, a którą odpowiedzialny jest Isambard Kingdom Brunel, jest niezwykły Clifton Suspension Bridge, który do dziś służy mieszkańcom Bristolu w Zachodniej Anglii i jest symbolem miasta, a także geniuszu swojego twórcy. Aby tego było mało, Isambard Brunel w wolnych chwilach budował statki i to jeden z nich będzie tematem dzisiejszego artykułu.

Brunel był synem innego inżyniera i wynalazcy francuskiego emigranta Marca Brunela i od dziecka podglądał ojca w jego warsztacie. To tam powstawały niezwykłe jak na ówczesne czasy pomysły. Były to między innymi plany nowoczesnego młyna napędzanego parą, czy niezwykłe szkice tuneli pod Tamizą. Jak, to często bywa młody Isambard poszedł w ślady ojca. Skończył inżynierię i na początku swojej kariery zabrał się za realizację wcześniejszych pomysłów ojca. Tak powstał wspomniany wcześniej tunel pod Tamizą.

Kingdom Brunel i jego niezwykłe projekty w tym SS Great Britain

W końcu Kingdom Brunel rozpoczął realizację własnych pomysłów i wynalazków, zbudował linię kolejową w Anglii i postawił przy niej kilka nowoczesnych stacji kolejowych. Najważniejsza z nich to Bristol Temple Meads, przepiękny budynek do dziś obsługujący największy węzeł kolejowy w mieście. Mamy więc kolej i stacje kolejowe, pora na mosty. Najsłynniejszym jest ten spinający brzegi rzeki Avon w Bristolu. Gdy Clifton Suspension Bridge zawisł nad korytem rzeki, okrzyknięto naszego bohatera, najzdolniejszym inżynierem swoich czasów.

Niestety, ten niezwykły człowiek, którego uznano za drugiego po Churchillu najważniejszego Brytyjczyka wszech czasów, zmarł młodo, bo w wieku 53 lat. Wykończył go nadmiar pracy, zbyt szybkie tempo życia, brak snu i 50 papierosów, które wypalał każdego dnia. Podobno nikt nigdy nie widział go bez papierosa w ustach. Niezwykłe zdolności Isambarda Brunela, to temat na oddzielny artykuł. Dziś opowiem Ci jedynie o jednym ze statków przez niego zbudowanych, który zmienił oblicze transportu morskiego. SS Great Britain, dzięki wprowadzonym innowacjom nazwano największym udanym eksperymentem morskim wszech czasów.

SS Great Britain czym różnił się od innych statków

Najważniejszymi zmianami w konstrukcji statku było pokrycie drewnianego kadłuba stalowymi płytami i zastąpienie kół łopatkowych śrubą napędową. Do tego ostatniego trudno było przekonać inwestorów. Kręcili nosami i nie chcieli uwierzyć, że statek nie zatonie, gdy wał napędowy będzie wychodził z rufy statku na zewnątrz, pod lustrem wody.

Dopiero jeden z bogatych właścicieli ziemskich zgodził się zapłacić za budowę statku, mającego przewozić ludzi i towary z Anglii do młodych wówczas Stanów Zjednoczonych Ameryki. Projekt zrealizowano w roku 1843. Tuż potem statek SS Great Britain został zwodowany i wyruszył w swoją pierwszą podróż przez Atlantyk. Podczas tego rejsu pobił kilka rekordów. Jednym z nich było najszybsze pokonanie drogi z Anglii do Nowego Jorku, czym zawstydził malkontentów głoszących tezę, że śruba napędowa nigdy nie zastąpi starych, sprawdzonych łopat bocznych. Świetne wyniki prędkości uzyskał między innymi dzięki wielkiemu, na owe czasy, silnikowi parowemu o mocy 1000 KM.

Nowe czasy, nowe zadania dla SS Great Britain

Czasy wielkiej migracji do USA skończyły się kilka lat później. Statek przebudowano i z luksusowego liniowca zmienił się w kliper wożący emigrantów do Australii. W roku 1882 SS Great Britain ponownie przebudowano, zostały wówczas wymontowane pokłady i w jego wnętrzu zaczęto przewozić towary z Europy do obu Ameryk. W roku 1886 przedzierając się przez zdradliwy przylądek Horn, dzielny statek przeżył koszmarny sztorm, który niemal posłał go na dno zdradliwych wód. Zginęło wielu marynarzy, lecz dzięki silnej konstrukcji i ponadprzeciętnej stabilności, większość załogi wyszła z przygody bez szwanku.

Po ranach odniesionych podczas walki z wichrem i wielometrowymi falami statek już nigdy nie wrócił do poprzedniej świetności. Został skierowany na Falklandy, gdzie przez wiele lat służył jako pływający magazyn. Od roku 1933 osiadł na mieliźnie jednej z Falklandzkich wysp, służąc ludziom jako miejscowa atrakcja. W roku 1970 został kupiony przez mieszkańców Bristolu i popłynął w swój ostatni rejs przez Atlantyk prosto do suchego doku w mieście, w którym go zbudowano. Anglicy witali wrak jak dawno niewidzianego, lecz kochanego krewnego. Gazety pisały:

… Stara Dama wróciła do domu…

SS Great Britain statek muzeum w Bristolu

SS Great Britain pełni dziś rolę muzeum. W pełni odrestaurowany stoi w suchym doku w bristolskim porcie. W tym samym suchym doku, w którym został zbudowany. Dokładnie odnowiono wszystkie pokłady, maszynownię oraz maszty. Podczas wizyty podziwiać możesz przepych przedziałów pierwszej klasy, pysznie wystrojone sale balowe i gustowne jadalnie. Przekonasz się też, że bogaci pasażerowie transatlantyka nie mogli narzekać na brak wygód. Co innego załoga i biedniejsi podróżni. Dla nich przygotowano mikroskopijne kajuty wieloosobowe pod pokładem. Ciasnota i duchota musiała być nie do wyobrażenia. Na pokładzie statku urzędował lekarz, fryzjer i oczywiście wielu kucharzy. Spacerują po zakamarkach statku, będziesz mógł obejrzeć miejsca, w których pracowali oraz sprzęt, jakiego wówczas używano. By całej inscenizacji dodać realizmu, po pokładach walają się przedmioty codziennego użytku. Manekiny przedstawiają ludzi pracujących na statku oraz pasażerów. W niektóre dni statyści przebrani w stroje z epoki spacerują pomiędzy pomieszczeniami i na pokładach. Bardzo chętnie opowiadają turystom drobne historie i dawno niesłyszane anegdoty.

SS Great Britain to nie tylko statek, ale także symbol i duma Bristolu

Zwiedzać możesz nie tylko wnętrze, ale też suchy dok, w którym stoi statek. Widok kolosa od spodu jest niesamowity. Dopiero gdy staniesz się pod olbrzymią śrubą napędową i wielkim sterem uświadomisz sobie, jak niezwykły jest to statek i jakie wrażenie robił w okresie swojej świetności. Od niedawna na nabrzeżu w najbliższym sąsiedztwie SS Great Britain działa dodatkowe muzeum. Zebrano w nim pamiątki po dawnej załodze i pasażerach. Są tam dawne biura projektowe oraz warsztaty. Największe pomieszczenie poświęcono życiu i pracy Isambarda Brunela.

Muzeum, moim zdaniem jest jedną z większych atrakcji miasta. Doskonale oddaje klimat dawnych lat, kiedy to wielkie żaglowce, a potem parowce wypływały z portów ku wciąż nieznanym miejscom gdzieś tam, na końcu świata. Nabrzeża były gwarne i pełne towarów, a podróżnicy uzbrojeni jedynie w odwagę i nadzieję ruszali przez ocean w nieznane.

Informacje praktyczne z SS Great Britain związane

• Muzeum możemy odwiedzić każdego dnia od godziny 10:00 do 18:00 latem i 16:30 zimą.
• W wybrane dni korzystając z pomocy załogi i specjalnych zabezpieczeń można wspiąć się po olinowaniu na maszt. Widok podobno niezwykły.
• Zakupiony bilet jest imienny i upoważnia jego właściciela do bezpłatnych odwiedzin przez cały kolejny rok.
• W muzeum często organizowane są ciekawe zabawy historyczne, quizy i spotkania z ciekawymi ludźmi.
• Jeżeli marzy Ci się wesele zorganizowane na pokładzie statku, to jest taka możliwość.
• Adres: Great Western Dockyard, Gas Ferry Rd, Bristol BS1 6TY
• Tuż obok muzeum jest wygodny i niedrogi jak na warunki miasta parking.
• Oficjalna strona muzeum
• Cena biletu normalnego to 22 funty (Ceny w dzisiejszych czasach zmieniają się tak często, że informację tę potraktuj jako wskazówkę, a nie pewnik i wybierz się na oficjalną stronę atrakcji po aktualne dane).

Fakty, informacje i ciekawostki związane z SS Great Britain w Bristolu

• SS Great Britain był pierwszym transatlantykiem regularnie kursującym pomiędzy Anglią a Nowym Jorkiem.
• W czasie gdy jako transatlantyk obsługiwał linię z Anglii do Nowego Jorku, zabierał na pokład 252 pasażerów pierwszej i drugiej klasy.
• Był pierwszym statkiem, który pokonał dystans z Anglii do USA, korzystając wyłącznie z mocy silnika parowego.
• SS Great Britain w swojej historii ma niechlubny rozdział, gdy przewożono pod jego pokładem niewolników ze starego świata na pola bawełny w południowych Stanach Zjednoczonych.
• Ze statkiem wiąże się wiele opowieści z dreszczykiem. Jest uznawany za jeden z bardziej nawiedzonych obiektów w Wielkiej Brytanii. Staruszek krzątający się po pokładzie statku zarzekał się, że niejednokrotnie widywał zjawy i słyszał krzyki niewolników. Podczas dawnych rejsów wielu z pasażerów zmarło i ich dusze dotąd męczą się uwięzione na najniższych pokładach.
• Rocznie muzeum odwiedza ponad 170 tysięcy ludzi.
• Suchy dok, w którym stoi statek, jest tym samym, w którym 150 lat temu został zbudowany.
• Podczas wielomiesięcznych rejsów do Australii kapitan miał pełne ręce roboty. Rejs był tak długi, że wielu samotnych pasażerów zdążyło dobrze się poznać podczas podróży, a nawet wziąć ślub.
• Romanse na pokładzie stały się na tyle uciążliwe, że w pewnym okresie przy zakupie biletu ostrzegano o sporych karach finansowych za przyłapanie na niestosownym zachowaniu z innym pasażerem.
• SS Great Britain została zaprojektowana przez Isambarda Kingdoma Brunela, jednego z największych inżynierów ery wiktoriańskiej.
• Statek został zwodowany 19 lipca 1843 roku w Bristolu.
• Była największym statkiem pasażerskim na świecie od 1843 do 1854 roku.
• SS Great Britain była pierwszym dużym żelaznym statkiem oceanicznym z napędem śrubowym, zamiast tradycyjnych kół łopatkowych.
• Jako pierwszy żelazny statek parowy przekroczyła Ocean Atlantycki, w 1845 roku pokonując go w 14 dni.
• Początkowo kursowała między Bristolem a Nowym Jorkiem, a później także do Australii.
• Na swojej pierwszej podróży mogła przewozić blisko 360 pasażerów, a w późniejszych latach nawet do 730.
• W czasie służby statek okrążył świat 32 razy, pokonując niemal milion mil morskich.
• W 1854 roku został przekształcony w okręt transportowy dla wojsk brytyjskich podczas wojny krymskiej.
• W czasie powstania w Indiach w 1857 roku przewoził wojsko brytyjskie do Bombaju.
• W latach 1880. został przebudowany na statek żaglowy, przewożący węgiel i zboże na trasie do San Francisco i z powrotem.
• W 1886 roku uległ uszkodzeniu w burzy u Przylądka Horn i został zmuszony do portu w Falklandach.
• W Falklandach stał jako magazyn węgla i wełny aż do 1937 roku, kiedy został porzucony i częściowo zatopiony.
• W 1969 roku, dzięki pomocy filantropa Jacka Haywarda, statek został wydobyty i przygotowany do powrotu do Wielkiej Brytanii.
• Powrót do Bristolu w 1970 roku był rekordowym holowaniem statku, liczącym około 8000 mil morskich.
• Obecnie SS Great Britain stoi w tym samym suchym doku, w którym został zbudowany.
• Statek funkcjonuje dziś jako statkowe muzeum, odtwarzające życie na pokładzie w epoce wiktoriańskiej.
• Zwiedzający mogą zobaczyć m.in. maszynownię, kajuty, pasażerskie pomieszczenia i pokład, oddające klimat XIX‑wiecznych podróży.
• SS Great Britain znajduje się w Rejestrze Narodowym Historycznych Okrętów i jest uznana za obiekt o wyjątkowym znaczeniu historycznym.
• W ostatnich latach statek otrzymał nagrody i dotacje konserwatorskie za przekształcenie w nowoczesne muzeum oraz za programy edukacyjne.