Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku zwiedzanie i ciekawostki

Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku to ciekawy zabytek, który warto odwiedzić, będąc w mieście.

Zwiedzanie ratusza miejskiego może wydawać się niezbyt atrakcyjnym zajęciem, zwłaszcza jeżeli jesteśmy w mieście takim jak Gdańsk, gdzie atrakcji nie brakuje. Jednak w tym wypadku sprawa wygląda zupełnie inaczej, gdyż Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku zmienił swój charakter i stał się ciekawym i pełnoprawnym muzeum.

Gdański ratusz nie jest jedynym, który przeszedł podobną przemianę. Tak samo stało się Ratuszem Staromiejskiego w Pradze, gdzie oglądaliśmy mroczne, praskie podziemia, a w toruńskim ratuszu podziwialiśmy obrazy pędzla znanych mistrzów.

Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku i jego historia

Człowiek stara się uporządkować swoje codzienne czynności wszelkimi sposobami. Od zarania dziejów ludzie wymyślają praw i zasady, a potem spisują je, tworząc prawa. Podejrzewam, że starożytne malowidła naskalne, które zachwycają naukowców na całym świecie, to nie dzieła artystów, tylko zasady i reguły wymalowywane przez pierwszych urzędników, mówiące o tym, kto, jak i ile może upolować.

Oczywiście te wszystkie dyrektywy, wnioski i pozwolenia mają z założenia ułatwiać życie obywatelom. Dlatego też, gdy koło biurokracji raz zostało wprawione w ruch, nic nie może go powstrzymać. Urzędy rozrastają się niczym śniegowa kula, tocząca się po zboczu stromej góry. Papierzyska z roku na rok wypełniają coraz większe archiwa, a armia urzędników zwiększa swoje szeregi. W końcu, gdy już zabraknie miejsca, konieczna staje się budowa nowych urzędów.

Szybki rozwój Gdańska i potrzeba rozbudowy ratusza

Podobnie było w naszym pięknym Gdańsku, na samym początku funkcję ratusza pełnił mały kantor, jednak szybki rozwój miasta spowodował, że zaczynało brakować miejsca na nowe akta, dokumenty, pozwolenia i inne papierzyska. Postanowiono zatem zbudować nową siedzibę dla miejskich urzędników, a był to rok 1336. Nie uwierzysz, ale już w dzień otwarcia okazało się, że budynek jest za mały.

Kilkanaście lat później po raz kolejny do centrum Gdańska wkroczyły ekipy budowlane i rozpoczęła się rozbudowa ratusza. Z czasem oddano do użytku kilku nowych pomieszczeń, a była to między innymi ważna w tamtych czasach waga miejska. Kolejnym pomieszczeniem, które oddano do użytku była „Sala Biała”, czyli miejsce, gdzie obradował sąd miejski. To właśnie tutaj podstarzali sędziowie wydawali najcięższe wyroki. Przekonał się o tym komendant miejskiego więzienia, który podpadł córce kata, czym sprowadził na siebie straszliwy los, o czym przeczytasz w jednej z naszych gdańskich legend.

Z czasem okazało się, że kolejne rozbudowy będą nieuniknione. Doszło do tego, że każdy nowy panujący w mieście włodarza dokonywał przebudowy ratusza. Czasem również siły wyższe wymuszały przebudowę budynku, tak było między innymi w roku  1556, kiedy wybuchł potężny pożar, który naruszył drewnianą konstrukcję ratusza. Na szczęście Gdańsk od zawsze był bogatym miastem, które było zdolne podnieść się z każdej tragedii. Pożar dał tylko impuls do zbudowania jeszcze większej i piękniejszej siedziby miejskiej.

Bogate miasto Gdańsk

Lata mijały, pojawiali się nowi urzędnicy, a wraz z nimi nowe zasady i prawa. Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku trwał, ciesząc oczy mieszkańców. Nikt wówczas nie przewidział strasznych czasów, które nadejść miały w XX wieku. Jak pewnie się domyślasz, mówię o II Wojnie Światowej, a dokładniej o jej końcowych latach. W marcu 1945 hordy czerwonoarmistów rozpoczęły wyzwalanie Gdańska, w efekcie prowadzonego ostrzału ratusz w Gdańsku popadł w ruinę.

W jak bardzo opłakanym stanie była konstrukcja, niech świadczy fakt, że początkowo wydano decyzję o całkowitej rozbiórce budynku. Całe szczęście znaleźli się zapaleńcy, z inżynierem architektem Kazimierzem Macurem, którzy podjęli trudne wyzwanie i rozpoczęli odbudowę zabytku. Kilkadziesiąt lat później, w roku 1970, odrestaurowane wnętrza zostały oddane do ponownego użytku. Jednak do przestronnych pomieszczeń nie wpuszczono urzędników, zamiast nich pojawili się turyści, a biura dawnych skrybów zajęli pracownicy Muzeum Historii Miasta Gdańska.

Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku zwiedzanie

Długo Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku czekał naszą wizytę. Wcześniej widzieliśmy inne atrakcje turystyczne Gdańska, takie jak pobliski Dwór Artusa, Dom Uphagena, Muzeum Bursztynu, w końcu jednak przyszła pora na wyprawę do wiekowego ratusza. Tak więc po zrzuceniu w pokoju hotelowym zbędnego balastu i zabraniu tylko najważniejszych rzeczy (czyt. sprzętu fotograficznego), ruszyliśmy do starego urzędu, zmienionego na muzeum.

Już samo dojście do Ratusza jest ciekawym przeżyciem, w końcu spaceruje się ulicami jednego z najpiękniejszych miast świata. I nie są to tylko napuszone słowa lub moja opinia. Ulica Długą zaczynająca się od Złotej Bramy, aż do Długiego Targu jest  jednym z obowiązkowych części każdej wycieczki po Gdańsku.

W końcu jednak doszliśmy pod bramą wejściową, przyozdobioną dwoma lwami strzegącymi wejścia do ratusza. Po zakupieniu biletów, o niezbyt wygórowanej cenie, weszliśmy na zadaszony dziedziniec i z niezbyt liczną grupę innych turystów rozpoczęliśmy zwiedzanie.

Lubię takie miejsca, w których wykorzystuje się każdy centymetr kwadratowy jako powierzchnię wystawową i taki właśnie jest Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku. Zadaszony dziedziniec ratusza pozwala na wystawienie tymczasowych ekspozycji bez lęku, że warunki atmosferyczne uszkodzą eksponaty. W dniu naszej wizyty wystawiona na nim sztukę nowoczesną i przywitał nas kolarz, a raczej jego rzeźba. Rzadko rozumiem przesłanie dzisiejszych artystów, ale akurat ten cudak mi się spodobał. Zresztą dzieciakom też, widziałem, że chciały pojeździć z nim w tandemie.

Sień gdańskiego ratusza niesamowite schody i portal do Wielkiej Sali

Muszę przyznać, że po wejściu na pierwsze piętro zamurowało mnie na widok dębowych, misternie rzeźbionych schodów. Kunszt wykonania tych z Gdańskiego Ratusza dorównuje tym, które można zobaczyć w bibliotece pałacu w Rogalinie. Zresztą portal prowadzący do Wielkiej Sali także zwala z nóg. Nie wiem jak Ty, ale ja uwielbiam takie sztukaterie. Mógłbym wpatrywać się w nie godzinami i nie, nie jestem stolarzem, więc to nie jest spaczenie zawodowe. Po prostu jak widzę tak misternie wykonane elementy, to mam wrażenie, że rzemieślnik, który to wykonywał, przelał cząstkę swojej duszy w dzieło. Nie to, co teraz, gdy wszystko jest wykonywane maszynowo bez cienia finezji.

Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku i Wielka Sala Wety, znana też jako Wielka Sala Ławy lub Sala Biała

Po przejściu przez sień weszliśmy do zupełnie innego pomieszczenia, ogromnego w porównaniu do poprzednich, o czym świadczy zresztą nadana mu nazwa — Wielka Sala. To właśnie tutaj odbywały się posiedzenia sądu gminy miejskiej i stąd druga nazwa tego pomieszczenia — Wielka Sala Ławy. To w tym miejscu urzędowali najważniejsi oficjele, Rady Miejskiej, w tym reprezentacja pospólstwa i burgrabia, czyli przedstawiciel króla polskiego w Gdańsku.

Niestety, oryginalny  wystrój wnętrza nie przetrwał do naszych czasów. Zniszczyły go działania wojenne w roku 1945. To, co mamy okazję oglądać, to dzieło powojennych artystów. Nie dziwi więc orzeł bez korony na ogromnym gobelinie. Jednak nie jest źle, mimo że dekoracje powstawały w powojennej Polsce, jest na czym oko zawiesić. Udało się pogodzić królewskie tradycje sali z jej znaczeniem dla samorządu. To jeszcze nie wszystko, Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku ma jeszcze jedno miejsce, które uważam za najciekawsze w całym zabytku, a jest to Wielka Sala Rady.

Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku i Wielka Sala Rady, a także jeden z piękniejszych sufitów, jakie widziałem

Nawet dzisiaj pisząc ten artykuł mam tylko jedno przed oczami, piękne zdobienia na suficie Sali Czerwonej. To właśnie tutaj Rada Miasta obradowała w okresie wiosny i lata. Skąd jednak ten bogaty wystrój wnętrza? Przecież to tylko pomieszczenie dla urzędników. Zwiedzając ratusz, należy pamiętać, że Gdańsk w wieku XVI i XVII należał do najbogatszych miast Europy. To w tym wspaniałym mieście dobijano targu na niewyobrażalne sumy, a majątki kupców puchły do granic przyzwoitości.

Stąd też wygląd pomieszczenia. Nie wypadało wszak bogatym kupcom przesiadywać i pracować w miejscach podobnych do tych gdzie przebywało pospulstwo. Poza tym ewentualni klienci powinni zobaczyć, że gdańscy kupcy to nie byle co. Co więcej, wszystkie malowidła i rysunki na ścianach oraz sufitach ozdobiono starannie dobraną symboliką i treściami z życia codziennego mieszkańców. Miało to na celu przypominanie rajcom, by decyzje przez nich podejmowane w głównej mierze służyły dobru miasta.

Jak dla mnie jest to najpiękniejsze pomieszczenie w całym budynku. Jedyny minus to brak leżanek, tak by móc spokojnie podziwiać sufitu nie narażając się przy tym na bolesne skurcze karku.

Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku i pozostałe atrakcje

Oczywiście to nie wszystko, co Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku ma do zaoferowania turystom. Sal jest o wiele więcej i wszystkie równie niesamowite, samo musisz to zobaczyć. Amatorzy wystroju wnętrz na pewno nie będą zawiedzeni, podobnie jak koneserzy sztuki. Numizmatycy z zazdrością będą spoglądać w przeszklone gabloty prezentujące dzieła dawnych mincerzy, a fani kartografii z przyjemnością obejrzą zbiory starych map. Nawet dzieci, jeżeli odpowiednio „sprzeda” im się wystawy czasowe nie będą marudzić.

Na koniec nie pozostaje nic innego jak wydać opinię. Nasze Szlaki zdecydowanie polecają to miejsce! Zwiedzajcie Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku, bo to atrakcja, której Gdańsk nie musi się wstydzić.

Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku informacje praktyczne

Ratusz Głównego Miasta w Gdańsku mieści się pod adresem: Gdańsk, ul. Długa 46.

Oficjalna strona www

Godziny otwarcia Ratusza Głównego Miasta w Gdańsku.

Sezon zimowy (30.IX-IV)

• Poniedziałek – nieczynne
• Wtorek – 10.00-13.00
• Czwartek – 10.00-18.00
• Środa, piątek, sobota – 10.00-16.00

Sezon letni (27.IV-29.IX)

• Poniedziałek – 10.00-13.00
• Pozostałe dni tygodnia – 10.00-18.00

Cena biletów do Ratusza Głównego Miasta Gdańsk i wielu innych atrakcji